ผู้เชี่ยวชาญได้ระบุพฤติกรรม 8 ข้อที่ไม่ควรทำทันทีหลังตื่นนอน พร้อมแนะนำให้ทุกคนตระหนักว่ากิจวัตรยามเช้ามีผลอย่างมากต่อสุขภาพกายและสุขภาพใจ

นักกิจกรรมบำบัดและแพทย์ในประเทศญี่ปุ่นออกมาเตือนว่า พฤติกรรมในช่วงเช้าสามารถส่งผลต่อทั้งร่างกายและจิตใจ โดยเฉพาะ 30 นาทีแรกหลังตื่นนอน ซึ่งแม้จะเป็นช่วงเวลาสั้น ๆ แต่กลับมีอิทธิพลต่อความพร้อมของร่างกายและอารมณ์ตลอดทั้งวัน

โยเฮ สุงาวาระ (Yohei Sugawara) นักกิจกรรมบำบัดชาวญี่ปุ่น กล่าวว่า หลายคนเชื่อว่าการตื่นเช้าคือกุญแจของสุขภาพที่ดี แต่สิ่งสำคัญยิ่งกว่าคือ การตื่นนอนให้เป็นเวลาอย่างสม่ำเสมอ เพราะช่วยรักษานาฬิกาชีวภาพของร่างกาย

เขาอธิบายว่า ภาวะที่เรียกว่า Social Jetlag หรือการตื่นนอนเวลา 6 โมงเช้าในวันทำงาน แต่กลับนอนยาวจนเที่ยงในวันหยุด อาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคอ้วน กลุ่มอาการเมตาบอลิก และอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว

ด้านคุณหมอโทมินางะแนะนำว่า หลังตื่นนอนไม่ควรลุกพรวดทันที แต่ควรยืดแขน ขา และข้อต่อต่าง ๆ บนเตียงก่อน จากนั้นค่อย ๆ ลุกขึ้นนั่ง เพื่อให้ร่างกายและสมองค่อย ๆ ปรับตัว ลดอาการเวียนศีรษะและความตึงของร่างกาย

ผู้เชี่ยวชาญยังเตือนถึง 8 พฤติกรรมที่ควรหลีกเลี่ยงหลังตื่นนอน ดังนี้

1. ตื่นนอนไม่เป็นเวลา

ร่างกายของเรามีนาฬิกาชีวภาพ (Circadian Rhythm) ที่ควบคุมวงจรการนอนและการตื่น หากตื่นนอนคนละเวลาในแต่ละวัน แม้แต่วันหยุด ก็อาจทำให้นาฬิกาชีวภาพทำงานผิดจังหวะ

งานวิจัยหลายชิ้นพบว่า การเปลี่ยนเวลานอนและเวลาตื่นบ่อย ๆ อาจทำให้เกิดภาวะ Social Jetlag ส่งผลให้รู้สึกอ่อนเพลีย สมาธิลดลง และเพิ่มความเสี่ยงของโรคอ้วนและเบาหวานชนิดที่ 2

2. ไม่รับแสงแดดยามเช้า

แสงแดดในช่วงเช้าเป็นตัวช่วยสำคัญในการปรับนาฬิกาชีวภาพของร่างกาย ช่วยลดการหลั่งเมลาโทนิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำให้ง่วง และกระตุ้นการหลั่งคอร์ติซอลที่ช่วยให้ร่างกายตื่นตัว

ข้อมูลจากสถาบันสุขภาพแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NIH) ระบุว่า การรับแสงแดดยามเช้าประมาณ 20-30 นาที มีส่วนช่วยให้คุณภาพการนอนในตอนกลางคืนดีขึ้น

3. ดื่มน้ำเย็นจัดทันทีหลังตื่นนอน

หลังตื่นนอน ร่างกายยังอยู่ในช่วงปรับตัว การดื่มน้ำเย็นจัดทันทีอาจทำให้ระบบทางเดินอาหารเกิดการหดตัวชั่วคราว และอาจกระทบต่อการดูดซึมสารอาหาร

ผู้เชี่ยวชาญด้านโภชนาการหลายคนแนะนำให้ดื่มน้ำอุ่นหรือน้ำอุณหภูมิห้อง เพราะช่วยกระตุ้นระบบย่อยอาหาร เติมน้ำให้ร่างกาย และช่วยให้ระบบเผาผลาญทำงานได้ดีขึ้น

4. หยิบโทรศัพท์ขึ้นมาเล่นทันทีที่ลืมตา

การเปิดโทรศัพท์ทันทีหลังตื่นนอน ทำให้สมองได้รับข้อมูลจำนวนมากพร้อมทั้งแสงสีฟ้าจากหน้าจอ ซึ่งอาจเพิ่มความเครียด ทำให้รู้สึกวิตกกังวลหรือเหนื่อยล้าตั้งแต่เริ่มต้นวัน

ผลการศึกษาจากมหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบีย (UBC) พบว่าการใช้โทรศัพท์มากเกินไปในช่วงเช้าอาจเพิ่มภาระการทำงานของสมอง การใช้เวลาสักเล็กน้อยเพื่อผ่อนคลายหรือทำกิจกรรมเบา ๆ จะเป็นผลดีต่อสุขภาพจิตมากกว่า

5. ออกกำลังกายหนักทันที

ในช่วงเช้า กล้ามเนื้อ ข้อต่อ และระบบไหลเวียนเลือดยังไม่พร้อมสำหรับการออกกำลังกายหนัก หากเริ่มด้วยกิจกรรมที่ใช้แรงมากทันที อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้เริ่มจากการยืดเหยียดร่างกายหรือเดินเบา ๆ ก่อน แล้วจึงค่อยเพิ่มระดับความหนักของการออกกำลังกาย

6. แปรงฟันพร้อมกับดูโทรทัศน์

การทำหลายอย่างพร้อมกันทำให้เราไม่ใส่ใจวิธีแปรงฟัน ส่งผลให้ทำความสะอาดฟันได้ไม่ทั่วถึง

ทันตแพทย์แนะนำให้ใช้เวลาอย่างน้อย 2 นาทีในการแปรงฟันอย่างถูกวิธี โดยใช้แปรงขนนุ่มและแปรงเป็นวงกลมเบา ๆ เพื่อกำจัดคราบจุลินทรีย์ ลดความเสี่ยงของฟันผุและโรคเหงือก

7. วางแผนการเดินทางระหว่างรับประทานอาหาร

การคิดเรื่องงานหรือวางแผนระหว่างรับประทานอาหาร มักทำให้กินเร็ว เคี้ยวไม่ละเอียด และเพิ่มภาระให้ระบบย่อยอาหาร

งานวิจัยด้านโภชนาการแนะนำให้รับประทานอาหารอย่างมีสติ (Mindful Eating) เพราะช่วยให้สมองรับรู้ความอิ่มได้ดีขึ้น ลดโอกาสรับประทานมากเกินความจำเป็น และช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้มีประสิทธิภาพ

8. งดอาหารเช้า

อาหารเช้าเป็นแหล่งพลังงานสำคัญหลังจากร่างกายพักผ่อนมาตลอดคืน หากข้ามมื้อเช้า ระดับน้ำตาลในเลือดอาจลดลง ทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย ไม่มีสมาธิ และหงุดหงิดง่าย

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร The Journal of Nutrition พบว่า ผู้ที่รับประทานอาหารเช้าเป็นประจำมักมีค่าดัชนีมวลกาย (BMI) ต่ำกว่า และมีความเสี่ยงต่อโรคเบาหวานชนิดที่ 2 น้อยกว่า

คำแนะนำเพื่อเริ่มต้นเช้าวันใหม่อย่างมีคุณภาพ

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้เริ่มต้นวันด้วยพฤติกรรมง่าย ๆ เช่น รับประทานโยเกิร์ตเพื่อช่วยดูแลระบบลำไส้ ดื่มกาแฟที่ชงใหม่ในปริมาณเหมาะสมเพื่อเพิ่มความสดชื่น พร้อมยืดเหยียดร่างกายเบา ๆ และเปิดเพลงที่ชอบ เพื่อช่วยให้อารมณ์ดี มีแรงบันดาลใจ และพร้อมรับมือกับกิจกรรมตลอดทั้งวัน