“มะเร็งตับ” ถือเป็นหนึ่งในโรคร้ายที่คร่าชีวิตคนจำนวนมากในแต่ละปี โดยเฉพาะในประเทศไทยที่พบอัตราการป่วยค่อนข้างสูง สิ่งที่น่ากังวลคือโรคนี้มักไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากรู้ตัวอีกทีก็เข้าสู่ระยะลุกลามแล้ว
ภาพผู้ป่วยที่ต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล และอาการคันตามผิวหนังที่ผิดปกติ เป็นหนึ่งในสัญญาณที่อาจเกี่ยวข้องกับโรคตับ ซึ่งหลายคนอาจมองข้ามไป
ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพแนะนำว่า แม้มะเร็งตับจะตรวจพบได้ยากในระยะเริ่มต้น แต่เราสามารถสังเกต “สัญญาณเตือน” บางอย่างได้ด้วยตนเอง โดยเฉพาะสิ่งที่เรียกว่า 2 กลิ่น 2 อาการคัน และ 2 สัญญาณสำคัญ
2 กลิ่นที่ไม่ควรมองข้าม
1. กลิ่นปากผิดปกติ (Fetor hepaticus)
ผู้ป่วยโรคตับอาจมีกลิ่นปากคล้ายกลิ่นหวานปนเหม็น ซึ่งเกิดจากสารพิษที่ตับไม่สามารถกำจัดได้สะสมในร่างกาย หากมีกลิ่นลักษณะนี้ต่อเนื่อง ควรรีบตรวจสุขภาพ
2. กลิ่นตัวเปลี่ยนไป
บางรายอาจมีกลิ่นตัวแรงขึ้นหรือผิดปกติ เนื่องจากระบบการเผาผลาญของร่างกายทำงานผิดปกติ เป็นอีกหนึ่งสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม
2 อาการคันที่ต้องระวัง
1. คันตามตัวโดยไม่มีสาเหตุ
อาการคันที่เกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุ และไม่เกี่ยวข้องกับผื่นหรือภูมิแพ้ อาจเกิดจากการสะสมของน้ำดีในร่างกาย ซึ่งเกี่ยวข้องกับการทำงานของตับ
2. คันเรื้อรังและรุนแรงขึ้น
หากอาการคันเป็นต่อเนื่องยาวนาน หรือรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะในเวลากลางคืน อาจเป็นสัญญาณของความผิดปกติของตับหรือท่อน้ำดี
2 สัญญาณเตือนสำคัญ
1. อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร น้ำหนักลด
ผู้ป่วยมะเร็งตับมักมีอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง รับประทานอาหารได้น้อยลง และน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
2. ปวดท้องด้านขวาบน หรือท้องโตผิดปกติ
บริเวณตับอยู่ด้านขวาของช่องท้อง หากมีอาการปวดหรือแน่นบริเวณนี้ รวมถึงท้องโตจากการมีน้ำในช่องท้อง อาจเป็นสัญญาณของโรคตับระยะรุนแรง
ทำไมมะเร็งตับถึงตรวจพบช้า?
มะเร็งตับในระยะแรกมักไม่แสดงอาการชัดเจน ทำให้ผู้ป่วยไม่รู้ตัว นอกจากนี้อาการที่เกิดขึ้นในระยะแรกมักคล้ายกับโรคทั่วไป เช่น อ่อนเพลีย หรือเบื่ออาหาร จึงถูกมองข้าม
ผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ ผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบบีและซี ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ หรือผู้ที่มีไขมันพอกตับ ควรตรวจสุขภาพเป็นประจำทุกปี
วิธีป้องกันและดูแลตัวเอง
- หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป
- ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี
- รับประทานอาหารที่สะอาดและมีประโยชน์
- หลีกเลี่ยงอาหารที่มีสารปนเปื้อน เช่น อาหารขึ้นรา
- ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
- ตรวจสุขภาพเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้มีความเสี่ยง
สรุป
มะเร็งตับอาจเป็นโรคที่ “เงียบ” แต่ไม่ควรถูกมองข้าม การรู้จักสังเกตสัญญาณเตือนอย่าง 2 กลิ่น 2 อาการคัน และ 2 อาการสำคัญ สามารถช่วยให้เราตรวจพบโรคได้เร็วขึ้น และเพิ่มโอกาสในการรักษา