หลายคนอาจเคยสังเกตเห็นว่า บนเล็บมือของตัวเองมี “เส้นแนวตั้ง” หรือรอยนูนเล็ก ๆ พาดจากโคนเล็บไปถึงปลายเล็บ บางคนมองว่าเป็นเรื่องปกติ บางคนกลับกังวลว่าอาจเป็นสัญญาณของโรคร้าย โดยเฉพาะเมื่อมีข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตที่แชร์กันว่า “ถ้ามีเส้นบนเล็บ แปลว่าร่างกายกำลังป่วย” จนทำให้หลายคนเริ่มหันกลับมาสังเกตเล็บของตัวเองมากขึ้น

ผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังและสุขภาพเล็บอธิบายว่า “เล็บ” สามารถสะท้อนสุขภาพภายในร่างกายได้จริงในบางกรณี เพราะเล็บเกิดจากโปรตีนเคราติน และมีความเชื่อมโยงกับระบบไหลเวียนเลือด สารอาหาร และการทำงานของอวัยวะหลายส่วน หากร่างกายเกิดความผิดปกติบางอย่าง เล็บก็อาจเปลี่ยนแปลงตามไปด้วย

สำหรับ “เส้นแนวตั้งบนเล็บ” ที่พบได้บ่อย ส่วนใหญ่มักไม่ใช่โรคร้าย โดยเฉพาะในผู้ใหญ่หรือผู้สูงอายุ เพราะเป็นการเปลี่ยนแปลงตามวัย คล้ายกับการเกิดริ้วรอยบนผิวหนัง เมื่ออายุมากขึ้น การสร้างเซลล์เล็บจะช้าลง ทำให้พื้นผิวเล็บไม่เรียบเหมือนเดิม

แต่หากเส้นบนเล็บเริ่มชัดขึ้นผิดปกติ มีจำนวนมากขึ้น หรือมาพร้อมอาการอื่น เช่น เล็บเปราะ ฉีกง่าย สีซีด เล็บบาง หรือมีอาการเหนื่อยง่าย หน้ามืด และผมร่วง อาจเป็นสัญญาณของการขาดสารอาหารบางชนิด โดยเฉพาะธาตุเหล็ก วิตามินบี 12 โปรตีน หรือสังกะสี ซึ่งเป็นสารสำคัญต่อการสร้างเซลล์เล็บและเม็ดเลือด

แพทย์ยังเผยว่า คนที่พักผ่อนน้อย เครียดสะสม หรืออดอาหารบ่อย ก็อาจมีรอยเส้นบนเล็บชัดขึ้นได้เช่นกัน เพราะร่างกายอยู่ในภาวะอ่อนล้า ทำให้การสร้างเซลล์ผิดปกติชั่วคราว

นอกจากนี้ ความผิดปกติของเล็บยังอาจเกี่ยวข้องกับโรคบางชนิด เช่น

• โรคโลหิตจาง
• โรคไทรอยด์
• โรคสะเก็ดเงิน
• โรคผิวหนังเรื้อรัง
• ปัญหาระบบไหลเวียนเลือด
• โรคไตหรือโรคตับบางประเภท

สิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญกังวลมากที่สุด ไม่ใช่เส้นแนวตั้งทั่วไป แต่คือ “เส้นสีดำหรือสีน้ำตาลเข้ม” ที่เกิดขึ้นเพียงเล็บเดียว โดยเฉพาะถ้าเส้นมีขนาดใหญ่ขึ้น สีเข้มขึ้น หรือมีสีลามไปยังผิวหนังรอบเล็บ เพราะในบางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา ซึ่งควรรีบพบแพทย์ทันที

นอกจากนี้ หากเล็บเปลี่ยนรูปร่างผิดปกติ เช่น หนาโก่ง ปลายเล็บงุ้ม เล็บเหลือง หรือหลุดล่อนง่าย ก็ไม่ควรปล่อยไว้ เพราะอาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพภายในที่กำลังเกิดขึ้น

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า วิธีดูแลสุขภาพเล็บที่ดีที่สุด คือการดูแลสุขภาพร่างกายโดยรวม เช่น

• กินอาหารให้ครบ 5 หมู่
• เพิ่มโปรตีน ผัก ผลไม้ และธาตุเหล็ก
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ
• นอนหลับพักผ่อนให้พอ
• หลีกเลี่ยงการกัดเล็บหรือใช้สารเคมีแรง ๆ บ่อยเกินไป
• สวมถุงมือเมื่อสัมผัสน้ำยาทำความสะอาด

อีกเรื่องสำคัญคือ ไม่ควรเชื่อข้อมูลบนโซเชียลทั้งหมดทันที เพราะเส้นบนเล็บไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งหรือโรคร้ายเสมอไป หลายครั้งเป็นเพียงความเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติของร่างกายเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม หากสังเกตเห็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย การพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียดคือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด เพราะบางครั้ง “เล็บ” อาจเป็นเหมือนสัญญาณเตือนเงียบ ๆ ที่ร่างกายพยายามบอกเราว่า ถึงเวลาต้องหันกลับมาดูแลสุขภาพอย่างจริงจังแล้วก็ได้