หลายคนคิดว่า “หัวใจวาย” ต้องเกิดแบบฉับพลัน ไม่มีสัญญาณเตือน แต่แพทย์ย้ำว่าในความเป็นจริง ร่างกายอาจส่งสัญญาณผิดปกติมาก่อนเป็น “สัปดาห์หรือเป็นเดือน” เพียงแต่เราเผลอมองข้าม เพราะคิดว่าแค่อ่อนเพลีย เครียด นอนน้อย หรืออายุเริ่มมากขึ้น จนกว่าจะเกิดเหตุฉุกเฉินถึงได้รู้ว่ามันไม่ใช่เรื่องเล่นๆ
จากภาพที่เห็นทั้งเหตุการณ์ผู้ป่วยถูกนำส่งโรงพยาบาล และอาการบริเวณเท้า/ขา บอกเลยว่า “สัญญาณเตือน” ของโรคหัวใจไม่ได้มีแค่เจ็บหน้าอกเสมอไป บางคนเริ่มจากอาการเล็กๆ ที่ดูไม่เกี่ยวกับหัวใจด้วยซ้ำ
ต่อไปนี้คือ 5 สัญญาณสำคัญ ที่แพทย์มักเตือนให้สังเกต โดยเฉพาะคนอายุ 40+ หรือคนที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น ความดัน เบาหวาน ไขมันสูง สูบบุหรี่ น้ำหนักเกิน หรือมีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
1) เหนื่อยง่ายผิดปกติ ทำกิจกรรมเดิมๆ แล้วหอบ
ถ้าเมื่อก่อนเดินขึ้นบันไดได้สบาย แต่ช่วงหลังเริ่มเหนื่อยเร็ว ใจสั่น หายใจไม่อิ่ม ทั้งที่ไม่ได้ออกแรงมาก อันนี้เป็นสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจหมายถึงหัวใจสูบฉีดเลือดได้ไม่เต็มที่
2) เจ็บแน่นหน้าอก หรือแน่นลิ้นปี่แบบแปลกๆ
ไม่จำเป็นต้องเจ็บแปล๊บเหมือนในหนัง บางคนจะรู้สึก “แน่น ตื้อ อึดอัด” คล้ายมีอะไรมาทับหน้าอก หรือเหมือนกรดไหลย้อน แต่เกิดซ้ำๆ โดยเฉพาะตอนเดินเร็ว เครียด หรือหลังออกแรง แล้วค่อยดีขึ้นเมื่อพัก แบบนี้ควรรีบตรวจ
3) ปวดร้าวไปไหล่ แขน คอ กราม หรือหลัง
อาการปวดร้าวเป็นสัญญาณคลาสสิกที่หลายคนไม่ทันคิดว่าเกี่ยวกับหัวใจ โดยเฉพาะถ้าปวดร้าวแขนซ้าย ไหล่ คอ หรือกรามแบบไม่มีสาเหตุชัดเจน ร่วมกับแน่นหน้าอก เหงื่อแตก หรือคลื่นไส้ ยิ่งต้องระวัง
4) นอนราบแล้วหายใจลำบาก ตื่นมาหอบกลางดึก
ถ้านอนแล้วต้องหนุนหมอนสูงกว่าปกติ หรือตื่นมาหอบเหมือนหายใจไม่ทัน นี่อาจเป็นสัญญาณว่ามีภาวะคั่งน้ำหรือหัวใจทำงานหนักขึ้นในตอนกลางคืน หลายคนเข้าใจว่าเป็นภูมิแพ้หรือกรดไหลย้อน ทั้งที่จริงๆ อาจเกี่ยวกับหัวใจ
5) เท้าบวม ขาบวม หรือรองเท้าคับขึ้นแบบไม่รู้ตัว
อาการบวมที่เท้าหรือข้อเท้า โดยเฉพาะช่วงเย็นๆ เป็นอีกสัญญาณที่พบได้เมื่อการไหลเวียนเลือดไม่ดีหรือมีภาวะคั่งน้ำ บางคนสังเกตจาก “กดแล้วบุ๋ม” หรือรองเท้าที่เคยใส่พอดี กลับคับขึ้นเฉยๆ ถ้าเกิดบ่อยและเป็นต่อเนื่อง ควรเช็กให้ชัด