การป้องกันย่อมดีกว่าการรักษา หลักการง่าย ๆ นี้ใช้ได้กับทุกโรค โดยเฉพาะโรคหัวใจ ซึ่งในหลายกรณีอาจไม่มีอาการชัดเจนจนกระทั่งเกิดภาวะฉุกเฉิน

โรคหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองยังคงเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของโลก

ข้อมูลจาก สมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกา (American Heart Association) ระบุว่า โรคหัวใจและโรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตทั่วโลก

ภาวะหัวใจวายส่วนใหญ่เกิดจากการที่หลอดเลือดหัวใจตีบหรืออุดตัน ส่งผลให้กล้ามเนื้อหัวใจได้รับเลือดและออกซิเจนไม่เพียงพอ

ปัจจัยเสี่ยงสำคัญ ได้แก่

• ความดันโลหิตสูง

• คอเลสเตอรอลสูง

• การสูบบุหรี่

นอกจากนี้ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐอเมริกา (CDC) ยังระบุว่าปัจจัยต่อไปนี้อาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจ ได้แก่

• โรคเบาหวาน

• น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน

• รับประทานอาหารที่ไม่สมดุล

• ขาดการออกกำลังกาย

• ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก

ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยเกิดภาวะหัวใจวายนอกโรงพยาบาล ดังนั้น การสังเกตอาการผิดปกติและเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงทีจึงมีความสำคัญอย่างมาก

หลายคนทราบว่าอาการเจ็บแน่นหน้าอกเป็นสัญญาณของภาวะหัวใจวาย แต่ยังมีอาการเตือนอื่น ๆ ที่อาจเกิดขึ้นล่วงหน้าหลายสัปดาห์ และมักถูกมองข้าม

ภาวะหัวใจวายเกิดจากการสะสมของคราบไขมันในหลอดเลือดหัวใจอย่างต่อเนื่อง เมื่อการไหลเวียนของเลือดลดลง กล้ามเนื้อหัวใจจะขาดออกซิเจน หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจเกิดความเสียหายรุนแรงต่อหัวใจได้

7 สัญญาณที่อาจเกิดขึ้นก่อนภาวะหัวใจวาย

อาการต่อไปนี้อาจพบได้ก่อนเกิดภาวะหัวใจวายหลายสัปดาห์หรือประมาณ 1 เดือน แม้อาการเหล่านี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เช่นกัน แต่หากเกิดขึ้นบ่อยหรือผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการประเมิน

7. อ่อนเพลียผิดปกติ

ความเหนื่อยล้าที่ไม่สามารถอธิบายสาเหตุได้ เป็นหนึ่งในอาการที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้หญิง

แม้ไม่ได้ออกแรงมาก ก็อาจรู้สึกอ่อนแรง เหนื่อยง่าย หรือไม่มีเรี่ยวแรงทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น อาบน้ำหรือทำงานบ้าน

อาการนี้มักเกิดจากหัวใจต้องทำงานหนักขึ้นเพื่อสูบฉีดเลือดผ่านหลอดเลือดที่เริ่มตีบแคบ ทำให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ

6. ปวดท้องหรือไม่สบายท้อง

อาการปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน แน่นท้อง หรือรู้สึกไม่สบายบริเวณกระเพาะอาหาร อาจพบได้ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง

อาการมักเป็น ๆ หาย ๆ และอาจรุนแรงขึ้นเมื่อออกแรงหรือทำกิจกรรมที่ใช้แรงมาก

5. นอนไม่หลับ

ภาวะนอนไม่หลับอาจสัมพันธ์กับความเสี่ยงของโรคหัวใจและโรคหลอดเลือดสมอง โดยพบได้บ่อยในผู้หญิง

อาการที่อาจพบ ได้แก่

• หลับยาก

• ตื่นกลางดึกบ่อย

• ตื่นเช้ากว่าปกติ

• รู้สึกกังวลหรือไม่มีสมาธิในระหว่างวัน

4. หายใจลำบาก

อาการหายใจไม่อิ่มหรือหายใจลำบากอาจเป็นอีกหนึ่งสัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม

เมื่อหัวใจสูบฉีดเลือดได้ลดลง ปอดและสมองอาจได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ส่งผลให้เกิดอาการ

• หายใจไม่ทัน

• เวียนศีรษะ

• หน้ามืด

• เหนื่อยง่ายกว่าปกติ

หากมีอาการดังกล่าว ควรรีบพบแพทย์โดยเร็ว

3. หัวใจเต้นผิดจังหวะ

อาการหัวใจเต้นผิดจังหวะหรือหัวใจเต้นเร็วผิดปกติ โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับความวิตกกังวลหรือใจสั่น เป็นอีกอาการที่ควรให้ความสำคัญ

อาการอาจเกิดขึ้นอย่างกะทันหัน และมักกินเวลาประมาณ 1–2 นาที

หากหัวใจยังเต้นผิดปกติร่วมกับอาการเวียนศีรษะ เหนื่อยมาก หรือเป็นลม ควรรีบเข้ารับการตรวจ

2. เหงื่อออกมากผิดปกติ

การมีเหงื่อออกมากโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน ทั้งกลางวันหรือกลางคืน อาจเป็นสัญญาณเตือนของภาวะหัวใจวาย

ผู้หญิงมักพบอาการนี้บ่อยกว่า และอาจเข้าใจผิดว่าเป็นอาการร้อนวูบวาบหรือเหงื่อออกกลางคืนจากวัยหมดประจำเดือน

1. เจ็บหรือแน่นหน้าอก

อาการเจ็บหน้าอกเป็นสัญญาณที่พบได้บ่อยที่สุด

ผู้ป่วยอาจรู้สึกเหมือนมีแรงกดหรือของหนักทับบริเวณหน้าอก อาการมักกินเวลาหลายนาที

ความรู้สึกเจ็บอาจลามไปยัง

• แขนข้างซ้ายหรือทั้งสองข้าง

• ไหล่

• คอ

• กราม

• บริเวณลิ้นปี่หรือกระเพาะอาหาร

ผู้ชายมักพบอาการเจ็บหน้าอกมากกว่าผู้หญิง ขณะที่ผู้หญิงบางรายอาจมีอาการอื่นเด่นชัดกว่า

ปัจจัยเสี่ยงและสัญญาณอื่นที่ควรใส่ใจ

นอกจากปัจจัยเสี่ยง เช่น โรคอ้วน ขาดการออกกำลังกาย และการสูบบุหรี่แล้ว ยังมีสัญญาณบางอย่างที่อาจบ่งชี้ว่าควรเข้ารับการตรวจสุขภาพ ได้แก่

• มีคราบสีเหลืองบริเวณหัวตาด้านในของเปลือกตา

• ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อขณะเดินแม้เดินเพียงระยะสั้น

• ผมหงอกก่อนวัย โดยเฉพาะในผู้ชาย

หากมีอาการผิดปกติหลายข้อร่วมกัน หรืออาการเกิดขึ้นบ่อยและไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการประเมินและตรวจหาสาเหตุ ไม่ควรวินิจฉัยโรคด้วยตนเองจากอาการเพียงอย่างเดียว