เร็วๆ นี้ มีนักศึกษาชายวัย 23 ปี ในเมืองเจิ้งโจว (ประเทศจีน) ซึ่งเป็นคนที่รักการออกกำลังกาย ได้โหมออกกำลังกายส่วนขาหนักเกินไปจนปวดขาอย่างหนักและเดินไม่ได้ นอกจากนี้เขายังมีอาการ ปัสสาวะมีสีผิดปกติ ผู้เชี่ยวชาญพบว่าค่าเอนไซม์กล้ามเนื้อ (Creatine Kinase) พุ่งสูงกว่าปกติถึง 100 เท่า (ทะลุ 20,000) และพบว่าเขามีภาวะกล้ามเนื้อทำงานหนักจนบาดเจ็บรุนแรง ซึ่งส่งผลให้การทำงานของไตผิดปกติเฉียบพลัน

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า ภาวะนี้ไม่ได้ "ทำร้าย" กล้ามเนื้อโดยตรง แต่เป็นความเสียหายของเยื่อหุ้มเซลล์กล้ามเนื้อจากหลายปัจจัย ทำให้สารต่างๆ เช่น ไมโอโกลบิน (Myoglobin) และเอนไซม์กล้ามเนื้อหลุดเข้าไปในกระแสเลือด โมเลกุลขนาดใหญ่เหล่านี้สามารถเข้าไปอุดตันในไต ทำให้ไตทำงานผิดปกติ หรือเกิดปัญหาที่ไตอย่างเฉียบพลัน

คำแนะนำคือ การสังเกตสัญญาณเตือนตั้งแต่เนิ่นๆ เป็นวิธีป้องกันที่สำคัญเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาที่ไตในระยะยาว หากคุณมีอาการเหล่านี้หลังจากการออกกำลังกายอย่างหนัก หรือได้รับการกระทบกระแทก ควรไปพบผู้เชี่ยวชาญทันที:

• อาการปวด: หลังออกกำลังกาย กล้ามเนื้อมีอาการปวดบวม ตึง และอ่อนแรงผิดปกติ จนอาจทำให้ไม่สามารถพับหรืองอแขนขาได้ตามปกติ

• สีปัสสาวะผิดปกติ: ปัสสาวะมีสีเข้มจัด คล้ายสีชาเข้ม ซอสถั่วเหลือง หรือไวน์แดง ซึ่งแสดงว่ามีสารจากกล้ามเนื้อถูกขับออกมาทางไตปริมาณมาก

• อาการทางร่างกายทั่วไป: มีอาการวิงเวียน ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย รู้สึกไม่สบายท้อง และหากเป็นหนัก อาจมีปริมาณปัสสาวะลดลงอย่างเห็นได้ชัด

หากพบว่าปัสสาวะมีสีเข้มขึ้นพร้อมกับมีอาการปวดกล้ามเนื้ออย่างหนัก อย่าเพิ่งคิดไปเองว่านี่คือ "กระบวนการขับของเสีย" หรือ "กรดแลคติกสะสม" แล้วไปยืดกล้ามเนื้อหรือประคบร้อนด้วยตัวเอง เพราะอาจทำให้เซลล์กล้ามเนื้อบาดเจ็บมากขึ้น ในกรณีนี้ ต้องหยุดกิจกรรมทุกอย่างทันที ดื่มน้ำเยอะๆ และรีบไปสถานพยาบาลให้เร็วที่สุด

เพื่อป้องกันภาวะนี้อย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งสำคัญคือต้องออกกำลังกายอย่างมีแบบแผนและค่อยเป็นค่อยไป มือใหม่หรือผู้ที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย ควรหลีกเลี่ยงการยกน้ำหนักที่หนักเกินไปในทันที หรือโหมออกกำลังกายหลายอย่างในวันเดียวกัน เพื่อป้องกันไม่ให้กล้ามเนื้อทำงานหนักเกินไป

ขอแนะนำให้จิบน้ำบ่อยๆ ทีละน้อย ทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการออกกำลังกาย อาจเลือกเครื่องดื่มเกลือแร่เมื่อจำเป็น วิธีนี้ช่วยขับของเสียออกจากร่างกายและดูแลสุขภาพไต นอกจากนี้ ควรระมัดระวังเป็นพิเศษเมื่อออกกำลังกายในสภาพอากาศร้อนชื้น เพราะร่างกายจะระบายความร้อนได้ยาก ทำให้เสี่ยงต่อการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อมากขึ้น หากรู้สึกปวดผิดปกติ หรือปัสสาวะมีสีเข้มผิดปกติหลังออกกำลังกาย ให้หยุดพักทันที ดื่มน้ำมากๆ และไปพบผู้เชี่ยวชาญ