กิโลเมตรที่ 0 ของประเทศไทยอยู่ที่ไหน ไขข้อสงสัยจุดเริ่มต้นถนนสายหลักทั้ง 4 สาย

เชื่อว่าหลายคนที่เคยเดินทางไกลด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถสาธารณะตามทางหลวงแผ่นดิน อาจเคยตั้งคำถามว่าจุดเริ่มต้นหรือ กิโลเมตรที่ 0 ของประเทศไทยตั้งอยู่ที่ไหนกันแน่ บางคนอาจนึกถึงอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย หรือบางคนอาจนึกถึงอนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ หรือบางคนอาจจะคิดว่าอยู่ถนนเจริญกรุง เพราะเป็นถนนสายแรก แต่จริงๆ แล้วไม่ใช่ซึ่งในความเป็นจริงแล้วคำตอบมีการเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัยและระเบียบของกรมทางหลวง

ข้อมูลจากกรมทางหลวงระบุว่า ในอดีตประเทศไทยเคยกำหนดให้หัวมุมถนนดินสอ ใกล้กับอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย กรุงเทพมหานคร เป็นจุดนับกิโลเมตรที่ 0 ของทางหลวงสายหลักทุกสาย แต่ในปัจจุบันได้มีการปรับเปลี่ยนเกณฑ์การนับระยะทางใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับระยะทางจริงของถนนแต่ละเส้น ดังนี้

1. ถนนพหลโยธิน (ทางหลวงหมายเลข 1)

ถนนสายหลักที่มุ่งหน้าสู่ภาคเหนือ เดิมทีเริ่มนับระยะทางจากอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย แต่ปัจจุบันกรมทางหลวงได้ปรับเปลี่ยนจุดเริ่มต้นใหม่ โดยกำหนดให้ อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ เป็นกิโลเมตรที่ 0 อย่างเป็นทางการ ถนนสายนี้ไปสิ้นสุดที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย มีระยะทางรวมประมาณ 999.749 กิโลเมตร

2. ถนนมิตรภาพ (ทางหลวงหมายเลข 2)

สำหรับเส้นทางมุ่งสู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือหรือภาคอีสาน ปัจจุบันไม่ได้เริ่มนับกิโลเมตรที่ 0 จากกรุงเทพฯ เหมือนในอดีต แต่จุดเริ่มต้นที่แท้จริงจะเริ่มนับกม. 0 ที่ จังหวัดสระบุรี (จุดแยกจากถนนพหลโยธิน) และไปสิ้นสุดที่อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย รวมระยะทางประมาณ 509.100 กิโลเมตร

3. ถนนสุขุมวิท (ทางหลวงหมายเลข 3)

ถนนสุขุมวิทซึ่งเป็นเส้นทางหลักสู่ภาคตะวันออก ยังคงยึดถือจุดเริ่มต้นประวัติศาสตร์ โดยเริ่มนับกิโลเมตรที่ 0 จาก อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย วิ่งผ่านสี่แยกเพลินจิตและมุ่งหน้าไปจนสิ้นสุดที่ด่านชายแดนอำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด มีระยะทางรวมประมาณ 488.387 กิโลเมตร

4. ถนนเพชรเกษม (ทางหลวงหมายเลข 4)

เส้นทางสายยาวที่มุ่งหน้าลงสู่ภาคใต้ มีการปรับเปลี่ยนจุดเริ่มต้นมาอยู่ที่ สี่แยกท่าพระ กรุงเทพมหานคร โดยนับเป็นกิโลเมตรที่ 0 แทนจุดเดิม ถนนสายนี้ถือเป็นทางหลวงที่ยาวที่สุดในประเทศไทย ไปสิ้นสุดที่จุดผ่านแดนถาวรสะเดา จังหวัดสงขลา รวมระยะทางประมาณ 1,310.554 กิโลเมตร

การเข้าใจจุดเริ่มต้นของถนนแต่ละสายไม่เพียงแต่ช่วยให้เราทราบตำแหน่งที่ตั้งที่ชัดเจน แต่ยังสะท้อนถึงการวางผังเมืองและการเชื่อมต่อคมนาคมของประเทศไทยจากศูนย์กลางกระจายออกไปยังภูมิภาคต่างๆ อย่างเป็นระบบ