ผู้ป่วยหลายรายเข้ารับการตรวจที่โรงพยาบาลโรคติดเชื้อส่วนกลางในเวียดนาม โดยพบว่ามีภาวะตับผิดปกติจากพฤติกรรมการบริโภคปลา

แพทย์ เล วัน เถี่ยว จากโรงพยาบาลดังกล่าวเปิดเผยว่า ช่วงที่ผ่านมา พบผู้ป่วยจำนวนมากที่มีภาวะฝีในตับและการติดพยาธิใบไม้ตับ ซึ่งส่งผลกระทบต่อการทำงานของตับอย่างชัดเจน โดยเมื่อสอบถามประวัติ พบว่าส่วนใหญ่มีพฤติกรรมร่วมกันคือ การรับประทานปลาน้ำจืดแบบดิบ เช่น ก้อยปลา หรือกินร่วมกับผักสด ซึ่งถือเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของการติดพยาธิชนิดนี้

วงจรชีวิตของพยาธิชนิดนี้ค่อนข้างซับซ้อน โดยเริ่มจากหอยน้ำจืด จากนั้นเข้าสู่ปลา และสามารถเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ในระยะตัวอ่อน พยาธิอาจติดอยู่ตามปลา หรือพืชน้ำ เช่น ผักบุ้ง บัว รากบัว ฯลฯ หากรับประทานแบบดิบหรือปรุงไม่สุก โอกาสรับเชื้อจะสูงมาก

เมื่อไม่นานมานี้ มีผู้ป่วยหญิงวัย 68 ปี เข้ารับการรักษาด้วยอาการปวดบริเวณชายโครงด้านขวาเป็นเวลานาน ก่อนหน้านั้นประมาณ 20 วัน มีอาการอ่อนเพลีย ปวดท้องเป็นพัก ๆ และมีไข้ขึ้น ๆ ลง ๆ แม้จะไปตรวจรักษาที่สถานพยาบาลอื่นแล้ว แต่อาการไม่ดีขึ้น จึงต้องส่งต่อเพื่อรักษาอย่างละเอียด

ผลตรวจพบว่ามีค่าการทำงานของตับผิดปกติ ค่าการอักเสบสูง การแข็งตัวของเลือดลดลง และมีภาวะโลหิตจาง ที่สำคัญคือพบการติดพยาธิหลายชนิดพร้อมกัน เช่น พยาธิใบไม้ตับ พยาธิจากสัตว์เลี้ยง และอะมีบา

ภาพอัลตราซาวด์และ MRI พบก้อนฝีในตับขนาดใหญ่ แพทย์จึงวินิจฉัยว่าเป็นภาวะฝีในตับจากการติดเชื้อหลายชนิดร่วมกัน ซึ่งเป็นภาวะที่พบไม่บ่อยและต้องดูแลอย่างใกล้ชิด

ผู้ป่วยรายนี้มีพฤติกรรมกินก้อยปลาและผักสดเป็นประจำ

การรักษาค่อนข้างซับซ้อน ต้องใช้ทั้งยาปฏิชีวนะและยาฆ่าพยาธิร่วมกัน เนื่องจากเชื้ออยู่ในร่างกายมานาน ทำให้เกิดพังผืดและทำให้ยาซึมเข้าสู่จุดติดเชื้อได้ยาก นอกจากนี้ยังต้องมีการดูดหนองออกจากตับร่วมด้วย

หลังการรักษาอย่างต่อเนื่องประมาณ 20 วัน อาการของผู้ป่วยดีขึ้นและสามารถกลับบ้านได้

เส้นทางการเข้าสู่ร่างกายของพยาธิ

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า การติดพยาธิในระบบทางเดินอาหารยังพบได้บ่อย แต่หลายคนมองข้ามเพราะอาการเกิดขึ้นช้า พยาธิสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านอาหารและน้ำที่ไม่สะอาด และเดินทางไปยังตับผ่านกระแสเลือด ทำให้เกิดผลกระทบในระยะยาว

หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือพฤติกรรมการกินอาหารที่ไม่ผ่านการปรุงสุก เช่น ปลาดิบ หรือผักน้ำดิบ ซึ่งเป็นช่องทางหลักที่ทำให้ตัวอ่อนพยาธิเข้าสู่ร่างกาย

คำแนะนำในการป้องกัน

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า

• ควรรับประทานอาหารที่ปรุงสุก และดื่มน้ำสะอาด
• หลีกเลี่ยงอาหารดิบ
• ดูแลสุขอนามัยอย่างสม่ำเสมอ
• ควรถ่ายพยาธิเป็นระยะปีละ 1–2 ครั้ง

หากมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดชายโครงด้านขวานาน ๆ อ่อนเพลีย หรือมีไข้โดยไม่ทราบสาเหตุ ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม

การตรวจสุขภาพเป็นประจำ โดยเฉพาะการตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้อง มีส่วนช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น