อาการปวดหลังส่วนล่างอาจไม่ใช่แค่โรคทั่วไป แพทย์เตือนอาจเป็นสัญญาณของมะเร็งตับอ่อน

อาการปวดหลังส่วนล่างเป็นอาการที่พบได้บ่อย และมักถูกเข้าใจว่าเกิดจากกล้ามเนื้ออักเสบหรือหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท อย่างไรก็ตาม ในบางกรณี อาการดังกล่าวอาจเกี่ยวข้องกับโรคร้ายแรงอย่าง มะเร็งตับอ่อน หากไม่ได้รับการวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่น ๆ อาจทำให้พลาดโอกาสในการรักษา

มะเร็งตับอ่อนได้รับการขนานนามว่าเป็น "ราชาแห่งโรคมะเร็ง" เนื่องจากเป็นมะเร็งที่มีความรุนแรงสูง ตรวจพบได้ยากในระยะเริ่มต้น และมักแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว ผู้ป่วยจำนวนมากได้รับการวินิจฉัยเมื่อโรคลุกลามแล้ว ส่งผลให้การรักษามีข้อจำกัดมากขึ้น

โรคนี้มักแพร่กระจายไปยังตับและต่อมน้ำเหลือง อีกทั้งยังตอบสนองต่อการรักษาด้วยเคมีบำบัดและรังสีรักษาได้ค่อนข้างจำกัดเมื่อเทียบกับมะเร็งบางชนิด

เหตุใดมะเร็งตับอ่อนจึงทำให้ปวดหลัง?

ตับอ่อนตั้งอยู่ลึกภายในช่องท้อง ด้านหน้ากระดูกสันหลังส่วนเอว เมื่อก้อนเนื้องอกขยายตัวไปทางด้านหลังหรือแพร่กระจายไปยังเนื้อเยื่อรอบข้าง อาจกดทับเส้นประสาท ส่งผลให้เกิดอาการปวดบริเวณหลังส่วนล่าง

ปัญหาคือ อาการปวดลักษณะนี้มักคล้ายกับโรคทั่วไป เช่น กล้ามเนื้ออักเสบหรือหมอนรองกระดูกเคลื่อน ทำให้หลายคนไม่ได้เข้ารับการตรวจอย่างละเอียด และอาจทำให้การวินิจฉัยล่าช้า

ปวดหลังส่วนล่างร่วมกับ 4 ลักษณะต่อไปนี้ ควรระวังความผิดปกติของตับอ่อน

นายแพทย์ Shen Baiyong รองผู้อำนวยการโรงพยาบาล Ruijin สังกัดคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเซี่ยงไฮ้เจียวทง ระบุว่า อาการปวดหลังจากมะเร็งตับอ่อนมักมีลักษณะเฉพาะ ดังนี้

1. อาการปวดลดลงเมื่อก้มตัวไปข้างหน้า

ก้อนเนื้องอกอาจกดทับเส้นประสาทบริเวณหลังส่วนล่าง ทำให้เกิดอาการปวด

เมื่อก้มตัวไปด้านหน้า แรงกดต่อเส้นประสาทจะลดลง จึงทำให้อาการปวดบรรเทาลง ซึ่งแตกต่างจากอาการปวดหลังจากกล้ามเนื้ออักเสบที่มักไม่เปลี่ยนแปลงตามท่าทาง

2. ปวดมากขึ้นในเวลากลางคืน

อาการปวดจากมะเร็งตับอ่อนมักเป็นอาการปวดจากเส้นประสาท จึงมักรู้สึกชัดเจนขึ้นเมื่อร่างกายอยู่นิ่ง โดยเฉพาะในเวลากลางคืน

ผู้ป่วยบางรายตื่นขึ้นกลางดึกเพราะอาการปวด ขณะที่ในช่วงกลางวันอาการอาจลดลงเล็กน้อยเมื่อมีการเคลื่อนไหว

3. อาการปวดรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ

เมื่อโรคดำเนินไป อาการปวดหลังมักรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ต่างจากอาการปวดหลังทั่วไปที่มักดีขึ้นหลังพักผ่อนหรือได้รับการรักษาเบื้องต้น

4. ปวดทั่วบริเวณเอวและหลังส่วนล่าง

อาการปวดจากมะเร็งตับอ่อนมักครอบคลุมบริเวณหลังส่วนล่างทั้งหมด

ขณะที่อาการปวดจากโรคทั่วไปมักปวดเฉพาะจุดหรือปวดเพียงด้านเดียว

การสังเกตลักษณะของอาการปวดเหล่านี้อาจช่วยให้ได้รับการตรวจเพิ่มเติมได้เร็วขึ้น และลดโอกาสสับสนกับโรคอื่น

อาการผิดปกติของระบบทางเดินอาหารที่อาจเกี่ยวข้องกับมะเร็งตับอ่อน

มะเร็งตับอ่อนอาจแสดงอาการคล้ายโรคทางเดินอาหารทั่วไป ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่ทันสังเกตความผิดปกติ

หากหลังรับประทานอาหารมีอาการต่อไปนี้เกิดขึ้นบ่อย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม

1. ท้องเสียผิดปกติ

เมื่อตับอ่อนทำงานผิดปกติ ร่างกายอาจผลิตเอนไซม์ย่อยอาหาร เช่น อะไมเลสและไลเปส ได้ไม่เพียงพอ

ส่งผลให้การย่อยแป้งและไขมันไม่มีประสิทธิภาพ จนเกิดอาการท้องเสียหรืออุจจาระผิดปกติ

2. ปวดท้อง

อาการปวดจากมะเร็งตับอ่อนมักไม่สามารถระบุตำแหน่งได้ชัดเจน

ผู้ป่วยอาจรู้สึกปวดหน่วง ๆ หรือปวดลึกคล้ายถูกของมีคมแทง และอาการสามารถร้าวไปยังหลังหรือเอว

อาการมักเป็นมากขึ้นเมื่อนอนราบ และอาจดีขึ้นเมื่อเปลี่ยนท่าหรือเดิน

3. อาหารไม่ย่อยเป็นประจำ

ตับอ่อนมีหน้าที่สร้างเอนไซม์ช่วยย่อยอาหาร

เมื่อการทำงานของตับอ่อนลดลง ผู้ป่วยอาจมีอาการแน่นท้อง ท้องอืด หรืออาหารไม่ย่อยบ่อยครั้ง แม้ว่าการตรวจทั่วไปจะยังไม่พบความผิดปกติที่ชัดเจน

4. ระดับน้ำตาลในเลือดเปลี่ยนแปลงโดยไม่ทราบสาเหตุ

ตับอ่อนเป็นอวัยวะที่ผลิตอินซูลิน ซึ่งช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

หากตับอ่อนมีความผิดปกติ อาจทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดแปรปรวน และเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคเบาหวานชนิดที่ 2

หากผู้ที่มีน้ำหนักตัวปกติและไม่มีปัจจัยเสี่ยง กลับได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวาน หรือผู้ป่วยเบาหวานเดิมควบคุมระดับน้ำตาลได้ยากขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินว่ามีความผิดปกติของตับอ่อนหรือไม่

กลุ่มที่ควรใส่ใจเป็นพิเศษ

บุคคลต่อไปนี้อาจมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป

• ผู้สูงอายุ

• ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งตับอ่อน

• ผู้ที่สูบบุหรี่หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นเวลานาน

• ผู้ที่สัมผัสสารเคมีอันตรายเป็นประจำ

• ผู้ที่ป่วยเป็นโรคตับอ่อนอักเสบเรื้อรัง

หากมีอาการปวดหลังส่วนล่าง อาหารไม่ย่อย หรืออาการผิดปกติอื่น ๆ ที่เป็นต่อเนื่อง ไม่ควรละเลย ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อค้นหาสาเหตุและรับการดูแลอย่างเหมาะสม