หนุ่มจีนวัย 25 ไตวายเฉียบพลันหลังทานบวบ 2 ชิ้น แพทย์เตือน "2 ผักรสขมต้องเลี่ยงเด็ดขาด" พร้อมแนะล้างเขียง-มีดให้สะอาด
สื่อจีนรายงานเหตุการณ์เตือนภัยสุขภาพ หลังชายหนุ่มวัย 25 ปีจากมณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน เกิดภาวะไตวายเฉียบพลันและอาการช็อก หลังทานผักซึ่งมีรสขมผิดปกติ เพียง 2 ชิ้นเท่านั้น แพทย์ชี้เป็นพิษจากสารธรรมชาติในพืชตระกูลบวบ เตือนประชาชนให้ระวังและหลีกเลี่ยงผักผลไม้รสขม โดยเฉพาะในกลุ่มพืชตระกูลบวบ![]()
ชายหนุ่มรายนี้ นามสมมุติว่า “เสี่ยวหวี่” ซื้อฟักน้ำเต้ามาทั้งหมด 3 ลูก และได้ปรุง 2 ลูกแรกกินไปโดยไม่พบความผิดปกติ แต่ในช่วงเที่ยงของวันที่ 30 พฤษภาคม ที่ผ่านมา เขาได้นำลูกสุดท้ายมาปรุงอาหาร และพบว่าชิ้นแรกมีรสชาติ “ขมผิดปกติ” จากนั้นไม่นานก็เริ่มมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน แน่นหน้าอก เวียนศีรษะ ปวดท้อง และท้องเสีย จึงรีบขับรถไปโรงพยาบาล
แม้จะได้รับการรักษาเบื้องต้นและได้รับอนุญาตให้กลับบ้าน แต่ระหว่างทางกลับเขาหมดสติถึง 2 ครั้ง ทำให้รถเสียหลักชนกับราวเหล็กกั้นถนน หลังกลับถึงบ้านก็หมดสติอีกครั้งในเวลากลางคืน ครอบครัวต้องนำส่งโรงพยาบาลโดยด่วน ผลตรวจทางการแพทย์พบว่า เสี่ยวหวี่มีอาการช็อก ระดับกรดแลคเตตในเลือดพุ่งสูง เกลือแร่ในร่างกายเสียสมดุล และภาวะไตวายเฉียบพลัน.jpg?ip/resize/w728/q80/jpg)
สารพิษจาก “บวบขม” ภัยร้ายที่หลายคนมองข้าม
ดร.ซู หลง (Dr. Xu Long) รองหัวหน้าแผนกโภชนาการ โรงพยาบาลเจ้อเจียง ระบุว่า ต้นเหตุของอาการทั้งหมดคือ “บวบขม” ซึ่งมีสารชื่อคูคูร์บิตาซิน (Cucurbitacin) เป็นสารขมธรรมชาติในพืชตระกูลบวบ เช่น บวบ มะระ น้ำเต้า เป็นต้น
แม้ว่าบวบทั่วไปจะปลอดภัยและนิยมรับประทานกันมากในฤดูร้อน แต่มีประมาณ 8% ที่อาจสะสมสารขมนี้ในระดับสูง อันเนื่องมาจากพันธุกรรม สภาพอากาศ แสงแดด หรือความเครียดจากสภาพแวดล้อมการปลูก
สารคูคูร์บิตาซิน สามารถก่อให้เกิดพิษต่อระบบทางเดินอาหารและระบบประสาท อาการเบื้องต้นอาจรวมถึง ปากแห้ง เวียนหัว คลื่นไส้ อ่อนเพลีย และง่วงนอน ในกรณีรุนแรงอาจเกิดอาเจียนรุนแรง ปวดท้อง ท้องเสีย มีเลือดปน และเสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำและไตวาย
แพทย์แนะนำว่า ก่อนปรุงอาหารด้วยบวบ ให้ลองชิมรสที่ปลายลิ้น หากพบว่ามีรสขมแม้เพียงเล็กน้อย ให้ทิ้งทันที ห้ามรับประทานแม้แต่คำเดียว และควรล้างมีด เขียง และภาชนะที่สัมผัสกับบวบขมนั้นให้สะอาดอย่างละเอียด เพื่อลดความเสี่ยงการปนเปื้อน
ผักสองชนิดที่มีการเตือนว่า ห้ามกินหากมีรสขม
-
ฟักน้ำเต้าขม
-
พืชตระกูลฟักบวบอื่นๆ ที่ไม่ควรขม แต่เกิดขมผิดปกติ (เช่น ฟักทอง, บวบ, แตงกวา, แตงร้าน, สควอซบางชนิด)
บวบขมไม่ใช่มะระ! อย่าสับสน ผู้คนจำนวนมากอาจสับสนระหว่าง “บวบขม” กับ “มะระ” ซึ่งมะระมีรสขมตามธรรมชาติและปลอดภัยหากปรุงสุก ในขณะที่บวบและผลไม้ตระกูลบวบอื่นๆ เช่น น้ำเต้า หรือฟัก ถ้ามีรสขม แสดงว่ามีสารพิษสะสม และควรหลีกเลี่ยงโดยเด็ดขาด
แม้ผักทั้งสองชนิดข้างต้นจะเป็นพืชตระกูลบวบและโดยทั่วไปไม่มีอันตรายเมื่อรับประทาน แต่หากมีรสขมผิดปกติ แสดงว่าอาจมีสารพิษที่ชื่อว่าคูคูร์บิตาซิน (Cucurbitacin) ซึ่งสามารถก่อให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ช็อก และถึงขั้นไตวายเฉียบพลันได้
ทั้งนี้ หากรับประทานเข้าไปโดยไม่ตั้งใจ และเริ่มมีอาการเวียนศีรษะ คลื่นไส้ หรืออาเจียน ควรรีบไปพบแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นสัญญาณของพิษจากสารคูคูร์บิตาซิน ซึ่งอาจลุกลามรุนแรงได้อย่างรวดเร็ว
ดร.ซูยังเน้นว่า ความเข้าใจผิดว่าผักขมช่วย “ถอนพิษ” หรือ “ลดความร้อนในร่างกาย” อาจทำให้เกิดอันตรายได้อย่างรุนแรง