จากข้อมูลของ GLOBOCAN ปี 2022 พบว่าทั่วโลกมีผู้ป่วยมะเร็งกระเพาะอาหารรายใหม่มากกว่า 1.12 ล้านคน และมีผู้เสียชีวิตประมาณ 768,000 คนต่อปี สำหรับประเทศไทย มะเร็งกระเพาะอาหารติดอันดับโรคมะเร็งที่พบบ่อยและมีแนวโน้มพบในคนอายุน้อยมากขึ้น
หนึ่งในปัจจัยเสี่ยงสำคัญคือ พฤติกรรมการเลือกอาหารมื้อเช้า เพราะช่วงท้องว่างเยื่อบุกระเพาะอาหารบอบบางที่สุด หากเลือกอาหารไม่เหมาะสมอาจทำร้ายเยื่อบุกระเพาะอาหารและเพิ่มความเสี่ยงมะเร็งได้
แม้จะหิวจน “หน้ามืด” ก็ ไม่ควรกิน 6 อย่างต่อไปนี้เป็นมื้อเช้า
1) อาหารค้างคืนอุ่นซ้ำ
อาหารที่เก็บไว้ในตู้เย็นข้ามคืนโดยเฉพาะ ผักและเนื้อสัตว์ เมื่ออุ่นซ้ำอาจเกิดสารไนโตรซามีน ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็ง เกิดจากไนไตรต์ที่จุลชีพสร้างขึ้นรวมกับกรดอะมิโนในอาหาร
เมื่อท้องว่าง การดูดซึมสารเหล่านี้จะเร็วขึ้น และไปทำลาย DNA ของเซลล์เยื่อบุกระเพาะอาหารโดยตรง
2) อาหารหมักดองเค็มจัดหรือเค็มมาก
เช่น ผักดอง ปลาเค็ม ไข่เค็ม อาหารเหล่านี้มีโซเดียมสูง ทำให้
-
เพิ่มความเป็นกรดในกระเพาะอาหาร
-
ทำลายชั้นเมือกที่ป้องกันเยื่อบุกระเพาะ
-
เพิ่มโอกาสการติดเชื้อเฮลิโคแบคเตอร์ ไพโลไร (H. pylori)
ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของแผลในกระเพาะอาหารและมะเร็งกระเพาะอาหาร

3) อาหารหรือเครื่องดื่มร้อนจัดเกิน 65°C
องค์กร IARC จัด “อาหารและเครื่องดื่มร้อนจัด” เป็นปัจจัยก่อมะเร็ง เนื่องจากความร้อนสูงทำให้
-
เยื่อบุหลอดอาหารและกระเพาะไหม้
-
ต้องซ่อมแซมเซลล์ซ้ำ ๆ
-
เพิ่มความผิดปกติของยีนที่ควบคุมการเกิดเนื้องอก
ดังนั้นหลีกเลี่ยงชา กาแฟ ซุป หรือโจ๊กที่ “ร้อนเกินไป”
4) ขนมปังขาวและของหวานที่มีน้ำตาลสูง
อาหารน้ำตาลสูงทำให้ระดับกลูโคสในเลือดพุ่งเร็ว ร่างกายจึงหลั่ง IGF (insulin-like growth factor) ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตของเซลล์
เซลล์มะเร็งกระเพาะอาหารใช้ “น้ำตาล” เป็นพลังงานหลัก การกินหวานจัดตอนท้องว่างจึงยิ่งกระตุ้นความเสี่ยง

5) กาแฟดำหรือชาที่เข้มมากตอนท้องว่าง
คาเฟอีนเข้มข้นทำให้กระเพาะอาหารหลั่งกรดมากผิดปกติ เมื่อไม่มีอาหารช่วยลดกรด กรดจะกัดกร่อนเยื่อบุจนเกิด
-
กระเพาะอักเสบ
-
เยื่อบุฝ่อเรื้อรัง
-
ภาวะก่อนมะเร็งในระยะยาว
6) อาหารเชื้อราขึ้น เช่น ธัญพืช ถั่ว เมล็ดพืช
อาหารเป็นรามักมี อะฟลาทอกซิน ซึ่งเป็นสารพิษรุนแรง สามารถจับกับ DNA และกระตุ้นการกลายพันธุ์ของเซลล์
การกินอาหารมีเชื้อราในขณะท้องว่างทำให้สารพิษสัมผัสเยื่อบุกระเพาะโดยตรง เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งตับและมะเร็งกระเพาะอาหาร
แล้วควรกินอะไรในมื้อเช้าเพื่อถนอมกระเพาะอาหาร?
-
เลือกอาหาร อุ่น ๆ นุ่มย่อยง่าย
-
หลีกเลี่ยงเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด เค็มจัด
-
กินให้ตรงเวลา
-
เพิ่มผักและธัญพืชไม่ขัดสี
-
ดื่มน้ำอุ่นแทนน้ำเย็นจัด
ผักเช่น หัวไชเท้า ต้นกระเทียม ผักโขม ผักสัด หอมหัวใหญ่ อาจช่วยเสริมใยอาหาร วิตามิน และกรดโฟลิกที่ดีต่อเยื่อบุกระเพาะอาหาร

ข้อควรจำสำคัญ
-
บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค
-
หากมีอาการปวดท้องเรื้อรัง อาเจียนเป็นเลือด น้ำหนักลด เบื่ออาหาร ควรพบแพทย์
-
ตรวจหาเชื้อ H. pylori และส่องกล้องตามคำแนะนำแพทย์เมื่อจำเป็น
การกินถูกเวลา เลี่ยงอาหารเสี่ยง และตรวจสุขภาพคือกุญแจสำคัญในการลดความเสี่ยงมะเร็งกระเพาะอาหาร