ทุกช่วงหน้าร้อน จำนวนผู้ป่วยที่ต้องเข้าโรงพยาบาลหลังรับประทานอาหารทะเลมักเพิ่มสูงขึ้น คุณรู้หรือไม่ว่าพยาธิสามารถซ่อนอยู่ในอาหารทะเลชนิดใดบ้าง และควรป้องกันอย่างไร?

ฤดูร้อนกับการท่องเที่ยวทะเลคือช่วงเวลาของเมนูอาหารทะเลสด ไม่ว่าจะเป็นซาชิมิ หอยนางรมสด หรือปูดอง รสชาติสดชื่นชวนลิ้มลอง แต่เบื้องหลังความสดนั้น อาจแฝง “กับดักอันตราย” จากพยาธิและแบคทีเรีย หลายคนต้องเข้ารักษาฉุกเฉินเพียงเพราะเชื่อว่าอาหารทะเล “สะอาด” หรือคิดว่าการใส่น้ำส้มสายชู ดื่มแอลกอฮอล์จะช่วยฆ่าเชื้อได้ ซึ่งความจริงคือ “ไม่ใช่”

ดังนั้น คำแนะนำที่ดีที่สุดคือหลีกเลี่ยงการกินอาหารทะเลดิบหรือกึ่งสุกกึ่งดิบ โดยเฉพาะ 4 ชนิดต่อไปนี้

1. ปลาดิบ: ตัวอ่อน Anisakis และพยาธิ
หลายคนเข้าใจว่าปลาทะเลสะอาดกว่าปลาน้ำจืด แต่ความจริง ปลาอย่างแซลมอน แมคเคอเรล หรือปลาค็อด อาจเป็นแหล่งของตัวอ่อน Anisakis ซึ่งทนทานสูง เมื่อเข้าสู่ร่างกายจะไม่ถูกย่อย แต่สามารถเจาะผนังกระเพาะหรือสำไส้ ทำให้ปวดท้องรุนแรง อาเจียน และเกิดอาการแพ้รุนแรง
ปัจจุบันยังไม่มียาที่กำจัดพยาธินี้ได้โดยตรง แพทย์มักต้องส่องกล้องเพื่อนำออก

2. กุ้งและปู: พยาธิใบไม้ปอดและแบคทีเรีย
กุ้งและปู โดยเฉพาะน้ำจืด อาจเป็นพาหะของพยาธิใบไม้ปอด (Paragonimus) เมื่อกินดิบหรือไม่สุก ตัวอ่อนจะเข้าสู่ลำไส้แล้วเคลื่อนย้ายไปยังปอด ทำให้ไอเรื้อรัง เจ็บหน้าอก และไอเป็นเลือด
นอกจากนี้ยังอาจมีเชื้อ Vibrio ที่ทำให้เกิดอาหารเป็นพิษรุนแรง รวมถึงเชื้ออหิวาตกโรคและไทฟอยด์

3. หอย: พยาธิตัวกลมและพยาธิอื่น ๆ
หอยบางชนิดอาจมีพยาธิ Angiostrongylus cantonensis ซึ่งเป็นอันตรายต่อระบบประสาท
เมื่อเข้าสู่ร่างกาย ตัวอ่อนสามารถไปยังสมอง ทำให้เกิดเยื่อหุ้มสมองอักเสบ มีอาการปวดศีรษะรุนแรง ชัก หรืออาจเสียชีวิตได้

4. หอยนางรมและสัตว์เปลือก: แบคทีเรียรุนแรง
หอยนางรมดิบอาจมีเชื้อ Vibrio vulnificus ซึ่งสามารถทำให้ติดเชื้อในกระแสเลือดอย่างรวดเร็ว รวมถึงไวรัสตับอักเสบเอและโนโรไวรัส
ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคตับ เบาหวาน หรือภูมิคุ้มกันต่ำ มีความเสี่ยงสูงมาก

กินอาหารทะเลอย่างไรให้ปลอดภัย?
ไม่ใช่ทุกคนที่กินอาหารทะเลจะติดเชื้อ แต่ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นหากอาหารไม่สะอาดหรือปรุงไม่ถูกวิธี ควรยึดหลัก “กินสุก ดื่มสะอาด”
อาหารทะเลควรปรุงที่อุณหภูมิอย่างน้อย 60°C และดีที่สุดคือมากกว่า 100°C เพื่อฆ่าเชื้อและพยาธิ

นอกจากนี้ ควรเลือกซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้ รักษาสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง และหากมีอาการผิดปกติหลังรับประทาน ควรรีบไปพบแพทย์ โดยเฉพาะในเด็กและผู้สูงอายุ