หลังจากแม่เสียชีวิตด้วยโรคมะเร็งปอด ลูกชายทั้งสองคนไปตรวจสุขภาพด้วยความกังวล ก่อนพบว่าป่วยเป็นโรคเดียวกัน

ครอบครัวหนึ่งในไต้หวันต้องเผชิญกับโศกนาฏกรรม เมื่อผู้เป็นแม่เสียชีวิตจากโรคมะเร็งปอด ด้วยความกังวล ลูกชายคนโตจึงตัดสินใจเข้ารับการตรวจสุขภาพ ผลตรวจสร้างความประหลาดใจ เพราะพบว่าเขาเองก็เป็นมะเร็งปอดเช่นกัน แต่โชคดีที่ตรวจพบในระยะเริ่มต้น ทำให้การผ่าตัดได้ผลดี

ต่อมา เมื่อเห็นน้องชายมีอาการไอเรื้อรังเพียงเล็กน้อยต่อเนื่องประมาณ 1 เดือน เขาจึงแนะนำให้น้องไปตรวจเช่นกัน ผลการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) พบความผิดปกติหลายจุดในปอดที่สงสัยว่าอาจมีการแพร่กระจายของโรค ผลตรวจยืนยันในเวลาต่อมาว่า น้องชายป่วยเป็นมะเร็งปอดระยะที่ 4 แม้ว่าจะมีสุขภาพแข็งแรง รูปร่างสมบูรณ์ ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ ไม่สูบบุหรี่ และยังวิ่งมาราธอนเป็นประจำ

แพทย์ นพ.ซู อี้เฟิง แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคระบบทางเดินหายใจ โรงพยาบาลนครไทเป (ไต้หวัน) เปิดเผยว่า เคยรักษาผู้ป่วยลักษณะคล้ายกันหลายราย โดยเมื่อสมาชิกคนหนึ่งในครอบครัวป่วย คนในครอบครัวที่เหลือเข้ารับการตรวจ ก็มักพบความผิดปกติในระยะเริ่มต้น แต่กรณีนี้น่าเสียดาย เพราะผู้ป่วยยังอายุน้อย ดูแลสุขภาพและออกกำลังกายสม่ำเสมอ ทว่ากลับตรวจพบโรคในระยะลุกลามแล้ว

มะเร็งปอดได้รับการขนานนามว่าเป็น "ฆาตกรเงียบ" เนื่องจากผู้ป่วยส่วนใหญ่มักไม่มีอาการชัดเจน จนกระทั่งโรคลุกลามแล้วจึงเข้ารับการตรวจ แพทย์ระบุว่า ผู้ป่วยมะเร็งปอดในไต้หวันกว่า 60% ไม่ใช่ผู้สูบบุหรี่ หลายคนรู้สึกตกใจเมื่อทราบว่าตนเองเป็นโรค ทั้งที่ไม่สูบบุหรี่และไม่ดื่มแอลกอฮอล์

อย่างไรก็ตาม แพทย์อธิบายว่า ควันน้ำมันจากการประกอบอาหาร มลพิษทางอากาศ ฝุ่นละออง PM2.5 รวมถึงการอยู่อาศัยใกล้ถนนสายหลัก ล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญ

ในกรณีที่สมาชิก 3 คนในครอบครัวเดียวกันป่วยเป็นโรคเดียวกัน หลังจากตัดปัจจัยเสี่ยงอย่างควันบุหรี่ มลพิษ และควันจากการทำอาหารออกแล้ว มีความเป็นไปได้สูงว่าเกี่ยวข้องกับปัจจัยทางพันธุกรรม

แพทย์ยังยกตัวอย่างนักร้องชายวัย 26 ปีในไต้หวันที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งปอดระยะสุดท้าย โดยมารดาของเขาก็เคยเสียชีวิตจากโรคเดียวกัน แม้ว่าปัจจัยทางพันธุกรรมจะมีบทบาทสำคัญ แต่แพทย์เตือนว่า มลพิษจากโรงงานอุตสาหกรรม ควันจากเตาถ่าน และการได้รับควันบุหรี่มือสองในชีวิตประจำวัน ก็เป็นสาเหตุที่ทำให้อัตราการเกิดโรคเพิ่มขึ้นเช่นกัน

ปัจจัยเสี่ยงที่หลายคนมองข้ามภายในบ้าน

แพทย์ชี้ให้เห็นถึงปัจจัยเสี่ยงที่มักถูกละเลย ได้แก่

• เครื่องพิมพ์ในสำนักงานสามารถปล่อยอนุภาคคาร์บอนขนาดเล็กมากออกสู่อากาศ

• เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ให้ความร้อนภายในบ้าน เช่น หม้อทอดไร้น้ำมัน และเตาอบ สามารถปล่อยฝุ่นละออง PM2.5 ได้
• งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine ระบุว่า การใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดภายในบ้านเป็นประจำ อาจส่งผลเสียต่อปอดในระดับใกล้เคียงกับการสูบบุหรี่วันละ 20 มวน

คำแนะนำจากแพทย์

• ผู้ที่มีสมาชิกในครอบครัวเคยป่วยเป็นมะเร็งปอด ควรเริ่มตรวจคัดกรองเร็วกว่าช่วงอายุที่ญาติได้รับการวินิจฉัยประมาณ 10 ปี
• ปัจจุบันมีผู้ป่วยอายุเพียง 30–40 ปี จำนวนไม่น้อย ดังนั้นการตรวจคัดกรองด้วย เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ปริมาณรังสีต่ำ (Low-Dose CT หรือ LDCT) ระหว่างการตรวจสุขภาพประจำปี ถือเป็นทางเลือกที่มีประโยชน์

แพทย์กล่าวเพิ่มเติมว่า หากผลตรวจ LDCT ไม่พบก้อนหรือความผิดปกติใด ๆ โดยทั่วไปสามารถถือว่ามีความเสี่ยงต่ำในช่วง 3–5 ปีถัดไป และยังไม่จำเป็นต้องเข้ารับการตรวจซ้ำในทันที.