ชายวัย 30 สุขภาพแข็งแรง ช็อกพบไ.ตวายเรื้อรัง: “ผมไม่ปวด ไม่เหนื่อย ใช้ชีวิตปกติ”

ในวัย 30 ปี ช่วงที่ร่างกายแข็งแรงที่สุดของชีวิต แต่ในการตรวจสุขภาพประจำปีครั้งล่าสุด คุณเวียน (30 ปี ประเทศจีน) กลับต้องช็อกเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไตเรื้อรัง ทั้งที่ก่อนหน้านั้นแทบไม่มีอาการผิดปกติใด ๆ

ตรวจพบไตเสื่อม ทั้งที่ “ไม่ปวด ไม่เหนื่อย”

ผลตรวจของเขาพบว่าหลายค่าผิดปกติอย่างชัดเจน

• ครีเอตินินในเลือด: 587 μmol/L (สูงมาก)

• กรดยูริก: 540 μmol/L

• Cystatin C: 1.21 mg/L

• ความดันโลหิต: 145/90 mmHg

• อัตราการกรองของไต (eGFR): เหลือเพียง 20 ml/นาที

แพทย์ระบุว่านี่เป็นสัญญาณของไตวายเรื้อรังระยะลุกลาม ร่วมกับความเสียหายจากความดันโลหิตสูงเป็นเวลานาน

“ผมไม่เคยปวด ไม่เคยเหนื่อย ใช้ชีวิตตามปกติจริง ๆ ไม่เข้าใจเลยว่าทำไมถึงเป็นไตวาย” เขากล่าว

อย่างไรก็ตาม แพทย์อธิบายว่า ไตเป็นอวัยวะที่ “อดทนเก่งมาก” เมื่อเริ่มมีอาการชัดเจน มักหมายความว่าการทำงานของไตเสื่อมไปมากแล้วก่อนหน้านั้น

ทำไมโรคไตจึงถูกพบช้า?

ไตอยู่สองข้างของกระดูกสันหลัง ทำหน้าที่กรองของเสีย ควบคุมสมดุลน้ำ-เกลือแร่ และรักษาความดันโลหิต

ภายในไตมีเส้นเลือดฝอยขนาดเล็กจำนวนมาก ทำหน้าที่เหมือน “ตัวกรองชีวภาพ”

เมื่อระบบกรองนี้เสียหาย ของเสียจะสะสมในร่างกายอย่างเงียบ ๆ โดยแทบไม่ก่อให้เกิดอาการเจ็บปวดในระยะแรก

สถิติในจีนระบุว่า ผู้ใหญ่ 1 ใน 10 คนป่วยโรคไตเรื้อรัง แต่มีเพียงประมาณ 1 ใน 8 เท่านั้นที่รู้ตัว และแนวโน้มผู้ป่วยวัยหนุ่มสาวกำลังเพิ่มขึ้น

พฤติกรรมทำร้ายไตแบบไม่รู้ตัว

กินเนื้อสัตว์มากเกินไป

โปรตีนจำเป็นต่อร่างกาย แต่การบริโภคเนื้อ ไข่ อาหารทะเลมากเกินไป ทำให้ไตทำงานหนักในการกำจัดของเสียไนโตรเจน ระยะยาวอาจทำให้หน่วยไตเสื่อม

กลั้นปัสสาวะ ดื่มน้ำน้อย

ทำให้ปัสสาวะเข้มข้น เพิ่มแรงดันในระบบทางเดินปัสสาวะ เสี่ยงติดเชื้อ นิ่ว และทำลายเนื้อไต

กินเค็มเป็นเวลานาน

ราว 95% ของเกลือที่บริโภคต้องผ่านการจัดการโดยไต การกินเค็มทำให้ร่างกายกักเก็บน้ำ ความดันสูง และเกิดวงจรทำลายไต

ใช้ยาแก้ปวดหรือยาปฏิชีวนะเอง

การใช้ยามากเกินไปโดยไม่ควบคุม อาจทำให้ท่อไตอักเสบ ไตอักเสบ หรือไตวายเฉียบพลันได้

สัญญาณเตือนระยะแรกของไตเสื่อม

หลายคนมองข้ามเพราะคิดว่าเป็นความเครียดหรืออายุที่เพิ่มขึ้น

ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน

เป็นสัญญาณว่าไตควบคุมของเหลวได้ไม่ดี ส่งผลให้นอนหลับไม่เต็มที่ อ่อนเพลียในตอนกลางวัน

ปัสสาวะมีฟอง

เป็นสัญญาณเด่นของโปรตีนรั่วในปัสสาวะ ฟองจะละเอียดและอยู่นาน ไม่หายง่าย

บวมที่เท้า มือ หรือใบหน้า

เกิดจากร่างกายคั่งน้ำ เพราะไตกำจัดของเหลวส่วนเกินไม่ได้

เหนื่อยง่าย สมาธิลดลง

มักเกิดจากภาวะโลหิตจาง ทำให้ออกซิเจนไปเลี้ยงอวัยวะไม่เพียงพอ

คันผิวหนัง

เมื่อไตควบคุมแร่ธาตุไม่ได้ ของเสียสะสมในเลือด ทำให้ผิวแห้งและคันเรื้อรัง

5 สิ่งที่ควรทำทุกวันเพื่อปกป้องไต

1. ดื่มน้ำให้เพียงพอ
   ช่วยให้เลือดไหลเวียนสู่ไตดีขึ้น

2. ปรับอาหารให้เหมาะสม
   ลดเค็ม ลดไขมัน ลดโปรตีนเกินความจำเป็น เพิ่มผักผลไม้

3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
   ช่วยควบคุมความดัน น้ำตาล และน้ำหนัก

4. ควบคุมโรคประจำตัว
   เบาหวานและความดันสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญ

5. ตรวจสุขภาพทุก 6 เดือน
   หรือรีบพบแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติ

กรณีของชายวัย 30 ปีรายนี้เป็นสัญญาณเตือนว่า แม้ไม่มีอาการ ก็ไม่ได้หมายความว่าอวัยวะภายในยังแข็งแรง การตรวจสุขภาพสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง