ข้าวค้างคืนเป็นอาหารที่หลายคนคุ้นเคย แต่หากเก็บรักษาไม่ถูกวิธี คุณอาจเผชิญกับสถานการณ์เช่นเดียวกับกรณีต่อไปนี้

เสี่ยวเหย่ ชายวัย 28 ปี ทำงานอยู่ที่เมืองอู่ฮั่น ประเทศจีน อาศัยอยู่คนเดียวในห้องเช่า เขามีนิสัยทำอาหารครั้งละมากๆ เพื่อประหยัดเวลาและค่าใช้จ่าย จากนั้นจึงนำอาหารที่เหลือเก็บไว้ในตู้เย็นเพื่อรับประทานในวันถัดไป

ในคืนวันที่ 28 พฤษภาคม หลังจากทำงานล่วงเวลา เสี่ยวเหย่กลับถึงบ้านด้วยความเหนื่อยล้าและหิวมาก ไม่อยากทำอาหารใหม่ เขาจึงนำข้าวค้างคืนที่เก็บไว้ในตู้เย็นมาแล้ว 4–5 วัน รวมถึงเนื้อสัตว์ที่เหลือจากวันก่อนมารับประทาน



แม้จะรู้ว่าอาหารถูกเก็บไว้นานเกินไป แต่เขาเชื่อว่า “อุ่นให้ร้อนจัดก็ปลอดภัย” จึงนำอาหารมาอุ่นซ้ำหลายครั้งก่อนรับประทาน แล้วเข้านอน

แต่ไม่นานหลังจากหลับไป เขากลับมีอาการปวดท้องอย่างรุนแรง ตามมาด้วยอาเจียนและท้องเสียมากกว่า 10 ครั้งตลอดทั้งคืน พร้อมมีไข้สูงถึง 39 องศาเซลเซียส

หลังจากทนกับอาการไม่สบายจนถึงเช้าวันรุ่งขึ้น เขาจึงเดินทางไปโรงพยาบาล ผลการตรวจพบว่าเขาป่วยเป็นโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบเฉียบพลันจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งเกิดจากการรับประทานอาหารค้างที่เริ่มเน่าเสีย

“ตู้เย็นช่วยชะลอการเจริญเติบโตของแบคทีเรียได้เท่านั้น แต่ไม่สามารถกำจัดแบคทีเรียได้ทั้งหมด” แพทย์อธิบาย

แบคทีเรียบางชนิด เช่น ลิสทีเรีย (Listeria), เยอร์ซิเนีย (Yersinia) และซัลโมเนลลา (Salmonella) เป็นแบคทีเรียที่สามารถเจริญเติบโตได้แม้ในอุณหภูมิต่ำ แม้จะเติบโตช้าก็ตาม

อาหารที่เก็บในตู้เย็นนานเกิน 3–5 วัน อาจมีแบคทีเรียสะสมจำนวนมาก และอาจสร้างสารพิษที่ทนความร้อน แม้อาหารจะยังดูปกติทั้งรูปลักษณ์และกลิ่นก็ตาม

ตัวอย่างเช่น สารพิษจากเชื้อสแตฟีโลค็อกคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus) ไม่สามารถถูกทำลายได้แม้จะต้มที่อุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส และยังอาจก่อให้เกิดอาการผิดปกติในระบบทางเดินอาหารได้



แพทย์แนะนำข้อควรระวังในการเก็บอาหารในตู้เย็นดังนี้

• ผักใบเขียวไม่ควรเก็บเกิน 3 วัน เพราะอาจมีปริมาณไนไตรต์สูงขึ้น

• อาหารปรุงสุกที่เหลือควรเก็บไม่เกิน 2 วัน และหากนำมารับประทานอีกครั้ง ควรอุ่นให้มีอุณหภูมิภายในอย่างน้อย 75 องศาเซลเซียส

• เนื้อสัตว์ปรุงสุกและอาหารประเภทตุ๋นหรือเคี่ยว ควรรับประทานภายใน 1–2 วัน หากต้องเก็บนานกว่านั้นควรแช่แข็ง

• อาหารทะเลและผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลืองเน่าเสียง่าย ควรบริโภคภายในวันเดียวกัน

• ผลไม้ที่ปอกหรือหั่นแล้วไม่ควรเก็บเกิน 24 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการเจริญเติบโตของแบคทีเรียบนพื้นผิว

แพทย์ยังเตือนเป็นพิเศษว่า หากหลังรับประทานอาหารที่เก็บในตู้เย็นแล้วมีอาการดังต่อไปนี้ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

• ท้องเสียมากกว่า 6 ครั้งต่อวัน

• ถ่ายเหลวร่วมกับมีไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียส

• มีอาการขาดน้ำ เช่น ปากแห้ง ปัสสาวะน้อย เวียนศีรษะ หรืออ่อนแรง

• อาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถดื่มน้ำได้

• ถ่ายเป็นเลือดหรือปวดท้องอย่างรุนแรง

ห้ามซื้อยาหยุดถ่ายมารับประทานเอง เพราะอาจทำให้อาการรุนแรงขึ้นและทำให้การรักษาล่าช้า