โรคไขมันพอกตั.บ (Fatty Liver Disease) เป็นภาวะที่มีการสะสมของไขมันในเซลล์ตับมากกว่าปกติ โดยในระยะแรก ผู้ป่วยจำนวนมากแทบไม่มีอาการใด ๆ จึงมักตรวจพบโดยบังเอิญระหว่างการตรวจสุขภาพหรือการอัลตราซาวนด์ช่องท้อง อย่างไรก็ตาม หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการดูแล ภาวะดังกล่าวอาจลุกลามจนเกิดการอักเสบของตับ พังผืด ตับแข็ง หรือเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งตับในบางราย

อาการที่พบได้บ่อยที่สุดคือ ความรู้สึกอ่อนเพลีย เหนื่อยง่ายผิดปกติ แม้จะพักผ่อนเพียงพอแล้วก็ตาม อาการนี้เกิดได้จากหลายสาเหตุ ไม่ได้จำเพาะกับโรคไขมันพอกตับ แต่หากเกิดร่วมกับปัจจัยเสี่ยง เช่น น้ำหนักเกิน โรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือความดันโลหิตสูง ก็ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์

อีกอาการหนึ่งที่บางคนอาจพบคือ รู้สึกแน่นหรือไม่สบายบริเวณชายโครงด้านขวา ซึ่งเป็นตำแหน่งของตับ อาการมักไม่รุนแรงและอาจเป็น ๆ หาย ๆ อย่างไรก็ตาม อาการลักษณะนี้สามารถเกิดจากโรคอื่นได้เช่นกัน จึงไม่ควรใช้เป็นข้อสรุปว่าเป็นโรคไขมันพอกตับ

เมื่อโรคดำเนินไปจนเกิดการอักเสบหรือการทำงานของตับผิดปกติมากขึ้น ผู้ป่วยบางรายอาจเริ่มมีอาการเบื่ออาหาร น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ คลื่นไส้ หรืออ่อนแรง หากเกิดภาวะตับแข็งในระยะท้าย อาจพบอาการตัวเหลือง ตาเหลือง ท้องบวม หรือขาบวม ซึ่งเป็นสัญญาณที่ต้องรีบพบแพทย์โดยเร็ว

ปัจจัยเสี่ยงของโรคไขมันพอกตับ ได้แก่ ภาวะอ้วน โดยเฉพาะไขมันสะสมรอบเอว โรคเบาหวานชนิดที่ 2 ไขมันในเลือดสูง การรับประทานอาหารที่มีน้ำตาลหรือไขมันสูง การขาดการออกกำลังกาย และการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมาก สำหรับบางราย แม้ไม่ได้ดื่มแอลกอฮอล์ก็สามารถเกิดภาวะไขมันพอกตับได้เช่นกัน

การวินิจฉัยโรคอาศัยการซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจเลือด และการตรวจภาพ เช่น อัลตราซาวนด์ โดยแพทย์จะประเมินร่วมกับปัจจัยเสี่ยงและอาจพิจารณาการตรวจเพิ่มเติมในบางกรณี

แนวทางดูแลและลดความเสี่ยงของโรคไขมันพอกตับ ได้แก่ การควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม รับประทานอาหารที่สมดุล ลดอาหารหวานและอาหารแปรรูป ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ควบคุมระดับน้ำตาลและไขมันในเลือด รวมถึงหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์หากแพทย์แนะนำ

แม้โรคไขมันพอกตับจะมักไม่มีอาการในระยะแรก แต่การตรวจสุขภาพเป็นประจำ โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง จะช่วยให้ตรวจพบความผิดปกติได้ตั้งแต่เนิ่น ๆ และเพิ่มโอกาสในการชะลอหรือป้องกันการดำเนินของโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ การดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวันยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการปกป้องตับให้แข็งแรงในระยะยาว.