การรับประทานถั่วและธัญพืชเป็นประจำถือเป็นพฤติกรรมสุขภาพที่หลายคนปฏิบัติกันอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจาก จางอวี่ซี นักโภชนาการจากไต้หวัน ที่เปิดเผยผ่านรายการ "Wishing You Health" ระบุถึงกรณีศึกษาหญิงวัย 50 ปีรายหนึ่ง ที่พยายามดูแลสุขภาพด้วยการรับประทานถั่วทุกวัน แต่กลับประสบปัญหาผมร่วงอย่างรุนแรง ซึ่งมีสาเหตุมาจากความไม่สมดุลของกรดไขมันที่ได้รับ

นักโภชนาการ อธิบายว่า ปัญหาดังกล่าวเกิดจากการได้รับกรดไขมันโอเมก้า 6 ในปริมาณที่สูงเกินไปเมื่อเทียบกับโอเมก้า 3 โดยเฉพาะในกลุ่มผู้หญิงวัยหมดประจำเดือนที่มีระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนลดลง ร่างกายจะมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นมากขึ้น หากมีสัดส่วนของโอเมก้า 6 สูงเกินไป จะกระตุ้นให้เกิดภาวะการอักเสบเรื้อรังภายในร่างกาย ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อรากผมที่อ่อนไหวและนำไปสู่การหลุดร่วงในที่สุด

ระวังถั่ว 2 ชนิดที่มีโอเมก้า 6 สูงเกินความจำเป็น

ถั่วและธัญพืชที่คุณจางอวี่ซีเน้นย้ำให้ระมัดระวังหากรับประทานในปริมาณมากเกินไป คือ เมล็ดทานตะวัน และ ถั่วลิสง เนื่องจากพืชทั้งสองชนิดนี้มีปริมาณโอเมก้า 6 สูงกว่าโอเมก้า 3 อย่างมาก การรับประทานติดต่อกันในปริมาณที่เกินพอดีจะส่งเสริมให้ร่างกายเกิดการอักเสบได้ง่าย

เพื่อเป็นการสร้างสมดุล นักโภชนาการแนะนำให้รับประทานควบคู่ไปกับถั่วที่มีโอเมก้า 3 สูงเพื่อช่วยต้านการอักเสบ เช่น วอลนัท ซึ่งเป็นทางเลือกที่ดีเยี่ยม นอกจากนี้ อัลมอนด์ ที่อุดมไปด้วยวิตามินอีและไขมันดี รวมถึง เม็ดมะม่วงหิมพานต์ และ แมคคาเดเมีย ก็เป็นตัวเลือกที่ช่วยปรับสัดส่วนไขมันให้เหมาะสม จึงเป็นเหตุผลที่ผู้เชี่ยวชาญมักแนะนำให้รับประทานถั่วแบบรวมชนิด มากกว่าชนิดเดียว

ปริมาณที่เหมาะสมต่อวันและการเลือกซื้ออย่างปลอดภัย

แม้ถั่วจะมีประโยชน์สูงแต่ต้องจำกัดปริมาณการทานให้พอเหมาะ โดยกรมอนามัย หรือหน่วยงานด้านสาธารณสุขในลักษณะเดียวกัน มักแนะนำให้รับประทานเพียง 1 ส่วนต่อวัน หรือมีขนาดประมาณ "1 ข้อนิ้วหัวแม่มือ" เท่านั้น หากคำนวณเป็นเม็ดจะเท่ากับวอลนัทประมาณ 2-3 เม็ด หรือถั่วลิสงแกะเปลือกประมาณ 4-5 เม็ดต่อวัน การทานมากกว่านี้อาจส่งผลเสียต่อร่างกายมากกว่าผลดี

นอกจากเรื่องสัดส่วนไขมันแล้ว ยังมีข้อควรระวังสำคัญอีก 2 ประการเพื่อสุขภาพเส้นผมและร่างกายโดยรวม ดังนี้

• การเสริมแร่ธาตุซีลีเนียม: การรับประทานถั่วบราซิล (Brazil Nut) ซึ่งมีซีลีเนียมสูงจะช่วยในกระบวนการต้านอนุมูลอิสระและบำรุงสุขภาพหนังศีรษะให้แข็งแรง
• ระวังสารพิษอะฟลาทอกซิน: โดยเฉพาะในถั่วลิสงที่จัดเก็บในที่ชื้นหรือไม่เหมาะสม หากมีการปนเปื้อนของเชื้อราที่สร้างสารอะฟลาทอกซิน ไม่เพียงแต่จะทำให้ผมร่วง แต่ยังส่งผลเสียรุนแรงต่อตับอีกด้วย