หลายคนคิดว่ามีเพียงผักโขมเท่านั้นที่มีกรดออกซาลิกสูง แต่ในความเป็นจริง ถั่ว เมล็ดพืช และชา บางชนิดกลับมีปริมาณสารนี้มากกว่าหลายเท่า หากบริโภคเป็นประจำในปริมาณมาก อาจส่งผลต่อการทำงานของไตและความสมดุลของร่างกายได้

ในอาหารประจำวัน กรดออกซาลิกเป็นสารธรรมชาติที่พบได้ทั่วไปในพืชหลายชนิด เมื่อรับประทานในปริมาณที่เหมาะสม โดยทั่วไปมักไม่ก่อให้เกิดปัญหา แต่หากได้รับมากเกินไปต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการสะสมของสารบางชนิดในร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณไต

หลายคนมักมองว่าผักโขมเป็นแหล่งหลักของกรดออกซาลิก แต่ข้อมูลด้านโภชนาการพบว่า ยังมีอาหารคุ้นเคยอีกหลายชนิดที่มีปริมาณออกซาเลตสูงกว่าอย่างชัดเจน บางชนิดอาจมากกว่าถึง 2–3 เท่า และมักเป็นอาหารที่หลายคนรับประทานเป็นประจำ

อาหารที่มีกรดออกซาลิกสูง

ผักโขมเป็นอาหารที่มีออกซาเลตสูง แต่ไม่ใช่เพียงชนิดเดียว ในความเป็นจริง ถั่วและเมล็ดพืชหลายชนิดมีปริมาณกรดออกซาลิกสูงเช่นกัน

ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ Almond ซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากเนื่องจากมีคุณค่าทางโภชนาการสูง แต่เมื่อเปรียบเทียบในปริมาณเท่ากัน อัลมอนด์อาจมีกรดออกซาลิกมากกว่าผักโขมหลายเท่า

นอกจากนี้ ถั่วต่าง ๆ เช่น Black bean และ Soybean ก็เป็นอาหารที่มีออกซาเลตในระดับที่ควรใส่ใจ

อีกแหล่งหนึ่งที่หลายคนมองข้ามคือชา โดยเฉพาะชาที่ชงเข้ม หากดื่มในปริมาณมากทุกวันร่วมกับอาหารที่มีออกซาเลตสูง อาจทำให้ได้รับสารนี้มากขึ้นโดยไม่รู้ตัว

กรดออกซาลิกส่งผลต่อร่างกายอย่างไร

กรดออกซาลิกสามารถจับกับแคลเซียมและก่อตัวเป็นแคลเซียมออกซาเลต ซึ่งเป็นสารที่ละลายน้ำได้ยาก หากมีปริมาณมาก อาจสะสมและก่อตัวเป็นนิ่วในไตได้ในบางคน

นอกจากนี้ การบริโภคอาหารที่มีออกซาเลตสูงในปริมาณมากเป็นเวลานาน อาจส่งผลดังนี้

• เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดนิ่วในไต
• ลดการดูดซึมแร่ธาตุบางชนิด เช่น แคลเซียม เหล็ก และแมกนีเซียม
• ทำให้เกิดอาการไม่สบายทางเดินอาหารในบางคน เช่น ท้องอืดหรือปวดท้อง

วิธีลดผลกระทบจากกรดออกซาลิก

• รับประทานในปริมาณที่เหมาะสม
• รับประทานร่วมกับอาหารที่มีแคลเซียม เช่น นม โยเกิร์ต หรือชีส
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ
• รับประทานอาหารให้หลากหลาย
• เลือกสลับกับอาหารที่มีออกซาเลตต่ำ

วิธีเตรียมอาหารเพื่อลดปริมาณออกซาเลต

• แช่และล้างผักให้สะอาด
• ต้มผักและเทน้ำต้มทิ้ง
• ต้มหน่อไม้แล้วเปลี่ยนน้ำ
• คั่วเมล็ดพืชบางชนิด
• ปรุงอาหารให้สุกอย่างเหมาะสม

แม้อาหารอย่างถั่ว เมล็ดพืช และชา จะมีคุณค่าทางโภชนาการสูง แต่การรับประทานมากเกินไปอย่างต่อเนื่องอาจไม่เหมาะสำหรับบางคน โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติเกี่ยวกับ Kidney stone

สิ่งสำคัญไม่ใช่การหลีกเลี่ยงอาหารชนิดใดชนิดหนึ่งโดยสิ้นเชิง แต่คือการรับประทานอย่างสมดุลและเหมาะสม เพื่อดูแลสุขภาพในระยะยาวอย่างยั่งยืน