จากเหตุการณ์ครูพละศึกษาชาวจีนวัย 48 ปีเสียชีวิตขณะวิ่งออกกำลังกายในช่วงเช้า แพทย์ออกมาเตือนว่า พฤติกรรมการออกกำลังกายบางอย่างที่หลายคนคิดว่าไม่เป็นอันตราย แท้จริงแล้วอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพได้

สำนักข่าว China Daily รายงานว่า ในปี 2017 ครูพละศึกษาวัย 48 ปีรายหนึ่งเสียชีวิตระหว่างวิ่งออกกำลังกายภายในสนามของโรงเรียนประถมแห่งหนึ่งในเขตต้าตง เมืองเสิ่นหยาง ประเทศจีน เหตุการณ์ดังกล่าวสร้างความตกใจให้กับผู้ที่อยู่ในบริเวณนั้นเป็นอย่างมาก

เมื่อเวลาประมาณ 06.00 น. ของวันที่ 3 พฤษภาคม 2017 ชายวัยกลางคนซึ่งมักมาออกกำลังกายในสถานที่แห่งนี้เป็นประจำ ถูกพบว่านอนหมดสติอยู่บริเวณสนามโรงเรียน ผู้ที่พบเห็นรีบเข้าช่วยปฐมพยาบาลและแจ้งเจ้าหน้าที่กู้ชีพ แต่ท้ายที่สุดก็ไม่สามารถยื้อชีวิตเขาไว้ได้

ผู้เห็นเหตุการณ์เล่าว่า ครูพละคนนี้มักมาวิ่งออกกำลังกายตั้งแต่เช้าตรู่ ในวันเกิดเหตุ เขาวิ่งรอบสนามหลายรอบ ก่อนจะหยุดบริเวณเครื่องออกกำลังกายกลางแจ้ง ไม่นานหลังจากนั้นก็ล้มลงกะทันหันและเสียชีวิต

ต่อมาตำรวจเข้าตรวจสอบพื้นที่เกิดเหตุ และไม่พบร่องรอยของการถูกทำร้ายจากปัจจัยภายนอก แพทย์สรุปว่าสาเหตุการเสียชีวิตคือ ภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบได้ในหลายกรณีของการเสียชีวิตกะทันหันระหว่างออกกำลังกายหนักในช่วงเช้าตรู่

หลังจากข่าวถูกเผยแพร่ในสื่อจีน หลายคนรู้สึกสงสัย เพราะผู้เสียชีวิตดูแข็งแรงและออกกำลังกายเป็นประจำ แต่กลับเกิดเหตุไม่คาดคิดขึ้น

แพทย์อธิบายว่า การออกกำลังกายหนักเกินไป โดยเฉพาะในช่วงเช้าที่ร่างกายยังปรับตัวไม่เต็มที่ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาระบบหัวใจและหลอดเลือดได้

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า สาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตกะทันหันระหว่างออกกำลังกาย ได้แก่ การอุดตันของหลอดเลือด ความดันโลหิตที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด โดยเฉพาะในผู้ที่ออกกำลังกายหนักเกินกำลัง หรือไม่ได้อบอุ่นร่างกายอย่างเพียงพอ

ด้วยเหตุนี้ แพทย์จึงแนะนำให้หลีกเลี่ยงพฤติกรรมต่อไปนี้ ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพระหว่างการออกกำลังกายในช่วงเช้า

1. ไม่วอร์มอัพให้เพียงพอ แล้วเริ่มออกกำลังกายหนักทันที

หลายคน โดยเฉพาะผู้ที่วิ่งเป็นประจำมานาน มักละเลยการวอร์มอัพ เพราะคิดว่าร่างกายคุ้นชินกับการออกกำลังกายแล้ว แต่ความจริงแล้ว นี่คือพฤติกรรมที่แฝงความเสี่ยง

ในช่วงเช้าตรู่ อัตราการเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต และการไหลเวียนของเลือดยังอยู่ในช่วงพัก กล้ามเนื้อ ข้อต่อ และเอ็นต่าง ๆ ยังไม่ยืดหยุ่นเต็มที่ หากเริ่มออกกำลังกายหนักทันที หัวใจจะต้องทำงานหนักอย่างกะทันหัน ซึ่งอาจทำให้เกิดตะคริว บาดเจ็บของกล้ามเนื้อ หรือความผิดปกติของระบบหัวใจและหลอดเลือด

สำหรับผู้สูงอายุ ซึ่งระบบหัวใจและหลอดเลือดเสื่อมลงตามวัย ความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด หรือหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน จะยิ่งเพิ่มขึ้นหากไม่ได้วอร์มอัพอย่างเหมาะสม

คำแนะนำ

ก่อนวิ่งหรือออกกำลังกาย ควรใช้เวลาประมาณ 5–10 นาทีในการวอร์มอัพ เช่น การยืดเหยียดกล้ามเนื้อ หมุนข้อต่อต่าง ๆ หรือเดินช้า ๆ เพื่อให้ร่างกายค่อย ๆ ปรับตัว เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจอย่างเป็นธรรมชาติ และช่วยลดความเสี่ยงจากการบาดเจ็บ

2. ออกกำลังกายหนักเกินไป และละเลยสัญญาณเตือนจากร่างกาย

หลายคนเชื่อว่ายิ่งออกกำลังกายนานหรือหนักเท่าไร สุขภาพก็จะดีขึ้นเร็วเท่านั้น แต่แนวคิดนี้ไม่เหมาะกับทุกคน โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในวัยกลางคนและผู้สูงอายุ

การออกกำลังกายเกินขีดความสามารถของร่างกาย อาจทำให้หัวใจต้องทำงานหนักต่อเนื่อง เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจล้มเหลว หรือทำให้โรคหัวใจที่ซ่อนอยู่รุนแรงขึ้น นอกจากนี้ ข้อต่อต่าง ๆ เช่น หัวเข่าและข้อเท้า ยังอาจได้รับแรงกดมากเกินไป จนเกิดการเสื่อมก่อนวัย

คำแนะนำ

ควรปรับระดับความหนักและระยะเวลาการออกกำลังกายให้เหมาะกับสภาพร่างกาย หากมีอาการเหนื่อยผิดปกติ หัวใจเต้นเร็วผิดจังหวะ หายใจลำบาก เวียนศีรษะ หรือหน้ามืด ควรหยุดออกกำลังกายทันที

สำหรับผู้ที่ไม่ค่อยได้ออกกำลังกายมาก่อน ควรเริ่มจากกิจกรรมเบา ๆ ในระยะเวลาสั้น ๆ แล้วค่อยเพิ่มระดับอย่างค่อยเป็นค่อยไป เพื่อให้ร่างกายสามารถปรับตัวได้

3. หยุดเคลื่อนไหวทันทีหลังออกกำลังกาย

หลังจากวิ่งหรือออกกำลังกายหนัก หลายคนมักนั่งหรือนอนพักทันทีเพื่อให้ร่างกายฟื้นตัว แต่การหยุดอย่างกะทันหันอาจส่งผลเสียต่อระบบไหลเวียนโลหิต

เมื่อหยุดเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว เลือดอาจคั่งอยู่บริเวณขาส่วนล่าง ทำให้เลือดไหลกลับสู่หัวใจและสมองลดลง ส่งผลให้เกิดอาการเวียนศีรษะ หน้ามืด หรืออ่อนแรงได้

สำหรับผู้สูงอายุ การเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันนี้อาจทำให้ระบบไหลเวียนเลือดเสียสมดุล ร่างกายอ่อนแอลง และฟื้นตัวได้ช้ากว่าเดิม

คำแนะนำ

หลังออกกำลังกาย ควรเดินช้า ๆ ต่ออีกประมาณ 3–5 นาที พร้อมยืดเหยียดกล้ามเนื้อเบา ๆ เพื่อให้อัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิตค่อย ๆ กลับสู่ระดับปกติอย่างปลอดภัย