ไม่น้อยเลยที่หลายคนเมื่อพบสัญญาณเตือนของโรคหลอดเลือดสมอง (สโตรก) อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างดังต่อไปนี้ กลับคิดว่าเป็นเพียง “อาการเล็กน้อย” หรือความไม่สบายชั่วคราว ผลลัพธ์คืออาจถึงแก่ชีวิตหรือมีภาวะแทรกซ้อนติดตัวไปตลอดชีวิต โดยไม่มีโอกาสให้เสียใจภายหลัง
โรคหลอดเลือดสมองคือภาวะที่สมองได้รับความเสียหายอย่างรุนแรงจากการอุดตันหรือการแตกของหลอดเลือด ทำให้สมองขาดออกซิเจนอย่างเฉียบพลัน เป็นโรคร้ายแรงที่สามารถเกิดขึ้นได้แม้ในคนอายุน้อย แข็งแรง และใช้ชีวิตตามปกติ
โรคหลอดเลือดสมองสามารถคร่าชีวิตใครก็ได้ในเสี้ยววินาที หรือทิ้งความพิการรุนแรงไว้ตลอดชีวิตหากไม่ได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที แต่น่าเป็นห่วงที่ในความเป็นจริง หลายคนกลับมองข้ามสัญญาณเตือนต่อไปนี้ โดยคิดว่าเป็นเพียงอาการไม่สบายชั่วคราวเท่านั้น
1. ปวดศีรษะรุนแรงโดยไม่ทราบสาเหตุ
อาการปวดศีรษะที่เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน รุนแรง แตกต่างจากอาการปวดศีรษะทั่วไป และไม่ทุเลาลงแม้พักผ่อนหรือกินยาแก้ปวด อาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของโรคหลอดเลือดสมอง โดยเฉพาะภาวะเลือดออกในสมอง สาเหตุเกิดจากหลอดเลือดในสมองแตก ทำให้เลือดไหลเข้าไปกดทับเนื้อสมองและก่อให้เกิดอาการปวดอย่างรุนแรง
2. กลืนลำบาก สำลักผิดปกติขณะกินหรือดื่มน้ำ
หากจู่ ๆ คุณรู้สึกกลืนลำบาก สำลักง่ายขณะกินข้าว ดื่มน้ำ หรือแม้แต่กลืนน้ำลายก็รู้สึกติดขัด อย่าเพิ่งวางใจ นี่อาจเป็นสัญญาณเตือนว่าส่วนของสมองที่ควบคุมการกลืนกำลังมีปัญหาเนื่องจากขาดเลือดหรือหลอดเลือดอุดตัน อาการนี้มักถูกมองข้ามเพราะคิดว่าเป็นแค่เจ็บคอหรืออักเสบเล็กน้อย แต่ในหลายกรณีกลับเป็นสัญญาณเริ่มต้นของโรคหลอดเลือดสมอง
3. ชาหรืออ่อนแรงเพียงด้านใดด้านหนึ่งของร่างกาย
หากคุณรู้สึกชาหมดความรู้สึกหรืออ่อนแรงที่ใบหน้า แขน หรือขาเพียงข้างเดียวอย่างกะทันหัน ให้ถือว่าเป็นสัญญาณอันตราย นี่เป็นอาการคลาสสิกของโรคหลอดเลือดสมองจากการอุดตันหรือแตกของหลอดเลือด ทำให้การไหลเวียนเลือดไปยังสมองหยุดชะงัก อาการมักเกิดขึ้นชั่วคราวและถูกมองข้ามได้ง่าย แต่ไม่ควรละเลยเด็ดขาด
4. มองเห็นพร่ามัว เห็นภาพซ้อน หรือสูญเสียการมองเห็นชั่วคราว
การมองเห็นพร่ามัว เห็นภาพซ้อน หรือแม้แต่สูญเสียการมองเห็นในตาข้างหนึ่งอย่างฉับพลัน เป็นสัญญาณเริ่มต้นที่พบได้ค่อนข้างบ่อยแต่ไม่ค่อยมีใครนึกถึงว่าเกี่ยวข้องกับโรคหลอดเลือดสมอง สาเหตุเกิดจากการไหลเวียนเลือดไปยังสมองส่วนที่ควบคุมการมองเห็นถูกขัดขวาง ทำให้การทำงานลดลงชั่วคราว
5. พูดไม่ชัด พูดยาก หรือไม่เข้าใจสิ่งที่ผู้อื่นพูด
ความผิดปกติด้านการพูดเป็นหนึ่งในสัญญาณเตือนที่ชัดเจนที่สุด ผู้ป่วยอาจพูดลิ้นแข็ง ออกเสียงไม่ชัด พูดเป็นคำที่ไม่มีความหมาย หรือแม้แต่ไม่เข้าใจว่าผู้อื่นพูดอะไร ทั้งที่ยังรู้สึกตัวดี อาการนี้เกิดขึ้นเมื่อสมองส่วนควบคุมภาษาได้รับความเสียหายจากภาวะขาดเลือด
6. เสียการทรงตัว เวียนศีรษะ หรือเดินเซ
หากคุณรู้สึกหน้ามืด เวียนศีรษะ ควบคุมท่าทางไม่ได้ หรือไม่สามารถรักษาสมดุลได้ทั้งที่ยังมีสติ นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนของโรคหลอดเลือดสมองบริเวณก้านสมอง ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมการประสานงานของการเคลื่อนไหว หลายคนมักสับสนกับอาการอ่อนเพลียหรือโรคน้ำในหูไม่เท่ากัน แต่หากมีอาการร่วมกับข้อใดข้อหนึ่งข้างต้น ต้องระวังเป็นพิเศษ
7. ปากเบี้ยว หน้าเบี้ยวผิดปกติ
มุมปากข้างหนึ่งตกลงอย่างฉับพลัน รอยยิ้มไม่สมดุล ใบหน้าไม่เท่ากัน เป็นสัญญาณของความเสียหายของเส้นประสาทใบหน้า ซึ่งมักเกิดจากการขาดเลือดไปเลี้ยงสมอง หลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นเพียงอาการอ่อนเพลียหรือโดนลม แต่ในความเป็นจริงนี่คืออาการที่พบได้บ่อยมากในระยะเริ่มต้นของโรคหลอดเลือดสมอง ควรรีบไปโรงพยาบาลทันทีหากมีอาการพูดไม่ชัดหรือแขนขาอ่อนแรงร่วมด้วย