ชามและภาชนะใส่อาหารเป็นของใช้ประจำวันที่ทุกครอบครัวต้องสัมผัสทุกวัน หลายคนมักคิดว่า “ถ้ายังไม่แตกก็ยังใช้ได้” เพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย แต่ความจริงแล้ว ภาชนะบางชนิดเมื่อใช้งานเป็นเวลานานหรือไม่ได้มาตรฐาน อาจส่งผลต่อสุขภาพได้โดยไม่รู้ตัว

โดยเฉพาะ 5 ประเภทชามต่อไปนี้ หากพบในบ้าน ควรพิจารณาเปลี่ยนใหม่ อย่าเสียดาย เพราะสุขภาพของคนในครอบครัวสำคัญกว่า

1. ชามที่มีรอยแตกหรือรอยบิ่น

หลายบ้านยังเก็บชามที่มีรอยร้าวเล็ก ๆ ไว้ใช้ เพราะคิดว่าไม่ได้ส่งผลอะไรตราบใดที่ยังใส่อาหารได้

แต่รอยแตกเหล่านี้อาจกลายเป็นแหล่งสะสมของคราบอาหาร ความชื้น และสิ่งสกปรก ทำให้ทำความสะอาดได้ยากขึ้น นอกจากนี้ ชามที่เสียหายยังมีโอกาสแตกขณะใช้งาน โดยเฉพาะเมื่อใส่อาหารร้อน ทำให้เกิดอันตรายได้

หากพบว่าชามมีรอยแตก ลึก หรือพื้นผิวเสียหายมาก ควรเปลี่ยนใหม่จะปลอดภัยกว่า

2. ชามพลาสติกเก่าหรือไม่ได้มาตรฐาน

ชามพลาสติกเป็นที่นิยมเพราะน้ำหนักเบา ราคาถูก และไม่แตกง่าย แต่ไม่ใช่พลาสติกทุกชนิดที่เหมาะกับอาหารร้อน

ภาชนะพลาสติกบางประเภทเมื่อถูกความร้อนสูง ใช้งานผิดวิธี หรือเสื่อมสภาพจากการใช้มานาน อาจเกิดการเปลี่ยนแปลงของวัสดุและมีสารบางชนิดปนเปื้อนสู่อาหารได้

ควรเลือกภาชนะที่ระบุว่าใช้กับอาหารได้ (Food Grade) และเหมาะสำหรับไมโครเวฟ หากต้องนำไปอุ่นอาหาร

3. ชามเคลือบสีสวยราคาถูกที่ไม่ได้มาตรฐาน

ชามลวดลายสวย สีสดใส อาจดูน่าใช้ แต่ควรเลือกซื้อจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ

ภาชนะบางชนิดที่ผลิตไม่ได้มาตรฐาน โดยเฉพาะสีเคลือบคุณภาพต่ำ อาจมีความเสี่ยงเรื่องสารปนเปื้อน เมื่อสัมผัสอาหารร้อน อาหารเปรี้ยว หรือใช้งานเป็นเวลานาน

ดังนั้น ไม่ควรเลือกซื้อเพียงเพราะราคาถูกหรือสีสวย แต่ควรตรวจสอบคุณภาพและมาตรฐานความปลอดภัยด้วย

4. ชามไม้ที่ขึ้นรา หรือดูแลไม่ถูกวิธี

ชามไม้ให้ความรู้สึกธรรมชาติและสวยงาม แต่มีข้อเสียคือดูดซับความชื้นได้ง่ายกว่าวัสดุหลายชนิด

หากล้างแล้วเก็บทันทีโดยยังไม่แห้ง หรือวางไว้ในที่อับชื้น อาจทำให้เกิดเชื้อราและกลิ่นไม่พึงประสงค์ได้

หลังใช้งานควรล้างให้สะอาด เช็ดให้แห้ง และเก็บไว้ในที่อากาศถ่ายเท หากพบว่ามีราขึ้นหรือกลิ่นผิดปกติ ควรหยุดใช้

5. ชามโลหะที่เป็นสนิมหรือพื้นผิวเสียหาย

ชามสแตนเลสคุณภาพดีสามารถใช้งานได้นาน แต่หากเป็นภาชนะโลหะคุณภาพต่ำ หรือเริ่มมีสนิม รอยลอก และพื้นผิวเสียหาย ไม่ควรใช้งานต่อ

เพราะบริเวณที่เสียหายอาจสะสมสิ่งสกปรกได้ง่าย และทำให้ภาชนะไม่เหมาะกับการสัมผัสอาหารเหมือนเดิม

เลือกชามอย่างไรให้ปลอดภัย?

ควรเลือกภาชนะจากแหล่งผลิตที่เชื่อถือได้ มีมาตรฐานรองรับ และเหมาะกับลักษณะการใช้งาน เช่น อาหารร้อน ไมโครเวฟ หรือเครื่องล้างจาน

อย่าลืมตรวจสอบสภาพชามในบ้านเป็นระยะ เพราะบางครั้งการเปลี่ยนภาชนะใบเล็ก ๆ อาจช่วยลดความเสี่ยงและดูแลสุขภาพของคนในครอบครัวได้มากขึ้น

จำไว้ว่า การประหยัดเป็นเรื่องดี แต่ไม่ควรประหยัดจนแลกกับสุขภาพของตัวเองและคนที่คุณรัก