โรคเบาหวานไม่ได้ส่งผลกระทบเพียงแค่ระดับน้ำตาลในเลือดเท่านั้น แต่ยังสามารถทำลายเส้นประสาทและหลอดเลือดในหลายอวัยวะ โดยเฉพาะบริเวณเท้า ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า อาการผิดปกติหลายอย่างที่เกิดขึ้นกับเท้าอาจเป็นสัญญาณเตือนในระยะแรกว่าระดับน้ำตาลในเลือดควบคุมได้ไม่ดี หรือภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวานได้เริ่มขึ้นแล้ว

ภาวะเส้นประสาทส่วนปลายเสื่อมจากโรคเบาหวานมักปรากฏอาการที่เท้าก่อน หากไม่ได้รับการตรวจพบและรักษาอย่างทันท่วงที ผู้ป่วยอาจเผชิญกับความเสี่ยงของแผลที่เท้า การติดเชื้อรุนแรง หรือแม้กระทั่งการตัดอวัยวะ

12 สัญญาณที่เท้า ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับโรคเบาหวาน

1. อาการชาที่เท้า – รู้สึกชาหรือสูญเสียการรับความรู้สึกที่นิ้วเท้าหรือฝ่าเท้า

2. รู้สึกเหมือนมีเข็มทิ่มหรือมดไต่ – อาการเสียวซ่าหรือชาบริเวณเท้า โดยเฉพาะในเวลากลางคืน

3. ปวดแสบร้อนที่เท้า – รู้สึกแสบร้อนหรือปวดจี๊ดโดยไม่ทราบสาเหตุ

4. ไวต่อการสัมผัสมากผิดปกติ – แม้เพียงผ้าห่มหรือถุงเท้าสัมผัสก็รู้สึกไม่สบาย

5. เท้าเย็นผิดปกติ – เท้ามักเย็นอยู่เสมอแม้อากาศจะไม่เย็น

6. เป็นตะคริวที่เท้าหรือน่องบ่อยครั้ง – มีอาการปวดเกร็งของกล้ามเนื้อเป็นประจำ

7. การรับรู้ความร้อนและความเย็นลดลง – แยกแยะอุณหภูมิร้อนหรือเย็นได้ยาก

8. กล้ามเนื้อเท้าอ่อนแรง – เดินไม่มั่นคงหรือเสียการทรงตัวได้ง่าย

9. ผิวเท้าแห้งและแตก – ผิวขาดความชุ่มชื้น ลอกหรือแตกง่าย

10. สีผิวหรืออุณหภูมิของเท้าเปลี่ยนไป – เท้าซีด แดงผิดปกติ หรือเย็นกว่าปกติ

11. แผลหายช้า – รอยถลอก แผลพุพอง หรือแผลเล็ก ๆ ใช้เวลานานกว่าจะหาย

12. เท้าหรือเล็บเท้าผิดรูป – รูปร่างของเท้าเปลี่ยนไป เล็บหนา เหลือง หรือเกิดเชื้อราได้ง่าย

ทำไมโรคเบาหวานจึงส่งผลต่อเท้า?

ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเป็นเวลานานสามารถทำลายเส้นประสาทส่วนปลายและทำให้การไหลเวียนของเลือดไปยังเท้าลดลง ส่งผลให้ผู้ป่วยสูญเสียความสามารถในการรับรู้ความเจ็บปวด ความร้อน หรือความเย็น ทำให้บาดแผลเล็ก ๆ ถูกมองข้ามและไม่ได้รับการดูแลอย่างทันท่วงที นอกจากนี้ การไหลเวียนเลือดที่ลดลงยังทำให้แผลหายช้าและเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้ง่ายขึ้น

จากการศึกษาพบว่า ภาวะเส้นประสาทเสื่อมจากโรคเบาหวานอาจเกิดขึ้นกับผู้ป่วยโรคเบาหวานเกือบครึ่งหนึ่งตลอดช่วงชีวิตของการอยู่ร่วมกับโรคนี้

ควรไปพบแพทย์เมื่อใด?

หากคุณมีอาการ เช่น ชา เสียวซ่า ปวดแสบร้อน ผิวเท้าแห้งแตก หรือมีแผลที่เท้าซึ่งหายช้าอยู่บ่อยครั้ง ควรตรวจระดับน้ำตาลในเลือดและเข้ารับการตรวจจากแพทย์ ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวานแล้ว ควรตรวจดูเท้าด้วยตนเองทุกวันและเข้ารับการตรวจตามนัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อป้องกันและค้นหาภาวะแทรกซ้อนตั้งแต่ระยะแรก

ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า แม้เท้าจะไม่สามารถใช้แทนการตรวจทางการแพทย์ได้ แต่ความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับเท้าอาจเป็นสัญญาณสำคัญที่ช่วยบ่งชี้ถึงภาวะน้ำตาลในเลือดสูงและภาวะแทรกซ้อนจากโรคเบาหวาน การสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่น ๆ และควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดอย่างเหมาะสม คือกุญแจสำคัญในการปกป้องสุขภาพของเท้าและสุขภาพโดยรวมของร่างกาย