น้ำผึ้งผสมกับน้ำเดือดอาจไม่สามารถคงสีและกลิ่นตามธรรมชาติไว้ได้ อีกทั้งยังทำลายคุณค่าทางโภชนาการ วิตามินและเอนไซม์ในน้ำผึ้งก็จะลดลงด้วย

น้ำผึ้งถูกเปรียบเสมือนสารสกัดจากดอกไม้นับร้อยชนิด อุดมไปด้วยสารอาหาร ใช้เป็นยาและบำรุงสุขภาพ ตามข้อมูลของแพทย์แผนไทยระบุว่า น้ำผึ้งเป็นส่วนผสมของน้ำตาลหลายชนิดและองค์ประกอบอื่น ๆ

ในด้านคาร์โบไฮเดรต น้ำผึ้งประกอบด้วยฟรุกโตสประมาณ 38.5% และกลูโคสประมาณ 31% นอกจากนี้ยังมีมอลโทสและคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน อีกทั้งมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพในปริมาณเล็กน้อย เช่น สารต้านอนุมูลอิสระ ได้แก่ chrysin, pinobanksin, วิตามินซี, catalase และ pinocembrin องค์ประกอบของน้ำผึ้งจะแตกต่างกันไปตามชนิดของดอกไม้ที่ผึ้งไปเก็บน้ำหวาน

ตามหลักการแพทย์แผนตะวันออก น้ำผึ้งถือเป็นยาที่ดีต่อสุขภาพ เช่น ช่วยบรรเทาอาการไอ บรรเทาอาการปวดกระเพาะอาหาร เหมาะสำหรับผู้ที่มีความดันโลหิตสูงหรือร่างกายอ่อนเพลีย อย่างไรก็ตาม ควรหลีกเลี่ยงการใช้ร่วมกับอาหารบางชนิด เพราะอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพได้

5 ข้อห้ามที่ควรหลีกเลี่ยงเมื่อใช้น้ำผึ้ง

น้ำผึ้งไม่ควรผสมน้ำเดือด
การผสมน้ำผึ้งกับน้ำอุ่นมีประโยชน์ต่อสุขภาพ แต่ไม่ควรผสมกับน้ำเดือด เพราะจะทำให้สี กลิ่น และคุณค่าทางโภชนาการลดลง รวมถึงวิตามินและเอนไซม์อาจถูกทำลาย

น้ำผึ้งไม่ควรกินคู่เต้าหู้
การรับประทานเต้าหู้ร่วมกับน้ำผึ้งอาจก่อให้เกิดปฏิกิริยาทางชีวเคมีบางอย่าง ซึ่งไม่เป็นผลดีต่อร่างกาย

น้ำผึ้งไม่ควรกินคู่กุยช่าย
ตามความเชื่อพื้นบ้าน มีการนึ่งกุยช่ายกับน้ำผึ้งเพื่อดื่มแก้ไอในเด็ก แต่ในความเป็นจริง หากระบบย่อยอาหารไม่แข็งแรง อาจทำให้เกิดอาการท้องเสียได้

น้ำผึ้งไม่ควรกินคู่หัวหอม
กรดอินทรีย์ในน้ำผึ้งเมื่อรวมกับกรดอะมิโนในหัวหอม อาจเกิดปฏิกิริยาที่ก่อให้เกิดการระคายเคืองลำไส้ และทำให้ท้องเสีย

น้ำผึ้งไม่ควรกินคู่ปู
ปูเป็นอาหารที่มีฤทธิ์เย็น เมื่อนำมากินร่วมกับน้ำผึ้งอาจกระตุ้นลำไส้ ทำให้เกิดอาการท้องเสีย โดยเฉพาะเมื่อรับประทานในปริมาณมาก

น้ำผึ้งไม่ควรเก็บในภาชนะโลหะ
ไม่ควรเก็บน้ำผึ้งในภาชนะที่ทำจากเหล็ก ทองแดง หรืออะลูมิเนียม เพราะน้ำผึ้งมีความเป็นกรดอ่อน ๆ อาจเกิดปฏิกิิริยาทางเคมีกับโลหะ ทำให้คุณภาพลดลง และอาจเกิดการปนเปื้อนของโลหะได้ ควรเก็บในภาชนะแก้วหรือเซรามิกจะดีที่สุด

ผู้ที่ไม่ควรบริโภคน้ำผึ้ง

แม้ว่าน้ำผึ้งจะมีประโยชน์ แต่บุคคลต่อไปนี้ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อนบริโภค:

• หญิงตั้งครรภ์

• ผู้ที่มีความดันโลหิตต่ำหรือระดับน้ำตาลในเลือดต่ำ

• ผู้ที่เพิ่งผ่าตัด ผู้ป่วยตับแข็ง เบาหวาน หรือมีปัญหาระบบทางเดินอาหาร

• ผู้ที่มีประวัติแพ้น้ำผึ้งหรือส่วนประกอบบางชนิด

• เด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี ไม่ควรรับประทานน้ำผึ้ง เพราะอาจเสี่ยงต่อการแพ้

ประสบการณ์แยกแยะน้ำผึ้งแท้และน้ำผึ้งปลอม

ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการระบุว่า น้ำผึ้งแท้ไม่ว่าจะเป็นน้ำผึ้งป่าหรือน้ำผึ้งเลี้ยง ล้วนมีคุณค่าทางโภชนาการ แต่สิ่งที่ควรระวังคือการซื้อน้ำผึ้งปลอมหรือผสมน้ำตาล

วิธีทดสอบเบื้องต้น เช่น นำน้ำผึ้งไปแช่ช่องแช่แข็งประมาณ 3–5 ชั่วโมง หากแข็งตัวทั้งหมดอาจเป็นน้ำเชื่อม หากแข็งบางส่วนอาจเป็นน้ำผึ้งผสมน้ำตาล แต่หากไม่แข็งตัว แสดงว่าเป็นน้ำผึ้งแท้

อีกวิธีหนึ่งคือหยดน้ำผึ้งลงบนกระดาษแล้ววางไว้ในที่ที่มีมด หากเป็นน้ำผึ้งแท้ มักไม่ดึงดูดมดเท่าน้ำผึ้งปลอมที่มีน้ำตาลสูง