ผลการตรวจสอบโรงงานผลิตน้ำดื่มบรรจุถังและขวดหลายแห่งในนครโฮจิมินห์ (เวียดนาม) สร้างความตกใจอย่างมาก เมื่อพบว่าน้ำบางส่วนปนเปื้อนเชื้อแบคทีเรียที่ก่อโรคร้ายแรง เช่น ท้องเสีย การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ รวมถึงเชื้อที่อาจทำให้เกิดภาวะกระจกตาอักเสบหรือถึงขั้นทะลุได้ ขณะเดียวกัน ยังพบว่าบางตัวอย่างมีปริมาณฟลูออไรด์สูงเกินมาตรฐาน ซึ่งอาจทำให้ฟันดำและกระดูกเสื่อมในระยะยาว

ปัญหาสำคัญเริ่มต้นจากแหล่งน้ำใต้ดินที่มีการปนเปื้อนอย่างหนักในหลายพื้นที่ แต่กลับถูกนำมาใช้ผลิตน้ำดื่มโดยผ่านกระบวนการกรองอย่างหยาบเท่านั้น บางแห่งใช้เพียงเครื่องกรองถ่านแบบพื้นฐาน ก่อนบรรจุใส่ถังจำหน่ายโดยไม่ได้ผ่านการฆ่าเชื้อด้วยระบบมาตรฐาน เช่น การกรองจุลชีพหรือการใช้แสงอัลตราไวโอเลต

ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขระบุว่า กระบวนการผลิตน้ำดื่มที่ปลอดภัยจำเป็นต้องผ่านหลายขั้นตอน ทั้งการกรองด้วยทรายและถ่านเพื่อกำจัดสิ่งสกปรก การกรองระดับจุลภาค และการฆ่าเชื้อด้วยเทคโนโลยีที่ได้มาตรฐาน แต่ในความเป็นจริงกลับพบว่าหลายโรงงานละเลยขั้นตอนสำคัญเหล่านี้

ที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือกระบวนการทำความสะอาดถังน้ำ ซึ่งในหลายแห่งใช้วิธีล้างแบบง่ายๆ ด้วยน้ำยาล้างจาน แล้วฉีดน้ำล้างออกอย่างลวกๆ ก่อนนำกลับมาใช้งานใหม่ ถังจำนวนมากถูกวางกองกลางแจ้ง เผชิญทั้งแดดและฝนโดยไม่มีการควบคุมด้านสุขอนามัย ส่งผลให้เชื้อโรคสามารถสะสมและปนเปื้อนเข้าสู่น้ำดื่มได้ง่าย

จากการตรวจสอบของหน่วยงานสาธารณสุขในโรงงานกว่า 70 แห่ง พบว่ามีถึง 27 แห่งที่ไม่ผ่านมาตรฐาน และมากกว่า 20 ตัวอย่างน้ำตรวจพบการปนเปื้อนจุลินทรีย์ โดยเฉพาะเชื้อ การติดเชื้อ Pseudomonas aeruginosa ซึ่งเป็นเชื้ออันตรายที่สามารถก่อให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ ปอด และกระแสเลือด รวมถึงอาจทำลายกระจกตาอย่างรุนแรง

แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านจุลชีววิทยาเตือนว่า เชื้อชนิดนี้สามารถพบได้ทั่วไปในสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะในพื้นที่ชื้นและอุณหภูมิอุ่น และมีความสามารถในการก่อโรคสูง หากเข้าสู่ร่างกายผ่านน้ำดื่มที่ปนเปื้อน อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง โดยเฉพาะในเด็กและผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

นอกจากนี้ การตรวจวิเคราะห์ยังพบว่าบางตัวอย่างมีปริมาณฟลูออไรด์สูงถึง 2 มิลลิกรัมต่อลิตร ซึ่งเกินค่ามาตรฐานน้ำดื่มที่กำหนดไว้ที่ 0.7–1.5 มิลลิกรัมต่อลิตร แม้จะไม่ก่อมะเร็ง แต่หากบริโภคเป็นเวลานาน อาจทำให้เกิดภาวะฟันดำและกระดูกเปราะได้

ปัจจุบัน แม้จะมีโรงงานผลิตน้ำดื่มที่ได้รับอนุญาตอย่างถูกต้องประมาณ 300 แห่ง แต่ยังมีโรงงานขนาดเล็กและลักลอบผลิตอีกจำนวนมากที่อยู่นอกการควบคุม ส่งผลให้น้ำดื่มที่ไม่ได้มาตรฐานถูกกระจายไปยังโรงเรียน โรงงาน และครัวเรือนจำนวนมากโดยที่ผู้บริโภคไม่รู้ตัว

ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำให้ผู้บริโภคเลือกใช้น้ำดื่มจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ตรวจสอบฉลากและแหล่งผลิตอย่างรอบคอบ และหลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีข้อมูลชัดเจน เพื่อป้องกันความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาว