ประเทศญี่ปุ่นขึ้นชื่อว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่มีประชากรอายุยืนยาวที่สุดในโลก หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้ชาวญี่ปุ่นมีสุขภาพดี คือ “พฤติกรรมการกิน” ที่เน้นความสมดุลและคุณค่าทางโภชนาการ ล่าสุดมีการเผยแพร่รายการอาหาร 5 ชนิดที่ควรรับประทานเป็นประจำทุกวัน ซึ่งน่าสนใจคือ “ไข่” ที่หลายคนคิดว่าเป็นอาหารยอดนิยม กลับอยู่อันดับเพียงที่ 5 เท่านั้น
อันดับ 1 ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็น “ราชาแห่งโภชนาการ” คือ “นัตโตะ” หรือถั่วเหลืองหมักแบบญี่ปุ่น แม้จะมีกลิ่นเฉพาะตัวและเนื้อสัมผัสที่หลายคนไม่คุ้นเคย แต่นัตโตะอุดมไปด้วยโปรตีน วิตามินเค2 และจุลินทรีย์ที่ดีต่อระบบลำไส้ ซึ่งช่วยเสริมภูมิคุ้มกันและลดความเสี่ยงของโรคหัวใจ
นัตโตะยังมีเอนไซม์ที่เรียกว่า “นัตโตไคเนส” ซึ่งมีคุณสมบัติช่วยลดการเกิดลิ่มเลือด ทำให้ระบบไหลเวียนโลหิตดีขึ้น จึงถือเป็นอาหารที่มีประโยชน์อย่างมากต่อผู้สูงอายุและผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพหัวใจ
อันดับ 2 คือ “ปลา” โดยเฉพาะปลาทะเล เช่น ปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน และปลาทู ซึ่งมีกรดไขมันโอเมก้า-3 สูง ช่วยบำรุงสมอง ลดการอักเสบ และดีต่อสุขภาพหัวใจ
อันดับ 3 คือ “สาหร่ายทะเล” ซึ่งเป็นแหล่งของแร่ธาตุสำคัญ เช่น ไอโอดีน แคลเซียม และแมกนีเซียม ช่วยในการทำงานของต่อมไทรอยด์และเสริมสร้างกระดูกให้แข็งแรง
อันดับ 4 คือ “ผักหลากสี” โดยเฉพาะผักใบเขียวและผักสีเข้ม ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง ช่วยป้องกันความเสื่อมของเซลล์และลดความเสี่ยงของโรคมะเร็ง
ส่วนอันดับ 5 คือ “ไข่” แม้จะอยู่อันดับท้าย แต่ก็ยังถือเป็นอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง ไข่เป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพดี มีวิตามินและแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกาย เช่น วิตามินบี12 และโคลีน ซึ่งช่วยบำรุงสมอง
ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการของญี่ปุ่นระบุว่า เหตุผลที่ไข่ไม่ได้อยู่ในอันดับต้น ๆ ไม่ใช่เพราะไม่มีประโยชน์ แต่เป็นเพราะอาหารอื่น ๆ ในรายการมีสารอาหารเฉพาะทางที่โดดเด่นมากกว่า โดยเฉพาะในด้านการป้องกันโรคเรื้อรัง
นอกจากนี้ แนวคิดการกินของชาวญี่ปุ่นยังเน้น “ความหลากหลาย” มากกว่าการพึ่งพาอาหารชนิดใดชนิดหนึ่ง การกินอาหารหลายประเภทในปริมาณที่เหมาะสม จะช่วยให้ร่างกายได้รับสารอาหารครบถ้วน
อีกหนึ่งจุดเด่นคือ การปรุงอาหารแบบเรียบง่าย เช่น การต้ม นึ่ง หรือย่าง ซึ่งช่วยรักษาคุณค่าทางโภชนาการ และลดการใช้น้ำมันหรือเครื่องปรุงที่อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพ
แม้บางเมนู เช่น นัตโตะ อาจไม่คุ้นเคยสำหรับคนไทย แต่แนวคิดเบื้องหลังสามารถนำมาปรับใช้ได้ เช่น การเลือกกินอาหารที่ผ่านการหมัก ซึ่งมีจุลินทรีย์ที่ดีต่อร่างกาย หรือการเพิ่มผักและปลาในมื้ออาหาร
สุดท้ายแล้ว การมีสุขภาพดีไม่ได้ขึ้นอยู่กับการกินอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งเพียงอย่างเดียว แต่คือการสร้างสมดุลในชีวิต ทั้งการกิน การออกกำลังกาย และการพักผ่อน
การเรียนรู้จากวิถีการกินของชาวญี่ปุ่น อาจเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยให้เราดูแลสุขภาพได้ดีขึ้น และลดความเสี่ยงของโรคร้ายในระยะยาว