โรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตทั่วโลก หลายคนเข้าใจว่าภาวะหัวใจวายเกิดขึ้นอย่างกะทันหันโดยไม่มีสัญญาณเตือน แต่ในความเป็นจริง ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการผิดปกติเกิดขึ้นล่วงหน้าหลายวันหรือหลายสัปดาห์ อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้ไม่ได้จำเพาะกับโรคหัวใจเพียงอย่างเดียว และอาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้เช่นกัน ดังนั้น หากมีอาการต่อเนื่องหรือรุนแรง ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์

1. เจ็บหรือแน่นหน้าอก

อาการแน่นหน้าอก บีบแน่น หรือรู้สึกเหมือนมีของหนักกดทับบริเวณกลางอก เป็นอาการที่พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคหัวใจ โดยเฉพาะหากเกิดขณะออกแรงหรือมีความเครียด และดีขึ้นเมื่อพัก แต่หากเจ็บหน้าอกรุนแรงหรือไม่หายภายในไม่กี่นาที ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที

2. เหนื่อยง่ายผิดปกติ

หากทำกิจกรรมเพียงเล็กน้อยก็รู้สึกเหนื่อยกว่าปกติ หรือเหนื่อยโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน อาจเกิดจากหัวใจสูบฉีดเลือดได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ แม้อาการนี้จะพบได้จากหลายโรค แต่ก็ไม่ควรมองข้าม

3. หายใจลำบาก

หากมีอาการหอบ เหนื่อยง่าย หรือหายใจไม่อิ่ม โดยเฉพาะเวลานอนราบหรือออกแรง อาจเป็นสัญญาณของภาวะหัวใจทำงานผิดปกติ และควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม

4. ปวดร้าวไปยังแขน คอ กราม หรือหลัง

ในบางราย อาการเจ็บไม่ได้เกิดเฉพาะที่หน้าอก แต่อาจร้าวไปยังแขนซ้าย ไหล่ คอ กราม หรือหลัง โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับอาการแน่นหน้าอกและเหงื่อออกมาก

5. เหงื่อออกมากผิดปกติ

หากมีเหงื่อออกท่วมตัวโดยไม่ได้ออกกำลังกายหรืออยู่ในที่ร้อน โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับอาการแน่นหน้าอกหรือเวียนศีรษะ ควรรีบพบแพทย์โดยเร็ว

6. คลื่นไส้ เวียนศีรษะ หรือหน้ามืด

ผู้ป่วยบางราย โดยเฉพาะผู้หญิงและผู้สูงอายุ อาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ หรือเป็นลม ซึ่งอาจทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นโรคทางเดินอาหารหรืออ่อนเพลียทั่วไป

7. ปวดเท้าหรือขาบวมผิดปกติ

อาการบวมที่เท้าหรือข้อเท้าอาจเกิดจากการคั่งของของเหลว หากหัวใจสูบฉีดเลือดได้ไม่ดี อย่างไรก็ตาม อาการนี้ยังอาจเกิดจากโรคไต โรคตับ หรือความผิดปกติของหลอดเลือด จึงควรได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์

แม้อาการทั้ง 7 ข้อข้างต้นอาจพบได้ในผู้ที่มีโรคหัวใจ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนที่มีอาการเหล่านี้กำลังจะเกิดภาวะหัวใจวาย อาการหลายอย่างสามารถเกิดจากโรคหรือภาวะอื่นได้เช่นกัน สิ่งสำคัญคือการสังเกตความเปลี่ยนแปลงของร่างกาย โดยเฉพาะหากอาการเกิดขึ้นหลายข้อพร้อมกัน เป็นต่อเนื่อง หรือรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ

การดูแลหัวใจให้แข็งแรงเริ่มต้นได้จากการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมน้ำหนัก งดสูบบุหรี่ จำกัดการดื่มแอลกอฮอล์ และตรวจสุขภาพเป็นประจำ หากมีอาการเจ็บหน้าอกรุนแรง หายใจลำบาก เหงื่อออกมาก หรือหมดสติ ควรรีบโทรขอความช่วยเหลือฉุกเฉินและไปโรงพยาบาลทันที เพราะการรักษาอย่างรวดเร็วสามารถช่วยลดความเสียหายของกล้ามเนื้อหัวใจและเพิ่มโอกาสรอดชีวิตได้