หลายคนคิดว่านี่เป็นเพียงรูที่เจาะไว้เพื่อความสวยงามเท่านั้น

หากมองไปรอบ ๆ พื้นที่ใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหารริมทาง สนามโรงเรียน หรือมุมครัวของแต่ละครอบครัว เรามักจะเห็นเก้าอี้พลาสติกเตี้ย ๆ ทรงสี่เหลี่ยมหรือทรงกลม ที่ตรงกลางมักมีรูทรงกลมเล็ก ๆ อยู่เสมอ รายละเอียดนี้คุ้นตาจนหลายคนคิดว่าเป็นเพียงของตกแต่ง หรือเป็น “ดีไซน์ให้มีไปอย่างนั้นเอง”

แต่ในความเป็นจริง ตามมุมมองของผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบและวิศวกรรมวัสดุ รูเล็ก ๆ ที่ดูเรียบง่ายนี้กลับมีจุดประสงค์สำคัญหลายประการ ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับความทนทาน ความปลอดภัย และประสบการณ์ในการใช้งาน

รูทรงกลมช่วยให้เก้าอี้พลาสติกทนทานและปลอดภัยยิ่งขึ้น

เหตุผลที่ถูกกล่าวถึงมากที่สุดของการมีรูทรงกลมบนที่นั่งเก้าอี้พลาสติก คือความสามารถในการระบายน้ำ สำหรับเก้าอี้พลาสติกแบบขึ้นรูปชิ้นเดียวที่มักใช้งานกลางแจ้งหรือในสภาพแวดล้อมที่ชื้น น้ำฝน น้ำจากการทำความสะอาด หรือความชื้นจากเสื้อผ้าของผู้ใช้งาน สามารถขังอยู่บนผิวเก้าอี้ได้ง่าย

จากการวิเคราะห์ของเว็บไซต์ด้านที่อยู่อาศัยและการออกแบบอย่าง Hunker ระบุว่า รูบนที่นั่งช่วยให้น้ำไหลออกได้รวดเร็ว ลดการเกิดน้ำขังซึ่งอาจทำให้ลื่นและสร้างความไม่สะดวกแก่ผู้ใช้งาน

นอกจากนี้ ในเชิงวิศวกรรม รูทรงกลมยังมีบทบาทในการลดความเค้นที่กระจุกตัวบนผิวพลาสติก คำถามหนึ่งที่เคยถูกอภิปรายในฟอรัม Engineering Stack Exchange ระบุว่า เมื่อเก้าอี้พลาสติกรับน้ำหนักมากหรือถูกใช้งานเป็นเวลานาน บริเวณที่นั่งตรงกลางคือจุดที่มีความเสี่ยงต่อการแตกร้าวมากที่สุด การเจาะรูทรงกลมในตำแหน่งนี้ช่วยกระจายแรงได้ดีขึ้น ลดโอกาสการแตกหัก และยืดอายุการใช้งานของเก้าอี้ โดยเฉพาะรุ่นที่มีความบางและน้ำหนักเบา

นอกจากนี้ รูดังกล่าวยังช่วยให้อากาศถ่ายเทเมื่อผู้ใช้งานลุกขึ้น ลดความรู้สึกอับหรือการดูดติด ซึ่งมักเกิดกับพื้นผิวพลาสติกที่เรียบและปิดสนิททั้งหมด

ภาพประกอบ

ดีไซน์เล็ก ๆ แต่ให้ประโยชน์มหาศาล

ในระดับการผลิตอุตสาหกรรม รูทรงกลมเล็ก ๆ นี้ยังมีความหมายทางเศรษฐกิจอีกด้วย จากการวิเคราะห์ของ Plastics Industry Association หรือสมาคมอุตสาหกรรมพลาสติกของสหรัฐฯ การลดปริมาณวัสดุในตำแหน่งที่ไม่รับแรงหลักถือเป็นหลักการออกแบบที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย เพื่อประหยัดวัตถุดิบโดยยังคงความแข็งแรงของโครงสร้าง

เมื่อนำมาปรับใช้กับเก้าอี้พลาสติก เพียงรูเล็ก ๆ หนึ่งรู ก็ช่วยลดน้ำหนัก ทำให้ยกและจัดเรียงได้ง่ายขึ้น อีกทั้งยังช่วยลดต้นทุนในการผลิตจำนวนมาก

ประโยชน์อีกประการหนึ่งที่มักถูกมองข้าม คือการซ้อนเก้าอี้ หลายความเห็นจากนักออกแบบผลิตภัณฑ์บน Quora ระบุว่า รูบนที่นั่งช่วยให้อากาศไหลเวียนระหว่างเก้าอี้ที่ซ้อนกัน ลดปัญหา “สูญญากาศ” ที่ทำให้เก้าอี้ติดแน่น แยกออกจากกันได้ยาก ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมากในร้านอาหาร โรงเรียน หรือหอประชุม ที่ต้องมีการจัดเก็บและขนย้ายเก้าอี้อยู่เสมอ

ด้วยเหตุผลทั้งหมดนี้ รูปทรง “วงกลม” จึงถูกเลือกแทนรูปทรงสี่เหลี่ยมหรือหลายเหลี่ยม เพราะวงกลมช่วยกระจายแรงได้สม่ำเสมอ ไม่ก่อให้เกิดมุมอ่อนบนผิวพลาสติก อีกทั้งยังดูสวยงาม และเหมาะกับกระบวนการขึ้นรูปแม่พิมพ์

จากมุมมองด้านเทคนิคไปจนถึงการใช้งานในชีวิตประจำวัน รูทรงกลมบนที่นั่งเก้าอี้พลาสติกจึงเป็นตัวอย่างชัดเจนว่า รายละเอียดเล็ก ๆ ที่ดูเหมือนไม่สำคัญนั้นผ่านการคำนวณและออกแบบมาอย่างรอบคอบ มันช่วยให้เก้าอี้ราคาถูกที่คุ้นเคยในทุกครัวเรือน มีความทนทาน ปลอดภัย และใช้งานได้สะดวกยิ่งขึ้นในหลากหลายสถานการณ์

กล่าวอีกนัยหนึ่ง รูทรงกลมนี้ไม่ได้มีไว้ “เพื่อความสวยงาม” เท่านั้น แต่เป็นผลลัพธ์ของการปรับสมดุลระหว่างประโยชน์ใช้สอย ต้นทุน และพฤติกรรมการใช้งาน ซึ่งไม่ใช่วัตถุรอบตัวทุกชิ้นจะทำได้เช่นนี้