ในวันสุดท้ายของการสำรวจผ่านพื้นที่ทุรกันดารและอันตรายที่สุดแห่งหนึ่งของโลก นักวิทยาศาสตร์ได้ค้นพบสิ่งมีชีวิตรูปร่างแปลกประหลาดที่หายไปจากโลกนี้นานหลายสิบปีโดยไม่คาดคิด

ตัวกินมดหนามปากยาวแอตเทนโบโรห์ (Attenborough's long-beaked echidna) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่วางไข่ ตั้งชื่อตามนักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษผู้มีชื่อเสียง David Attenborough โดยมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Zaglossus attenboroughi

สัตว์ชนิดนี้มีรูปร่างแปลกอย่างยิ่ง ลำตัวปกคลุมด้วยหนามเหมือนเม่น มีปากยาวคล้ายตัวกินมด และเท้าคล้ายตัวตุ่น มันจัดอยู่ในกลุ่มสัตว์โมโนทรีม (Monotreme) ซึ่งเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่วางไข่แทนการออกลูกเป็นตัว และเป็นหนึ่งในสัตว์โมโนทรีมเพียง 5 ชนิดที่ยังหลงเหลืออยู่บนโลก

ด้วยพฤติกรรมออกหากินในเวลากลางคืน อาศัยอยู่ในโพรง และมีนิสัยขี้อาย ทำให้พบเห็นได้ยากมาก ตัวกินมดหนามปากยาวแอตเทนโบโรห์ถูกพบครั้งสุดท้ายเมื่อปี ค.ศ. 1961 และเคยถูกเชื่อว่าอาจสูญพันธุ์ไปแล้ว เนื่องจากไม่มีการพบเห็นอีกเลยตลอดเวลากว่า 60 ปี

จนกระทั่งปลายปี 2023 นักวิจัยจาก University of Oxford ได้ร่วมมือกับองค์กรพัฒนาเอกชนของอินโดนีเซีย Yayasan Pelayanan Papua Nenda (YAPPENDA), Cenderawasih University, ศูนย์อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติปาปัว, National Research and Innovation Agency (BRIN) และ Re:wild เพื่อจัดตั้งคณะสำรวจนานาชาติ

พวกเขาออกเดินทางเข้าสู่ป่าลึกอันห่างไกลในจังหวัดปาปัว ประเทศ Indonesia เพื่อตามหาร่องรอยของสัตว์หายากที่หายสาบสูญไป และในที่สุดก็ได้พบตัวกินมดหนามปากยาวแอตเทนโบโรห์อีกครั้ง

ตามข้อมูลของทีมวิจัย สมาชิกต้องเดินเท้าผ่าน Cyclops Mountains ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่ลึกลับและยังไม่ถูกสำรวจมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

ตลอดการเดินทาง พวกเขาต้องเผชิญกับอันตรายรอบด้าน ทั้งสัตว์มีพิษ ปลิงดูดเลือด โรคมาลาเรีย แผ่นดินไหว และอากาศร้อนระอุ ซึ่งล้วนเป็นความท้าทายที่พบได้ในพื้นที่ที่แทบไม่เคยมีมนุษย์เข้าถึง

นอกจากนี้ ทีมงานยังทำงานร่วมกับชาวบ้านในพื้นที่ และติดตั้งกล้องดักถ่ายมากกว่า 80 ตัว พวกเขาปีนขึ้นสู่ยอดเขาต่าง ๆ รวมความสูงกว่า 11,000 เมตร ซึ่งสูงกว่ายอด Mount Everest เสียอีก เพื่อตามหาสัตว์ที่หายไปนานกว่า 60 ปี

ไกด์ท้องถิ่นยังช่วยสร้างห้องปฏิบัติการชั่วคราวกลางป่าเพื่อสนับสนุนภารกิจค้นหา แต่หลังจากใช้เวลาอยู่ในป่านาน 4 สัปดาห์ ทีมวิจัยก็ยังไม่พบร่องรอยใด ๆ

อย่างไรก็ตาม ในวันสุดท้ายของการสำรวจ ขณะตรวจสอบภาพจากการ์ดหน่วยความจำใบสุดท้ายจากกล้องทั้ง 80 ตัว พวกเขากลับพบภาพของสัตว์ตัวเล็ก ๆ กำลังเดินผ่านป่าทึบ ภาพถ่ายชุดแรกของตัวกินมดหนามแอตเทนโบโรห์ได้รับการยืนยันโดยศาสตราจารย์ Kristofer Helgen นักวิจัยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมและผู้อำนวยการสถาบันวิจัยของพิพิธภัณฑ์ออสเตรเลีย

ดร. James Kempton นักชีววิทยาจากมหาวิทยาลัยออกซ์ฟอร์ด ผู้ริเริ่มและเป็นหัวหน้าคณะสำรวจ กล่าวว่า

“การค้นพบครั้งนี้เป็นผลจากความพยายามอย่างหนักและการวางแผนนานกว่า 3 ปีครึ่ง แม้ว่าหลายคนจะเรียกเทือกเขาไซคลอปส์ว่า ‘นรกสีเขียว’ แต่สำหรับผม ที่นั่นช่างมหัศจรรย์ ทั้งงดงามและอันตราย ราวกับฉากในนิยายของ J. R. R. Tolkien”

ระหว่างการสำรวจ ทีมวิจัยยังได้ทำการศึกษาครั้งแรกอย่างครอบคลุมเกี่ยวกับสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง สัตว์เลื้อยคลาน สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในพื้นที่เทือกเขาไซคลอปส์อีกด้วย.