ในช่วงอากาศร้อน การเปิดแอร์นอนกลายเป็นเรื่องปกติของหลายคน บางคนถึงกับพูดเล่นว่า “แอร์ช่วยชีวิตไว้” แต่สิ่งสำคัญที่ต้องระวังคือ โรคบางอย่างก็ “เกิดจากแอร์” ได้เช่นกัน

“คุณหมอคะ ปากฉันเบี้ยว ต้องทำยังไงดี?”
เมื่อไม่นานมานี้ เสี่ยวเหม่ย สาววัย 22 ปีในประเทศจีน ตื่นขึ้นมาแล้วพบว่าปากของเธอเบี้ยวไปทางซ้าย ตาขวาปิดไม่สนิท จนเกิดช่องว่างขนาดใหญ่ เธอรีบไปโรงพยาบาลทันทีเพื่อเข้ารับการรักษา

แพทย์ถามว่า ช่วงนี้เธอใช้เครื่องปรับอากาศบ่อยหรือไม่ เธอตอบว่า ในช่วงอากาศร้อนจัดและเพราะเป็นคนทนร้อนไม่ค่อยได้ เธอจึงอยู่แต่ในห้องแอร์ตลอด ทั้งที่บ้านและที่ทำงาน โดยตั้งอุณหภูมิไว้ประมาณ 25 องศาเซลเซียส

ก่อนป่วยหนึ่งวัน เธอนั่งรถเมล์กลับบ้านและเหงื่อออกมาก ระหว่างทาง พอกลับถึงบ้าน เธอยืนรับลมแอร์ตรงช่องลมอยู่พักหนึ่ง
“ตอนนั้นรู้สึกสบายมาก แต่เช้าวันต่อมาหน้ากลับเบี้ยว”

จากประวัติและผลตรวจ แพทย์วินิจฉัยว่าเธอเป็น “อัมพาตเส้นประสาทใบหน้าส่วนปลาย” หลังรักษา 5 วัน ตาของเธอเริ่มปิดได้ตามปกติ และใบหน้ากลับมาสมดุลขึ้นในขณะพัก แต่แพทย์แนะนำให้รักษาต่ออีกประมาณ 2 สัปดาห์เพื่อให้หายสนิท

แพทย์อธิบายว่า อัมพาตเส้นประสาทใบหน้าส่วนปลาย เป็นภาวะกล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรงจากการอักเสบของเส้นประสาทใบหน้า ซึ่งสามารถเกิดได้ทุกวัย และพบได้พอ ๆ กันทั้งชายและหญิง อาการที่พบบ่อย ได้แก่ ใบหน้าไม่สมมาตร ไม่สามารถเลิกคิ้ว หลับตา หรือเม้มปากได้ตามปกติ

จะป้องกันอาการหน้าเบี้ยวได้อย่างไร?

แพทย์แนะนำว่า ควรรักษาการใช้ชีวิตให้เป็นเวลา ออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อเสริมภูมิคุ้มกัน และหลีกเลี่ยงการเป็นหวัด โดยเฉพาะหวัดจากไวรัส ในช่วงหน้าร้อนควรหลีกเลี่ยงการโดนลมเย็นมากเกินไป และไม่ควรนั่งตรงหน้าพัดลมหรือแอร์โดยตรง

กรณีของเสี่ยวเหม่ยไม่ใช่เรื่องแปลก

คุณโจว วัย 32 ปี ในจีน ทำงานบริษัทอินเทอร์เน็ต วันพฤหัสที่ผ่านมา เธอกลับถึงบ้านตอน 4 ทุ่ม หลังอาบน้ำเสร็จ เธอเปิดแอร์ที่อุณหภูมิ 22 องศาเพื่อให้ห้องเย็นเร็ว แล้วก็หลับไปอย่างรวดเร็ว

เช้าวันรุ่งขึ้น เธอตื่นมาพร้อมอาการคอแข็ง ปวดไหล่ และรู้สึกหนักที่ท้ายทอย เมื่อพยายามลุกขึ้น เธอกลับยกแขนขวาไม่ขึ้น

หลังตรวจอาการ แพทย์ถามทันทีว่า
“คุณปวดคอบ่อยใช่ไหม?”

เธอตอบว่า
“ใช่ค่ะ ฉันทำงานหน้าคอมเป็นส่วนใหญ่ ก่อนหน้านี้เคยเป็นหมอนรองกระดูกคอเสื่อม แต่ช่วงหลังไปนวดทุกสัปดาห์ อาการก็ดีขึ้นมานานแล้ว”

เธอสงสัยว่าทำไมอาการถึงกลับมา ทั้งที่ท่านอนไม่ผิดปกติ

แพทย์จึงอธิบายว่า
“เมื่อคืนคุณนอนเปิดแอร์ทั้งคืนใช่ไหม? ไหล่และคอของคุณโดนลมเย็น ตามศาสตร์แพทย์แผนจีนเรียกว่า ความเย็นแทรกเข้าสู่ร่างกาย ทำให้เกิดอาการปวด”

แพทย์บอกว่า เขาพบผู้ป่วยลักษณะนี้แทบทุกวัน โดยส่วนใหญ่เป็นคนวัยหนุ่มสาว โดยเฉพาะผู้ที่มีปัญหากระดูกคอเสื่อมหรือข้อไหล่ติด อาการจะยิ่งหนักขึ้นเมื่อโดนความเย็น

แพทย์อธิบายเพิ่มเติมว่า ในช่วงหน้าร้อน บริเวณคอและไหล่สัมผัสอากาศโดยตรง จึงได้รับผลกระทบจากลมแอร์ได้ง่าย อาการปวดคอและไหล่จำนวนมากเกิดจากการโดนลมเย็นเฉพาะจุด หากมีอาการปวด ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อรักษาโดยเร็ว วิธีรักษาที่ใช้บ่อย ได้แก่ ฝังเข็ม ครอบแก้ว และรมยา

หลังฝังเข็ม 2 ครั้ง อาการปวดของคุณโจวก็ดีขึ้น และเธอสามารถยกแขนได้ตามปกติอีกครั้ง แพทย์ย้ำว่า ไม่ควรตั้งอุณหภูมิแอร์ต่ำเกินไป และหลีกเลี่ยงการโดนลมแอร์โดยตรง

4 วิธีใช้แอร์อย่างปลอดภัยในหน้าร้อน

• ไม่ควรอยู่ในห้องแอร์เกิน 4 ชั่วโมงติดต่อกัน
  พยายามหลีกเลี่ยงการอยู่ในห้องแอร์นานเกินไป แม้จะเปิดแอร์ ก็ควรเปิดหน้าต่างระบายอากาศเป็นระยะ เพื่อให้อากาศภายในและภายนอกถ่ายเท
• ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อแอร์เป็นประจำ
  ทุกปี ก่อนเริ่มใช้งานแอร์ ควรให้ช่างผู้เชี่ยวชาญล้างและฆ่าเชื้อ รวมถึงทำความสะอาดแผ่นกรองอากาศสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันเชื้อราและไรฝุ่นสะสม
• ปรับอุณหภูมิให้เหมาะสม
  อุณหภูมิภายในและภายนอกห้องไม่ควรต่างกันมากเกินไป ควรต่างกันประมาณ 3-5 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิห้องไม่ควรต่ำกว่า 26 องศา
  หากกลับมาจากข้างนอกแล้วเหงื่อออกมาก อย่าเพิ่งเข้าห้องแอร์ทันที ควรรอให้เหงื่อแห้งก่อน และไม่ควรยืนรับลมแอร์โดยตรง
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ
  ห้องแอร์มักมีอากาศแห้ง จึงควรดื่มน้ำมาก ๆ เพื่อป้องกันร่างกายขาดน้ำ