หลายคนอาจสงสัยว่า เหตุใดคนญี่ปุ่นซึ่งนิยมกินข้าวเป็นอาหารหลักแทบทุกมื้อ กลับมีอัตราผู้ป่วยโรคเบาหวานต่ำกว่าหลายประเทศในเอเชีย ทั้งที่ในหลายพื้นที่มีการรณรงค์ลดแป้งและลดข้าวอย่างจริงจัง

ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการอธิบายว่า ความแตกต่างสำคัญไม่ได้อยู่ที่การ “กินข้าว” เพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับปริมาณ วิธีการกิน และพฤติกรรมการใช้ชีวิตร่วมด้วย โดยคนญี่ปุ่นมีวัฒนธรรมการกินที่ค่อนข้างสมดุลและใส่ใจสุขภาพมาตั้งแต่อดีต

หนึ่งในเคล็ดลับสำคัญคือ คนญี่ปุ่นมักกินข้าวในปริมาณพอเหมาะ ไม่กินจานใหญ่เกินไป โดยในแต่ละมื้อจะมีอาหารหลากหลายชนิด เช่น ปลา ผัก ซุป และอาหารหมักดอง ซึ่งช่วยเพิ่มใยอาหารและโปรตีน ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดไม่พุ่งสูงเร็วเกินไป

นอกจากนี้ ข้าวที่คนญี่ปุ่นนิยมกินส่วนใหญ่มักเป็นข้าวเมล็ดสั้นที่กินคู่กับอาหารอื่นในปริมาณพอดี ไม่ใช่กินข้าวจำนวนมากร่วมกับอาหารหวานหรือของทอดเหมือนบางประเทศ

อีกปัจจัยสำคัญคือ “การกินช้า” คนญี่ปุ่นมักใช้เวลาในการกินอาหาร เคี้ยวละเอียด และไม่รีบกินจนเกินไป ซึ่งช่วยให้ร่างกายรับรู้ความอิ่มได้ดีขึ้น ลดโอกาสกินมากเกินความจำเป็น

ผู้เชี่ยวชาญเผยว่า การกินเร็วเกินไปทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และส่งผลต่อการหลั่งอินซูลินในระยะยาว ดังนั้นพฤติกรรมการกินจึงสำคัญไม่แพ้ชนิดของอาหาร

นอกจากนี้ คนญี่ปุ่นยังนิยมเดินและใช้ชีวิตประจำวันที่มีการเคลื่อนไหวร่างกายมากกว่าหลายประเทศ ทั้งการเดินทางด้วยรถไฟ การเดินเท้า และการออกกำลังกายเบา ๆ เป็นประจำ สิ่งเหล่านี้ช่วยให้ร่างกายเผาผลาญพลังงานได้ดี และลดความเสี่ยงต่อโรคอ้วนซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญของโรคเบาหวาน

แพทย์ยังชี้ว่า คนญี่ปุ่นมักดื่มชาเขียวแทนน้ำหวานหรือเครื่องดื่มน้ำตาลสูง ชาเขียวมีสารต้านอนุมูลอิสระและมีน้ำตาลต่ำ จึงช่วยลดภาระของร่างกายในการควบคุมระดับน้ำตาล

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า ไม่ใช่ว่าคนญี่ปุ่นทุกคนจะปลอดจากโรคเบาหวาน เพราะปัจจุบันจำนวนผู้ป่วยในญี่ปุ่นก็เริ่มเพิ่มขึ้นจากพฤติกรรมการกินแบบตะวันตก เช่น อาหารฟาสต์ฟู้ด ของทอด และเครื่องดื่มหวาน

ท้ายที่สุด แพทย์แนะนำว่า การป้องกันโรคเบาหวานไม่จำเป็นต้องงดข้าวทั้งหมด แต่ควรควบคุมปริมาณ เลือกกินอาหารให้สมดุล เพิ่มผักและโปรตีน ลดน้ำหวาน และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพราะหัวใจสำคัญของสุขภาพที่ดีคือ “ความสมดุล” มากกว่าการงดอาหารเพียงชนิดใดชนิดหนึ่ง

วิถีการกินแบบญี่ปุ่นจึงไม่ใช่เพียงเรื่องของเมนูอาหาร แต่เป็นแนวคิดการใช้ชีวิตที่ให้ความสำคัญกับความพอดี ความหลากหลาย และการดูแลสุขภาพในระยะยาว ซึ่งอาจเป็นเหตุผลสำคัญที่ช่วยให้คนญี่ปุ่นมีอัตราโรคเบาหวานต่ำกว่าหลายประเทศทั่วโลก