ถั่วลิสงถือเป็นของกินเล่นยอดฮิตของคนไทย ไม่ว่าจะกินตอนไหนก็ดูเพลิน เข้ากับทุกโอกาส ทั้งดูบอล สังสรรค์ หรือกินเล่นระหว่างวัน หลายคนมองว่าถั่วลิสงเป็นแหล่งโปรตีนจากพืช กินแล้วน่าจะดีต่อสุขภาพ แต่แพทย์และนักโภชนาการออกมาเตือนว่า “ถั่วลิสง” ไม่ได้มีแต่ด้านดี หากกินไม่ถูกวิธี หรือกินมากเกินไป อาจส่งผลเสียต่อร่างกายโดยไม่รู้ตัว
ถั่วลิสง มีดีมากกว่าที่คิด
แพทย์อธิบายว่า ถั่วลิสงอุดมไปด้วยโปรตีน ไขมันดี วิตามินบี วิตามินอี และแร่ธาตุสำคัญอย่างแมกนีเซียมและฟอสฟอรัส สารอาหารเหล่านี้ช่วยเสริมสร้างกล้ามเนื้อ บำรุงสมอง และช่วยให้ร่างกายรู้สึกอิ่มนาน เหมาะสำหรับคนที่ต้องการพลังงานระหว่างวัน
นอกจากนี้ ถั่วลิสงยังมีสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยลดการอักเสบ และอาจช่วยลดความเสี่ยงโรคหัวใจ หากกินในปริมาณที่เหมาะสม
แต่กินมากไป ระวังผลข้างเคียง
แม้จะมีประโยชน์ แต่ถั่วลิสงก็เป็นอาหารพลังงานสูงมาก ถั่วลิสงเพียง 1 กำมือ ให้พลังงานราว 160–180 กิโลแคลอรี หากกินเพลินๆ วันละหลายกำมือ โดยไม่ลดอาหารมื้อหลัก อาจทำให้น้ำหนักเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
แพทย์เผยว่า มีหลายคนที่ตั้งใจลดน้ำหนัก แต่กลับอ้วนขึ้น เพราะมองว่าถั่วลิสงเป็นของดี กินได้ไม่จำกัด ซึ่งความจริงแล้ว “ดีแค่ไหน ถ้ากินเกิน ก็กลายเป็นโทษ”
เสี่ยงไขมันในเลือดสูง หากเลือกผิดแบบ
ถั่วลิสงต้ม หรือถั่วลิสงอบแบบไม่ปรุงรส ถือว่าดีต่อสุขภาพมากที่สุด แต่ถั่วลิสงทอด ถั่วลิสงเคลือบเกลือ หรือเคลือบน้ำตาล กลับเป็นตัวการเพิ่มโซเดียมและไขมันทรานส์ในร่างกาย หากกินบ่อย อาจเพิ่มความเสี่ยงความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดผิดปกติ
แพทย์เตือนว่า โดยเฉพาะผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีโรคประจำตัว ควรระวังถั่วลิสงแปรรูปเป็นพิเศษ
ระวัง “เชื้อราอะฟลาทอกซิน” ภัยเงียบจากถั่ว
อีกหนึ่งความเสี่ยงที่หลายคนไม่รู้ คือเชื้อราอะฟลาทอกซิน ซึ่งพบได้ในถั่วลิสงที่เก็บรักษาไม่ดี หรือมีความชื้นสูง สารนี้เป็นพิษต่อตับ และหากสะสมในร่างกายเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงโรคตับและมะเร็งตับ
แพทย์แนะนำว่า ควรเลือกถั่วลิสงที่สดใหม่ ไม่มีกลิ่นอับ ไม่ขึ้นรา และเก็บในภาชนะปิดสนิท หลีกเลี่ยงถั่วที่มีรสขมผิดปกติ
ใครบ้างที่ควรกินอย่างระวัง
ถั่วลิสงไม่เหมาะกับทุกคน โดยเฉพาะ
-
ผู้ที่แพ้ถั่วลิสง ซึ่งอาจเกิดอาการแพ้รุนแรง
-
ผู้ป่วยโรคเกาต์ เพราะถั่วลิสงมีพิวรีน
-
ผู้ที่มีปัญหาไขมันในเลือดสูง
-
ผู้ป่วยโรคตับหรือไต ควรจำกัดปริมาณ
แพทย์เน้นว่า หากกินแล้วมีอาการแน่นท้อง ท้องอืด หรือผื่นคัน ควรหยุดกินทันทีและสังเกตอาการ
กินอย่างไรให้ได้ประโยชน์
ปริมาณถั่วลิสงที่เหมาะสมคือประมาณ 1 กำมือเล็กต่อวัน เลือกแบบต้ม หรืออบไม่ปรุงรส กินควบคู่กับผักและอาหารหลากหลาย ไม่ควรกินแทนมื้ออาหารหลัก