ในอดีต การเลือกซื้ออาหารสดถือเป็นทักษะสำคัญของพ่อบ้านแม่บ้าน เพราะไม่มีเทคโนโลยีการเก็บรักษาหรือระบบควบคุมคุณภาพเหมือนในปัจจุบัน จึงเกิดคำแนะนำและภูมิปัญญาพื้นบ้านมากมายที่ถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น หนึ่งในนั้นคือคำพูดที่ว่า “ซื้อหมูอย่าซื้อเนื้อคอ ซื้อปลาอย่าซื้อปลาตะเพียน” ซึ่งยังคงถูกพูดถึงอยู่เสมอในหลายพื้นที่

สำหรับเนื้อหมู ส่วนคอหมูในปัจจุบันกลับเป็นชิ้นส่วนที่ได้รับความนิยมอย่างมาก เพราะมีไขมันแทรกและเนื้อนุ่ม เหมาะสำหรับการย่างหรือทำอาหารหลายประเภท อย่างไรก็ตาม ในอดีตบางคนมองว่าเนื้อคอมีเส้นเอ็นและไขมันมากกว่าเนื้อส่วนอื่น ทำให้ไม่เหมาะกับเมนูบางชนิด และอาจให้เนื้อสัมผัสที่ไม่ถูกใจผู้บริโภคในยุคนั้น

นอกจากนี้ วิธีการชำแหละและการเก็บรักษาเนื้อสัตว์ในอดีตอาจแตกต่างจากปัจจุบัน ทำให้บางส่วนของสัตว์ได้รับความนิยมไม่เท่ากัน จึงเกิดเป็นคำแนะนำที่สอดคล้องกับบริบทของยุคสมัยนั้น

ส่วนคำกล่าวที่ว่า “ซื้อปลาอย่าซื้อปลาตะเพียน” ก็มีการตีความแตกต่างกันไป บางพื้นที่เชื่อว่าปลาตะเพียนมีลักษณะก้างค่อนข้างมาก ทำให้รับประทานยาก โดยเฉพาะสำหรับเด็กและผู้สูงอายุ จึงไม่ใช่ตัวเลือกอันดับต้น ๆ ของหลายครอบครัว

ขณะที่บางคนมองว่าเป็นเรื่องของความคุ้มค่า เพราะเมื่อเทียบกับปลาบางชนิด ปลาตะเพียนอาจมีส่วนที่รับประทานได้จริงน้อยกว่าเนื่องจากมีก้างจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม ในหลายภูมิภาค ปลาตะเพียนยังคงเป็นวัตถุดิบสำคัญที่นิยมนำมาประกอบอาหารหลากหลายเมนู และได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่อง

ผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารอธิบายว่า คำแนะนำลักษณะนี้ไม่ได้หมายความว่าเนื้อคอหมูหรือปลาตะเพียนเป็นอาหารที่ไม่ดี แต่สะท้อนถึงประสบการณ์และความชอบของผู้คนในแต่ละยุคมากกว่า

ปัจจุบัน การเลือกซื้ออาหารควรพิจารณาจากความสด คุณภาพ แหล่งที่มา และความเหมาะสมกับเมนูที่ต้องการทำ มากกว่าการยึดถือคำกล่าวโบราณเพียงอย่างเดียว

ตัวอย่างเช่น หากต้องการทำคอหมูย่าง เนื้อคอหมูอาจเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมมาก เพราะมีไขมันแทรกช่วยเพิ่มความชุ่มฉ่ำและรสชาติ ในขณะที่ปลาตะเพียนก็สามารถนำไปทอด ต้ม หรือแปรรูปเป็นอาหารพื้นบ้านได้อย่างอร่อยหากเตรียมอย่างถูกวิธี

ดังนั้น คำสอนของคนโบราณควรถูกมองเป็นภูมิปัญญาที่สะท้อนวิถีชีวิตในอดีต มากกว่ากฎตายตัวในการเลือกซื้ออาหาร ทุกวันนี้ผู้บริโภคมีข้อมูลและทางเลือกมากขึ้น การพิจารณาคุณภาพ ความสด และความเหมาะสมกับการใช้งาน จึงเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดในการเลือกวัตถุดิบสำหรับมื้ออาหารของครอบครัว