หลายคนคิดว่าแค่ลดของหวานก็เพียงพอ แต่ความจริงอาหารบางชนิดที่ติดฉลากว่า “ไม่มีน้ำตาล” หรือ “เพื่อสุขภาพ” ก็อาจส่งผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดได้เช่นกัน

โรคเบาหวานและภาวะแทรกซ้อนยังคงเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญทั่วโลก ข้อมูลจากสหพันธ์เบาหวานนานาชาติ (IDF) ระบุว่ามีผู้ได้รับผลกระทบจากโรคนี้เป็นจำนวนมากในแต่ละวัน

ผู้เชี่ยวชาญชี้ว่า ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับการรับประทานอาหารเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดเป็นไปได้ยาก โดยเฉพาะความเชื่อที่ว่า "งดกินเนื้อสัตว์ทั้งหมดจะช่วยควบคุมเบาหวานได้"

กรณีตัวอย่าง: ยิ่งงดเนื้อ ระดับน้ำตาลยิ่งควบคุมยาก

ชายวัย 58 ปีจากประเทศจีน ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 เมื่อประมาณ 3 ปีก่อน

หลังทราบผลตรวจ เขาปรับเปลี่ยนการรับประทานอาหารอย่างเข้มงวด โดยงดเนื้อหมู เนื้อวัว และเนื้อสัตว์แทบทุกชนิด รับประทานเพียงข้าวขาวกับผักในทุกมื้อ เพราะเชื่อว่าจะช่วยให้ระดับน้ำตาลดีขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผลตรวจติดตามอาการกลับพบว่าระดับน้ำตาลในเลือดยังสูงอย่างต่อเนื่อง ค่า HbA1c สูงกว่าระดับเป้าหมาย และเริ่มมีภาวะแทรกซ้อนที่ไตในระยะเริ่มต้น

เมื่อสอบถามถึงพฤติกรรมการกิน แพทย์พบว่าสาเหตุสำคัญไม่ได้อยู่ที่การรับประทานเนื้อสัตว์ แต่เกิดจากสัดส่วนอาหารที่ไม่สมดุล และการได้รับคาร์โบไฮเดรตมากเกินไป

งดเนื้อสัตว์ทั้งหมด อาจไม่ใช่วิธีที่เหมาะสม

แนวทางดูแลผู้ป่วยเบาหวานของประเทศจีนระบุว่า ความเชื่อที่ว่าเนื้อสัตว์ทำให้น้ำตาลในเลือดสูงนั้นไม่ถูกต้องทั้งหมด

เนื้อสัตว์ไม่ติดมันเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพดี และมีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดค่อนข้างน้อย

สิ่งที่ส่งผลต่อระดับน้ำตาลมากกว่า คือ

• การรับประทานแป้งและคาร์โบไฮเดรตในปริมาณมาก

• น้ำตาลที่เติมในอาหารและเครื่องดื่ม

• อาหารแปรรูปที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง

หากงดเนื้อสัตว์โดยไม่ได้รับโปรตีนจากแหล่งอื่นอย่างเพียงพอ อาจทำให้มวลกล้ามเนื้อลดลง ระบบเผาผลาญทำงานช้าลง และความไวต่ออินซูลินลดลง ซึ่งล้วนส่งผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

4 อาหารที่ควรรับประทานอย่างระมัดระวัง

1. โจ๊กที่ต้มจนเละ และเส้นที่ต้มจนนิ่มมาก

แม้หลายคนมองว่าโจ๊กย่อยง่ายและเหมาะกับสุขภาพ แต่การต้มข้าวหรือเส้นเป็นเวลานานทำให้แป้งย่อยและดูดซึมได้เร็ว ส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มขึ้นหลังรับประทาน

2. ขนมอบและคุกกี้ที่ติดฉลากว่า "ไม่มีน้ำตาล"

แม้จะไม่เติมน้ำตาล แต่ผลิตภัณฑ์เหล่านี้มักทำจากแป้งขัดสี ซึ่งยังคงมีคาร์โบไฮเดรตในปริมาณสูง

บางชนิดยังมีไขมันทรานส์หรือไขมันแปรรูป ซึ่งอาจส่งผลต่อความไวของอินซูลินและสุขภาพหัวใจ

3. โจ๊กธัญพืชสำเร็จรูป และข้าวโอ๊ตสำเร็จรูป

ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปหลายชนิดมีการเติมข้าวเหนียว ข้าวขาว หรือมอลโทเดกซ์ทรินเพื่อเพิ่มรสชาติ

กระบวนการผลิตยังทำให้ใยอาหารลดลง ส่งผลให้ร่างกายดูดซึมคาร์โบไฮเดรตได้รวดเร็วกว่าเดิม

4. ผลไม้อบแห้ง แยม และน้ำผลไม้สำเร็จรูป

เมื่อผลไม้ผ่านการอบแห้ง เติมน้ำตาล หรือคั้นเป็นน้ำ ปริมาณน้ำตาลจะเข้มข้นมากกว่าผลไม้สด

การรับประทานเป็นประจำอาจทำให้ควบคุมระดับน้ำตาลได้ยากขึ้น

4 วิธีรับประทานอาหารเพื่อช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

รับประทานโปรตีนคุณภาพดีในปริมาณเหมาะสม

เลือกเนื้อสัตว์ไม่ติดมัน เช่น อกไก่ เนื้อวัวไม่ติดมัน ปลา หรือกุ้ง เพื่อช่วยให้อิ่มนาน รักษามวลกล้ามเนื้อ และสนับสนุนการทำงานของระบบเผาผลาญ

เพิ่มธัญพืชไม่ขัดสี

แทนที่ข้าวขาวหรือเส้นบางส่วนด้วย

• ข้าวกล้อง

• ข้าวโอ๊ต

• บักวีต

• ข้าวโพด

อาหารที่มีใยอาหารสูงจะช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาลเข้าสู่กระแสเลือด

ควรรับประทานในปริมาณพอเหมาะ และหยุดเมื่ออิ่มประมาณ 70–80%

ปรับลำดับการรับประทานอาหาร

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้รับประทานตามลำดับดังนี้

• ผัก

• โปรตีน เช่น เนื้อสัตว์ ปลา หรือไข่

• ข้าวหรืออาหารประเภทแป้ง

วิธีนี้อาจช่วยลดการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำตาลหลังมื้ออาหาร

ลดอาหารหวานแฝง

หลีกเลี่ยงขนมและอาหารแปรรูปที่มีน้ำตาลสูง

หากต้องการรับประทานผลไม้ ควรเลือกผลไม้ที่มีดัชนีน้ำตาลไม่สูง เช่น

• ส้มโอ

• แอปเปิล

• สตรอว์เบอร์รี

และควรรับประทานในปริมาณพอเหมาะระหว่างมื้ออาหาร มากกว่ารับประทานทันทีหลังมื้อหลัก