การประหยัดต้องทำให้ถูกที่ถูกทางจึงจะดี พฤติกรรมประหยัด 5 แบบต่อไปนี้อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพโดยไม่รู้ตัว

หลายคนยังคิดว่าโรคมะเร็งเป็นโรคของคนใช้ชีวิตสุดโต่ง เช่น สูบบุหรี่จัด ดื่มหนัก หรือมีพันธุกรรมไม่ดีเท่านั้น แต่ความจริงจากโรงพยาบาลกลับตรงกันข้ามโดยสิ้นเชิง เพราะมีผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยที่เป็นมะเร็งจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน ที่ดูเหมือนไม่อันตราย หรือบางครั้งยังถูกมองว่าเป็น “นิสัยดี” อีกด้วย

คู่สามีภรรยาวัยประมาณ 50 ปีในเมืองหางโจว มณฑลเจ้อเจียง ประเทศจีน ก็เป็นอีกกรณีหนึ่งที่ต้องเผชิญ “คำตัดสิน” ว่าเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารพร้อมกัน เพราะการประหยัดผิดวิธี แถมลำไส้ใหญ่ยังเริ่มมีรอยโรคก่อนมะเร็งอีกด้วย

“คำตัดสินมะเร็ง” ที่เกิดขึ้นพร้อมกันกับทั้งคู่

เมื่อต้นปีที่ผ่านมา คุณจางเริ่มมีอาการปวดหน่วงบริเวณท้องส่วนบน ท้องอืดเรื้อรัง และเบื่ออาหาร เขาคิดว่าเป็นเพียงโรคกระเพาะตามวัย จึงซื้อยามากินเอง แต่ไม่กี่สัปดาห์ต่อมา ภรรยาของเขาก็เริ่มมีอาการคล้ายกัน ทั้งคลื่นไส้ เบื่ออาหาร และน้ำหนักลด

ความบังเอิญนี้ทำให้ทั้งคู่เริ่มกังวล หลังจากลูก ๆ คะยั้นคะยออยู่นาน ทั้งสองจึงยอมไปส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร ผลตรวจทำให้ทั้งครอบครัวช็อก เพราะทั้งคู่ถูกวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารระยะเริ่มต้น และหนึ่งในนั้นยังมีรอยโรคก่อนมะเร็งในลำไส้ตรงอีกด้วย

แพทย์อธิบายว่า มะเร็งไม่ได้ติดต่อกันระหว่างสามีภรรยา แต่การใช้ชีวิตร่วมกันมานานหลายสิบปี กินอาหารแบบเดียวกัน และมีพฤติกรรมคล้ายกัน คือปัจจัยสำคัญที่ทำให้ทั้งคู่เผชิญความเสี่ยงเหมือนกัน

ลูกสาวที่ออกไปเรียนต่างเมืองตั้งแต่เล็ก แม้จะไม่ได้กินข้าวพร้อมครอบครัวบ่อย แต่กลับกลายเป็นโชคดีที่รอดพ้นจากโรคที่ค่อย ๆ ก่อตัวจากอาหารบนโต๊ะทุกวัน

ตัวการ “ซ่อนอยู่” ในตู้เย็นที่บ้าน

เมื่อแพทย์สอบถามประวัติการใช้ชีวิตอย่างละเอียด ก็พบต้นเหตุสำคัญ คู่สามีภรรยานี้ใช้ชีวิตแบบประหยัดมากมาหลายปี หลายคนยังชื่นชมว่าขยันและรู้จักเก็บออม แต่การประหยัดเกินพอดีหรือผิดวิธีกลับกลายเป็น “ยาพิษ” ต่อสุขภาพ

ในครัวของบ้านนี้แทบไม่มีคำว่า “ทิ้งอาหาร” อาหารเหลือจากวันก่อนจะถูกเก็บไว้กินต่อ บางเมนูอุ่นซ้ำหลายครั้งตลอดทั้งสัปดาห์ หรือแช่แข็งไว้นานเป็นเดือน ผักที่เริ่มเหี่ยว ผลไม้ที่ขึ้นราเล็กน้อย หรือของใช้ที่หมดอายุไม่นาน ก็ยังถูกเก็บในตู้เย็นเพื่อนำมากินต่อ

ในความคิดของทั้งคู่ นี่คือการประหยัดและดูแลครอบครัวอย่างดี แต่พวกเขาไม่รู้เลยว่า พฤติกรรมนี้กำลังทำลายเยื่อบุกระเพาะอาหารอย่างช้า ๆ ทำร้ายระบบย่อยอาหาร และอาจลดอายุขัยของตัวเอง

ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์อธิบายว่า อาหารที่เก็บไว้นาน โดยเฉพาะผัก อาหารตุ๋น และเนื้อสัตว์ปรุงสุก จะสร้างสารไนไตรต์จำนวนมาก เมื่อเข้าสู่กระเพาะ สารนี้จะรวมกับผลิตภัณฑ์จากการสลายโปรตีน กลายเป็น “ไนโตรซามีน” ซึ่ง องค์การอนามัยโลก จัดว่าเป็นสารก่อมะเร็งสำคัญ

กระบวนการนี้เกิดขึ้นอย่างเงียบ ๆ เยื่อบุกระเพาะจะถูกกระตุ้นเรื้อรัง กลายเป็นการอักเสบเรื้อรัง ก่อนพัฒนาเป็นมะเร็งโดยผู้ป่วยแทบไม่รู้ตัว

5 พฤติกรรม “ประหยัดผิดทาง” ที่เพิ่มความเสี่ยงมะเร็ง

1. กินอาหารขึ้นรา หรือใกล้เสีย

หลายคนตัดส่วนที่ขึ้นราออกแล้วกินต่อ แต่ความจริงสารพิษจากเชื้อราแพร่กระจายไปทั่วอาหารแล้ว โดยเฉพาะ “อะฟลาทอกซิน” ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งรุนแรงที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งตับและระบบทางเดินอาหาร

2. ใช้น้ำมันทอดซ้ำหลายครั้ง

การเก็บน้ำมันเก่ามาใช้ต่อ อาจทำให้ร่างกายได้รับสารพิษจากการออกซิไดซ์ เช่น เบนโซไพรีน และอะคริลาไมด์ ซึ่งเกิดจากความร้อนสูง สารเหล่านี้สะสมระยะยาวและทำลายเซลล์ในร่างกาย

3. ไม่เปิดเครื่องดูดควันเพื่อประหยัดไฟ

ควันน้ำมันจากการผัดทอดมีสารพิษจำนวนมาก การสูดดมควันเหล่านี้ในครัวปิดเป็นประจำ ถือเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของมะเร็งปอดในผู้หญิง แม้ไม่สูบบุหรี่ก็ตาม

4. ซื้ออาหารไม่สดเพราะราคาถูก

ผักช้ำ เนื้อสัตว์ลดราคา หรืออาหารใกล้หมดอายุ อาจเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียและสารพิษ แม้จะนำไปปรุงสุกใหม่ ก็อาจไม่สามารถกำจัดสารพิษได้ทั้งหมด ทำให้ตับและกระเพาะทำงานหนัก

5. ประหยัดค่าตรวจสุขภาพ

นี่คือการประหยัดที่อันตรายที่สุด มะเร็งกระเพาะระยะแรกมักไม่มีอาการชัดเจน หลายคนเสียดายเงินค่าตรวจ จนไปพบแพทย์เมื่ออาการรุนแรง เช่น อาเจียนเป็นเลือด หรือร่างกายทรุดหนัก ซึ่งอาจสายเกินรักษาแล้ว