โรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) เป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่เกิดจากหลอดเลือดสมองตีบ แตก หรืออุดตัน ทำให้สมองขาดเลือดเฉียบพลัน หลายกรณีไม่ได้เกิดขึ้นแบบทันทีทันใด แต่มี “สัญญาณเตือนล่วงหน้า” โดยเฉพาะภาวะที่เรียกว่า TIA (Transient Ischemic Attack) หรือภาวะสมองขาดเลือดชั่วคราว ซึ่งอาจเกิดก่อนสโตรกจริงเป็นวันหรือสัปดาห์
ต่อไปนี้คือ 5 อาการที่ไม่ควรมองข้าม
1) ชาครึ่งซีก หรืออ่อนแรงเฉียบพลัน
-
ชาที่ใบหน้า แขน หรือขา
-
มักเกิดด้านใดด้านหนึ่งของร่างกาย
-
บางครั้งเป็นเพียงไม่กี่นาทีแล้วหายไป
แม้อาการจะหายเอง ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจ เพราะอาจเป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้า
2) พูดไม่ชัด พูดลำบาก หรือฟังไม่เข้าใจ
-
พูดติดขัด
-
เรียบเรียงคำไม่ได้
-
เข้าใจคำพูดคนอื่นยาก
อาการเหล่านี้เกี่ยวข้องกับสมองส่วนที่ควบคุมภาษา
3) เวียนศีรษะ เดินเซ สูญเสียการทรงตัว
โดยเฉพาะเมื่อเกิดขึ้นกะทันหัน ร่วมกับอาการชา หรือมองเห็นผิดปกติ ควรรีบประเมินทันที

4) มองเห็นภาพซ้อน หรือสูญเสียการมองเห็นบางส่วน
-
มองเห็นไม่ชัดเฉียบพลัน
-
มืดไปข้างหนึ่ง
-
ภาพซ้อนโดยไม่มีสาเหตุ
อาการนี้อาจเกี่ยวข้องกับหลอดเลือดที่ไปเลี้ยงสมองส่วนการมองเห็น
5) ปวดศีรษะรุนแรงผิดปกติ
หากมีอาการปวดศีรษะรุนแรงแบบไม่เคยเป็นมาก่อน โดยเฉพาะร่วมกับอาการทางระบบประสาท ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที

ใครบ้างที่มีความเสี่ยงสูง?
-
ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง
-
เบาหวาน
-
ไขมันในเลือดสูง
-
สูบบุหรี่
-
โรคหัวใจ
-
มีประวัติครอบครัวเป็นสโตรก
จำหลัก FAST ให้ขึ้นใจ
-
F (Face): หน้าบิดเบี้ยว
-
A (Arm): แขนอ่อนแรง
-
S (Speech): พูดไม่ชัด
-
T (Time): รีบไปโรงพยาบาลทันที
โรคหลอดเลือดสมองคือการแข่งขันกับเวลา ยิ่งได้รับการรักษาเร็ว โอกาสรอดและลดความพิการยิ่งสูง
สรุป
ร่างกายอาจส่งสัญญาณเตือนก่อนเกิดโรคหลอดเลือดสมองจริงหลายสัปดาห์ หากพบอาการผิดปกติแม้เพียงชั่วคราว ควรรีบตรวจประเมินโดยแพทย์ เพราะการป้องกันและรักษาแต่เนิ่น ๆ สามารถลดความรุนแรงและช่วยชีวิตได้