เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ "สกปรกที่สุด" ในบ้าน อาจส่งคุณเข้าโรงพยาบาลได้ในหน้าร้อน ทุกบ้านใช้ทุกวัน

เมื่ออากาศร้อนจัดในช่วงฤดูร้อน เครื่องปรับอากาศหรือแอร์กลายเป็นอุปกรณ์ที่แทบทุกครอบครัวขาดไม่ได้ แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเตือนว่า หากละเลยการทำความสะอาด แอร์อาจกลายเป็นแหล่งสะสมแบคทีเรียอันตรายที่ส่งผลร้ายต่อปอดได้

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลายพื้นที่ในประเทศจีนมีรายงานผู้ป่วยที่มีอาการไข้สูง ไอรุนแรง และหายใจลำบาก หลังใช้ชีวิตอยู่ในห้องปรับอากาศเป็นเวลานาน เมื่อเข้ารับการตรวจเอกซเรย์ แพทย์พบว่าปอดมีรอยขาวขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นสัญญาณของโรคปอดอักเสบรุนแรง หรือที่เรียกกันว่า "ปอดขาว"

อันตรายไม่ได้มาจากแอร์ แต่มาจากแบคทีเรียที่ซ่อนอยู่ภายใน

ต้นเหตุสำคัญคือแบคทีเรียชนิดหนึ่งที่มีชื่อว่า Legionella pneumophila ซึ่งสามารถอาศัยอยู่ภายในระบบเครื่องปรับอากาศที่ไม่ได้รับการทำความสะอาดเป็นเวลานาน

แบคทีเรียชนิดนี้ชอบสภาพแวดล้อมที่อุ่นและชื้น โดยเจริญเติบโตได้ดีในอุณหภูมิระหว่าง 25-46 องศาเซลเซียส

ภายในเครื่องปรับอากาศมักมีเงื่อนไขที่เหมาะสมสำหรับการสะสมของเชื้อโรค เช่น

• น้ำควบแน่นที่ค้างอยู่เป็นเวลานาน
• แผ่นกรองอากาศที่เต็มไปด้วยฝุ่น
• คอยล์เย็นและช่องลมที่ไม่ได้รับการล้างทำความสะอาด
• สภาพแวดล้อมอับชื้นภายในเครื่อง

เมื่อเปิดใช้งาน แบคทีเรียอาจกระจายออกมากับละอองอากาศขนาดเล็กที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า และเข้าสู่ปอดของผู้ใช้งานได้

ภาพประกอบ

เครื่องปรับอากาศที่ไม่ได้ล้างเป็นเวลานาน อาจกลายเป็นแหล่งสะสมของเชื้อ Legionella

อาการของการติดเชื้อ Legionella

หลังจากเข้าสู่ร่างกาย เชื้ออาจใช้เวลาฟักตัวประมาณ 2-14 วันก่อนเริ่มแสดงอาการ

1. ไข้ Pontiac (Pontiac Fever)

เป็นอาการแบบไม่รุนแรง คล้ายไข้หวัดทั่วไป เช่น

• มีไข้
• ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
• อ่อนเพลีย
• ปวดศีรษะ

ส่วนใหญ่มักหายได้เอง

2. ปอดอักเสบจากเชื้อ Legionella

เป็นภาวะที่อันตรายกว่า โดยอาจมีอาการดังนี้

• ไข้สูง
• ไอรุนแรง
• หายใจลำบาก
• เจ็บหน้าอก
• ปวดกล้ามเนื้อ

หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจเกิดภาวะปอดขาว ภาวะหายใจล้มเหลว การติดเชื้อในกระแสเลือด หรืออวัยวะล้มเหลวหลายระบบ และอาจเสียชีวิตได้

ภาพประกอบ

การติดเชื้อ Legionella รุนแรงอาจนำไปสู่โรคปอดอักเสบและภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตราย

ไม่ใช่แค่แอร์! อุปกรณ์เหล่านี้ก็อาจมีเชื้อ Legionella เช่นกัน

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า Legionella ไม่ได้พบเฉพาะในเครื่องปรับอากาศเท่านั้น แต่ยังอาจพบได้ในอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้ำอีกหลายชนิด เช่น

เครื่องทำน้ำอุ่นและฝักบัวอาบน้ำ

คราบตะกรันและน้ำที่ค้างอยู่เป็นเวลานาน อาจกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อได้

ท่อน้ำที่ไม่ได้ใช้งานนาน

น้ำที่นิ่งอยู่ในระบบเป็นเวลานาน เพิ่มโอกาสการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย

เครื่องเพิ่มความชื้นในอากาศ

หากไม่เปลี่ยนน้ำและล้างอุปกรณ์เป็นประจำ ละอองไอน้ำที่ปล่อยออกมาอาจพาเชื้อโรคเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจ

ภาพประกอบ

เชื้อ Legionella อาจพบได้ในอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้ำหลายชนิดภายในบ้าน

วิธีป้องกันที่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำ

ทำความสะอาดเครื่องปรับอากาศก่อนใช้งานหน้าร้อน

• ล้างแผ่นกรองอากาศอย่างสม่ำเสมอ
• ทำความสะอาดคอยล์เย็น
• ล้างช่องลมและพัดลมภายใน
• เรียกช่างมืออาชีพมาตรวจเช็กอย่างน้อยปีละ 1-2 ครั้ง

ดูแลอุปกรณ์น้ำภายในบ้าน

• แช่หัวฝักบัวด้วยน้ำส้มสายชูประมาณ 1 ชั่วโมงเพื่อขจัดคราบ
• ทำความสะอาดเครื่องทำน้ำอุ่นทุก 1-2 ปี
• เปลี่ยนน้ำในเครื่องเพิ่มความชื้นทุกวัน
• ใช้น้ำกลั่นหรือน้ำบริสุทธิ์ในเครื่องเพิ่มความชื้น

สรุป

เครื่องปรับอากาศช่วยให้ชีวิตสบายขึ้นในช่วงอากาศร้อน แต่หากขาดการดูแลรักษาอย่างเหมาะสม อาจกลายเป็นแหล่งแพร่กระจายแบคทีเรียอันตรายได้

การใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีในการล้างแอร์และตรวจสอบอุปกรณ์ต่างๆ ภายในบ้าน อาจช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคปอดอักเสบรุนแรงและปัญหาสุขภาพของคนในครอบครัวได้อย่างมาก