คำกล่าวของคนโบราณที่ว่า “ซื้อหมูอย่าซื้อเนื้อคอ ซื้อปลาอย่าซื้อปลาตะเพียน” เป็นคำสอนที่ส่งต่อกันมาหลายชั่วอายุคน หลายคนอาจคิดว่าเป็นเพียงความเชื่อเก่า ๆ แต่แท้จริงแล้วมีเหตุผลทั้งในด้านการเลือกวัตถุดิบ คุณภาพของอาหาร และความคุ้มค่าในการจับจ่าย

สำหรับ เนื้อคอหมู หลายคนชื่นชอบเพราะมีความนุ่มและมีไขมันแทรก ทำให้นำไปย่างหรือทอดแล้วมีรสชาติอร่อย อย่างไรก็ตาม คนโบราณมองว่าเนื้อส่วนนี้มีไขมันค่อนข้างมาก เมื่อรับประทานบ่อยอาจได้รับพลังงานและไขมันอิ่มตัวในปริมาณสูง นอกจากนี้ หากซื้อจากแหล่งที่ไม่ได้มาตรฐานหรือเก็บรักษาไม่ดี เนื้อบริเวณคอซึ่งมีเส้นเอ็นและเนื้อเยื่อจำนวนมากอาจเสื่อมคุณภาพได้เร็วกว่าส่วนอื่น จึงแนะนำให้เลือกซื้อจากร้านที่สะอาด มีการแช่เย็นเหมาะสม และสังเกตสี กลิ่น รวมถึงความสดของเนื้อทุกครั้ง

ส่วนคำว่า “ซื้อปลาอย่าซื้อปลาตะเพียน” ไม่ได้หมายความว่าปลาตะเพียนเป็นปลาไม่ดีหรือห้ามรับประทาน แต่ในอดีตปลาตะเพียนที่จับได้จากแหล่งน้ำธรรมชาติมักมีก้างถี่จำนวนมาก ทำให้รับประทานลำบาก โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุ อีกทั้งยังมีกลิ่นโคลนได้ง่ายหากมาจากแหล่งน้ำที่ไม่สะอาด คนโบราณจึงมักแนะนำให้เลือกปลาที่เนื้อแน่น ก้างน้อย และเตรียมอาหารได้สะดวกกว่าในชีวิตประจำวัน

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันระบบการเลี้ยงสัตว์และการขนส่งอาหารพัฒนาไปมาก เนื้อหมูและปลาที่วางจำหน่ายในตลาดหรือซูเปอร์มาร์เก็ตจำนวนมากผ่านการควบคุมมาตรฐานด้านสุขอนามัยมากขึ้น จึงไม่ควรตัดสินคุณภาพจากชนิดของเนื้อหรือปลาเพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณาปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น ความสด ความสะอาด แหล่งผลิต และการเก็บรักษา

หากต้องเลือกซื้อเนื้อหมู ควรสังเกตว่าเนื้อมีสีชมพูอมแดงตามธรรมชาติ ไม่ซีดหรือคล้ำเกินไป ไม่มีเมือก ไม่มีกลิ่นผิดปกติ และเมื่อใช้นิ้วกด เนื้อควรคืนตัวได้ดี ส่วนไขมันควรมีสีขาวหรือขาวนวล ไม่เหลืองจัด สำหรับปลาสด ควรเลือกตัวที่ตาใส เหงือกสีแดงสด เกล็ดติดแน่น เนื้อแน่น และไม่มีกลิ่นเหม็นผิดปกติ

นอกจากนี้ วิธีการปรุงอาหารก็มีผลต่อสุขภาพไม่แพ้การเลือกวัตถุดิบ หากเป็นเนื้อคอหมู ควรรับประทานในปริมาณพอเหมาะ และหลีกเลี่ยงการย่างจนไหม้เกรียม ส่วนปลาตะเพียน หากนำมาปรุงอย่างถูกวิธี เช่น ต้ม ตุ๋น หรือทอดจนก้างนิ่ม ก็ยังเป็นแหล่งโปรตีนที่ดี มีวิตามินและแร่ธาตุหลายชนิด

สุดท้ายแล้ว คำสอนของคนโบราณควรได้รับการมองในฐานะ ภูมิปัญญาที่สะท้อนประสบการณ์ในยุคนั้น มากกว่าจะเป็นกฎตายตัว เพราะสภาพแวดล้อม วิธีการเลี้ยงสัตว์ และมาตรฐานความปลอดภัยด้านอาหารในปัจจุบันแตกต่างจากอดีตอย่างมาก สิ่งสำคัญที่สุดคือการเลือกซื้ออาหารจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ตรวจสอบความสดใหม่ และรับประทานอาหารให้หลากหลายและสมดุล เพื่อให้ได้รับสารอาหารครบถ้วนและส่งเสริมสุขภาพที่ดีในระยะยาว