ข่าวของเด็กชายวัย 16 ปีที่ถูกวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาว ทำให้หลายคนตกใจอย่างมาก โดยเฉพาะเมื่อแพทย์ตั้งข้อสังเกตว่า หนึ่งในปัจจัยเสี่ยงอาจเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการรับประทานอาหารในระยะยาว ซึ่งรวมถึงการกินปลาบางชนิดเป็นประจำ แม้ปลาโดยทั่วไปจะถือเป็นอาหารที่มีประโยชน์และเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพดี แต่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่า หากเลือกไม่ถูกประเภท หรือบริโภคปลาที่มีการปนเปื้อนสะสมเป็นเวลานาน ก็อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพได้เช่นกัน

แพทย์อธิบายว่า ปลาบางชนิด โดยเฉพาะปลาที่อยู่ในแหล่งน้ำปนเปื้อนหรือผ่านกระบวนการแปรรูปมาก อาจมีสารอันตรายสะสม เช่น โลหะหนัก สารกันเสีย หรือสารเคมีจากสิ่งแวดล้อม ซึ่งเมื่อเข้าสู่ร่างกายต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อความผิดปกติของเซลล์ได้ แม้จะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นสาเหตุโดยตรงของโรคมะเร็ง แต่ก็ถือเป็นปัจจัยเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม

ปลากลุ่มแรกที่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ระวังคือ “ปลาหมักหรือปลาเค็ม” เพราะมักมีปริมาณเกลือสูงและอาจเกิดสารไนโตรซามีนในกระบวนการถนอมอาหาร ซึ่งสารชนิดนี้ถูกจัดว่าอาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงของโรคมะเร็งบางประเภท หากรับประทานบ่อยเกินไป โดยเฉพาะในเด็กและวัยรุ่นที่ร่างกายยังอยู่ในช่วงเจริญเติบโต

อีกประเภทคือ “ปลาที่รมควันหรือแปรรูปจัด” เช่น ปลาแห้งบางชนิดหรือผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป เพราะอาจมีสารกันเสียและสารเคมีสะสมจำนวนมาก หากกินต่อเนื่องในปริมาณสูงอาจเพิ่มภาระให้ตับและระบบกำจัดสารพิษของร่างกาย ส่วนปลากลุ่มที่สามคือ “ปลาจากแหล่งน้ำปนเปื้อน” โดยเฉพาะแหล่งน้ำที่มีสารเคมีอุตสาหกรรมหรือโลหะหนักสะสม เช่น ปรอทและตะกั่ว ซึ่งสามารถเข้าสู่ร่างกายผ่านห่วงโซ่อาหารได้

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการย้ำว่า ข่าวนี้ไม่ได้หมายความว่า “ปลาเป็นสาเหตุของมะเร็ง” หรือควรงดกินปลาไปเลย เพราะปลายังคงเป็นอาหารที่มีประโยชน์มาก ทั้งโอเมก้า 3 โปรตีน และวิตามินหลายชนิด สิ่งสำคัญคือการเลือกบริโภคอย่างปลอดภัย เช่น เลือกปลาสดจากแหล่งที่เชื่อถือได้ หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปมากเกินไป และรับประทานอาหารให้หลากหลาย ไม่ซ้ำเดิมทุกวัน

แพทย์ยังเตือนว่า โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งพันธุกรรม สิ่งแวดล้อม พฤติกรรมการใช้ชีวิต และสารเคมีต่าง ๆ ไม่สามารถสรุปได้จากอาหารเพียงชนิดเดียว ดังนั้นการดูแลสุขภาพที่ดีที่สุดคือการรักษาสมดุล ทั้งเรื่องอาหาร การพักผ่อน และการออกกำลังกาย

กรณีของเด็กชายวัย 16 ปีจึงกลายเป็นเครื่องเตือนใจให้หลายครอบครัวหันมาใส่ใจเรื่องคุณภาพอาหารมากขึ้น โดยเฉพาะอาหารที่กินเป็นประจำทุกวัน แม้อาหารบางชนิดจะดูธรรมดาและคุ้นเคย แต่หากผ่านการแปรรูปมาก หรือมาจากแหล่งที่ไม่ปลอดภัย ก็อาจส่งผลต่อสุขภาพในระยะยาวได้มากกว่าที่คิด ดังนั้นการเลือกกินอย่างมีสติและหลากหลาย จึงยังคงเป็นกุญแจสำคัญในการดูแลสุขภาพของทั้งเด็กและผู้ใหญ่ในระยะยาว