มะเร็งตับเป็นหนึ่งในโรคที่คร่าชีวิตผู้คนจำนวนมากทั่วโลก สาเหตุสำคัญคือ ในระยะแรกมักไม่แสดงอาการชัดเจน ทำให้ผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยเพิ่งทราบว่าตนเองเป็นโรคเมื่อเข้าสู่ระยะลุกลามแล้ว

แพทย์จึงแนะนำว่า หากสังเกตเห็นความผิดปกติของร่างกาย โดยเฉพาะอาการที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ เพราะการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้นช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาได้มากขึ้น

2 กลิ่นที่ไม่ควรมองข้าม

1. กลิ่นปากผิดปกติ

หากดูแลสุขภาพช่องปากเป็นอย่างดี แต่ยังมีกลิ่นปากรุนแรงต่อเนื่อง อาจเกิดจากหลายสาเหตุ เช่น โรคเหงือก ปัญหาทางเดินอาหาร หรือโรคตับบางชนิด

ในผู้ป่วยโรคตับระยะรุนแรง อาจเกิดกลิ่นลมหายใจลักษณะหวานหรือคล้ายกลิ่นอับ ซึ่งเกิดจากการสะสมของสารบางชนิดในร่างกาย อย่างไรก็ตาม อาการนี้ไม่ได้เกิดเฉพาะกับมะเร็งตับ และจำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์

2. กลิ่นตัวเปลี่ยนไปโดยไม่ทราบสาเหตุ

หากมีกลิ่นตัวแรงผิดปกติ ทั้งที่ไม่ได้เปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ชีวิต อาจเกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบเผาผลาญหรือการทำงานของตับ

แม้จะไม่ใช่อาการจำเพาะของมะเร็งตับ แต่หากเกิดร่วมกับอาการผิดปกติอื่น ๆ ก็ควรเข้ารับการตรวจ

2 อาการคันที่ควรระวัง

1. คันทั่วตัวโดยไม่มีผื่น

ผู้ที่มีโรคตับบางชนิดอาจมีอาการคันทั่วร่างกาย โดยเฉพาะในเวลากลางคืน แม้จะไม่มีผื่นหรือรอยแพ้ให้เห็น

อาการนี้อาจเกิดจากการสะสมของกรดน้ำดีในร่างกาย ซึ่งพบได้ในโรคตับหลายประเภท

2. คันเรื้อรัง ไม่หายแม้ทายา

หากมีอาการคันต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ใช้ยาแก้แพ้หรือครีมทาแล้วไม่ดีขึ้น และไม่มีสาเหตุชัดเจน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง

2 สัญญาณเตือนที่พบบ่อย

1. ปวดหรือแน่นชายโครงขวา

ตับอยู่บริเวณชายโครงด้านขวา หากมีอาการปวด แน่น หรือรู้สึกอึดอัดบริเวณนี้ต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่อไม่มีสาเหตุชัดเจน ควรเข้ารับการตรวจ

2. น้ำหนักลด เบื่ออาหาร และอ่อนเพลียง่าย

หากน้ำหนักลดลงอย่างรวดเร็วโดยไม่ได้ตั้งใจ รับประทานอาหารได้น้อย รู้สึกอ่อนแรง หรือเหนื่อยง่ายติดต่อกันเป็นเวลานาน อาจเป็นสัญญาณของโรคเรื้อรังหลายชนิด รวมถึงโรคเกี่ยวกับตับ

ใครบ้างที่ควรตรวจคัดกรองมะเร็งตับเป็นประจำ?

ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับการตรวจคัดกรอง ได้แก่

• ผู้ป่วยโรคตับแข็ง
• ผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีหรือซีเรื้อรัง
• ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากเป็นเวลานาน
• ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งตับ
• ผู้ที่มีภาวะไขมันพอกตับ โดยเฉพาะร่วมกับโรคอ้วนหรือเบาหวาน

วิธีลดความเสี่ยงมะเร็งตับ

• ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบีตามคำแนะนำ
• หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป
• รับประทานอาหารที่สะอาดและสมดุล
• ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• ตรวจสุขภาพและตรวจตับตามคำแนะนำของแพทย์ หากอยู่ในกลุ่มเสี่ยง

แม้ว่า "2 กลิ่น 2 อาการคัน และ 2 สัญญาณเตือน" จะอาจพบได้ในโรคตับบางชนิด แต่ อาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเป็นมะเร็งตับเสมอไป เพราะสามารถเกิดจากโรคหรือภาวะอื่นได้เช่นกัน หากอาการเกิดขึ้นต่อเนื่องหรือรุนแรงขึ้น ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการตรวจวินิจฉัยอย่างเหมาะสม เพราะการค้นพบโรคตั้งแต่ระยะแรกยังคงเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาได้ดีที่สุด.