ข้าวสวยเป็นอาหารหลักที่หลายครอบครัวรับประทานทุกวัน ทำให้หลายคนมักเก็บข้าวที่เหลือจากมื้อก่อนเอาไว้รับประทานในมื้อถัดไปเพื่อลดการสิ้นเปลืองอาหาร อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหารเตือนว่า การรับประทานข้าวค้างคืนโดยเก็บรักษาไม่ถูกวิธีอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพได้

สาเหตุสำคัญมาจากแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่เรียกว่า Bacillus cereus ซึ่งสามารถพบได้ในข้าวดิบตามธรรมชาติ แม้ว่าการหุงข้าวจะช่วยกำจัดแบคทีเรียส่วนใหญ่ได้ แต่สปอร์ของเชื้อบางส่วนอาจยังคงอยู่

หากปล่อยข้าวสุกไว้ที่อุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน เชื้อดังกล่าวสามารถเพิ่มจำนวนและสร้างสารพิษได้ สารพิษบางชนิดไม่สามารถถูกทำลายได้แม้จะนำข้าวกลับมาอุ่นร้อนอีกครั้งก็ตาม

ผู้ที่รับประทานข้าวที่ปนเปื้อนอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง หรือท้องเสีย โดยอาการมักเกิดขึ้นภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังรับประทาน ในบางกรณีอาจรุนแรงมากขึ้นในเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าข้าวค้างคืนทุกชนิดเป็นอันตราย หากเก็บรักษาอย่างถูกต้องก็ยังสามารถรับประทานได้อย่างปลอดภัย ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า หลังหุงเสร็จควรปล่อยให้ข้าวเย็นลงในระยะเวลาสั้น ๆ แล้วนำเข้าตู้เย็นโดยเร็ว ไม่ควรวางทิ้งไว้หลายชั่วโมง

เมื่อจะรับประทานอีกครั้ง ควรอุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนเสิร์ฟ และไม่ควรอุ่นซ้ำหลายรอบ เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนและทำให้คุณภาพอาหารลดลง

นอกจากนี้ ควรสังเกตลักษณะของข้าวก่อนรับประทาน หากมีกลิ่นผิดปกติ สีเปลี่ยน หรือมีลักษณะเมือก ควรทิ้งทันทีเพื่อความปลอดภัย

ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า สิ่งสำคัญไม่ใช่การหลีกเลี่ยงข้าวค้างคืนทั้งหมด แต่คือการเก็บรักษาอย่างถูกวิธีและรักษาสุขอนามัยในการเตรียมอาหาร เพียงเท่านี้ก็สามารถลดความเสี่ยงและช่วยให้รับประทานอาหารได้อย่างปลอดภัยมากขึ้น