ชายวัย 88 กินไข่วันละ 25 ฟอง แต่ผลตรวจสุขภาพปกติ นักวิทย์ไขคำตอบ ทำไมทำได้ สายลดน้ำหนักต้องรู้ ทำตามได้หรือไม่?

เรื่องของชายวัย 88 ปีที่กินไข่วันละ 25 ฟอง แต่ยังมีระดับคอเลสเตอรอลในเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติ เคยถูกบันทึกไว้ในวารสารการแพทย์ New England Journal of Medicine เมื่อปี 1991 และกลายเป็นหนึ่งในเคสที่ถูกหยิบมาพูดถึงบ่อยครั้งเวลาถกกันว่า “กินไข่เยอะอันตรายจริงไหม”

อย่างไรก็ตาม เคสนี้ไม่ใช่คำตอบว่าเราสามารถกินไข่วันละหลายสิบฟองได้โดยไม่เป็นอะไร เพราะเป็นเพียงรายงานผู้ป่วยรายบุคคล ไม่ใช่งานวิจัยที่พิสูจน์ว่าทุกคนทำแบบเดียวกันแล้วปลอดภัย โดยเฉพาะคนที่คิดจะใช้ไข่เป็นแหล่งโปรตีนเดียวเพื่อลดน้ำหนักติดต่อกันหลายเดือน

เคสชายวัย 88 ปี กินไข่วันละ 25 ฟอง แต่คอเลสเตอรอลยังปกติ

รายงานดังกล่าวระบุว่า ชายวัย 88 ปีรายนี้กินไข่เฉลี่ยวันละ 25 ฟอง แต่ยังมีระดับคอเลสเตอรอลในเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติ จึงทำให้นักวิจัยสนใจศึกษาว่า ร่างกายของเขามีกลไกปรับตัวต่อคอเลสเตอรอลจากอาหารอย่างไร 

หากคำนวณคร่าว ๆ ไข่ 25 ฟองอาจให้โปรตีนมากกว่า 150 กรัมต่อวัน และให้คอเลสเตอรอลจากไข่แดงในปริมาณสูงมาก เพราะไข่แดง 1 ฟองมีคอเลสเตอรอลราว 200 มิลลิกรัม นั่นหมายความว่าเคสนี้ได้รับคอเลสเตอรอลจากไข่สูงกว่าที่คนทั่วไปกินในชีวิตประจำวันหลายเท่า 

ทำไมบางคนกินไข่เยอะ แต่ผลเลือดไม่พุ่ง?

นักวิชาการด้านโภชนาการอธิบายว่า ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดไม่ได้ขึ้นอยู่กับคอเลสเตอรอลจากอาหารเพียงอย่างเดียว แต่ยังเกี่ยวข้องกับการดูดซึมคอเลสเตอรอลในลำไส้ การสร้างคอเลสเตอรอลในตับ การขับออกทางน้ำดี พันธุกรรม และอาหารอื่น ๆ ที่กินร่วมกัน โดยเฉพาะไขมันอิ่มตัวและไขมันทรานส์ 

พูดง่าย ๆ คือ คนบางคนอาจเป็นกลุ่มที่ร่างกาย “ตอบสนองต่อคอเลสเตอรอลจากอาหารน้อย” เมื่อกินอาหารที่มีคอเลสเตอรอลสูง ร่างกายอาจดูดซึมน้อยลง สร้างคอเลสเตอรอลเองลดลง หรือขับออกมากขึ้น จึงทำให้ผลเลือดไม่เปลี่ยนมากเท่าที่คาด แต่กลไกนี้เกิดขึ้นไม่เท่ากันในทุกคน

ในทางกลับกัน บางคนอาจเป็นกลุ่มที่คอเลสเตอรอลในเลือดตอบสนองต่ออาหารได้ไว โดยเฉพาะผู้ที่มีไขมันในเลือดสูง เบาหวาน โรคหัวใจ โรคไต หรือมีพันธุกรรมไขมันสูง คนกลุ่มนี้จึงไม่ควรนำเคสชายวัย 88 ปีมาใช้เป็นข้ออ้างในการกินไข่จำนวนมาก

เคสนี้น่าสนใจ แต่ไม่ใช่สูตรลดน้ำหนัก

สิ่งที่ต้องแยกให้ออกคือ เคสชายวัย 88 ปีเป็นการสังเกตทางการแพทย์เรื่องการปรับตัวของร่างกายต่อคอเลสเตอรอล ไม่ใช่โปรแกรมลดน้ำหนัก และไม่ใช่คำแนะนำให้คนทั่วไปกินไข่วันละหลายสิบฟอง

สำหรับคนที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก ไข่อาจช่วยให้อิ่มนานขึ้น เพราะเป็นแหล่งโปรตีนคุณภาพดี แต่การลดน้ำหนักอย่างปลอดภัยไม่ได้ขึ้นอยู่กับอาหารชนิดเดียว หากลดน้ำหนักด้วยการกินซ้ำ ๆ จำกัดอาหารหลายกลุ่ม หรือใช้ไข่เป็นแหล่งโปรตีนเดียว ร่างกายอาจเสียสมดุลได้ในระยะยาว

ถ้าใช้ไข่เป็นโปรตีนเดียว ไม่กินเนื้อสัตว์ เต้าหู้ ถั่ว ร่างกายจะเป็นอย่างไร?

ไข่เป็นโปรตีนสมบูรณ์ มีกรดอะมิโนจำเป็นครบ และมีสารอาหารสำคัญ เช่น โคลีน วิตามินบี 12 วิตามินดี ลูทีน และซีแซนทีน แต่ไข่ไม่ได้ให้สารอาหารครบทุกอย่างที่ร่างกายต้องการ

หากกินไข่เป็นแหล่งโปรตีนเดียวติดต่อกันหลายเดือน โดยไม่กินแหล่งโปรตีนอื่นเลย ไม่ว่าจะเป็นเนื้อสัตว์ ปลา ไก่ เต้าหู้ ถั่ว นม โยเกิร์ต หรือธัญพืชที่มีโปรตีน อาจทำให้เกิดปัญหาเหล่านี้ได้

• อาหารขาดความหลากหลาย ร่างกายอาจพลาดสารอาหารจากโปรตีนแหล่งอื่น เช่น โอเมก้า-3 จากปลา ไฟเบอร์จากถั่ว แคลเซียมจากนมหรือโยเกิร์ต และแร่ธาตุจากพืชหลายชนิด
• เสี่ยงท้องผูก เพราะไข่ไม่มีใยอาหาร หากกินผัก ผลไม้ ถั่ว และธัญพืชไม่พอ ระบบขับถ่ายอาจแปรปรวน
• คอเลสเตอรอลและไขมันอาจสูงขึ้นในบางคน แม้ไม่ใช่ทุกคนที่กินไข่แล้วคอเลสเตอรอลพุ่ง แต่คนที่มีความเสี่ยงเดิมควรระวังเป็นพิเศษ
• ลดน้ำหนักได้ยากในระยะยาว เพราะเมนูซ้ำเกินไป ทำให้เบื่อ หลุดแผนง่าย และอาจกลับมากินมากกว่าเดิม
• อาจเสียมวลกล้ามเนื้อ หากกินพลังงานรวมต่ำเกินไป แม้จะได้โปรตีนจากไข่ แต่ถ้าลดอาหารหนักเกินไป ร่างกายอาจดึงกล้ามเนื้อมาใช้เป็นพลังงาน
• ไม่เหมาะกับคนมีโรคประจำตัวบางกลุ่ม โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคไต ไขมันในเลือดสูง โรคหัวใจ เบาหวาน หรือแพ้ไข่

ไข่ดี แต่ไม่ควรกินแทนโปรตีนทุกชนิด

Harvard T.H. Chan School of Public Health ระบุว่า โปรตีนเป็นสารอาหารจำเป็น แต่แหล่งโปรตีนแต่ละชนิดไม่ได้เหมือนกันทั้งหมด เพราะอาหารแต่ละชนิดมาพร้อม “แพ็กเกจ” สารอาหารที่ต่างกัน เช่น ปลาให้โอเมก้า-3 ถั่วให้ไฟเบอร์ เต้าหู้ให้โปรตีนจากพืช ส่วนไข่ให้โคลีนและวิตามินบางชนิด 

ดังนั้น การกินโปรตีนให้หลากหลายจึงสำคัญกว่าเลือกกินโปรตีนชนิดเดียวทุกวัน แม้ไข่จะเป็นอาหารที่ดี แต่ไม่ควรถูกใช้แทนเนื้อสัตว์ เต้าหู้ ถั่ว นม และแหล่งโปรตีนอื่นทั้งหมดในระยะยาว

แล้วควรกินไข่เท่าไรถึงเหมาะ?

สำหรับคนสุขภาพดีทั่วไป การกินไข่วันละ 1 ฟอง หรือบางวันกินไข่ร่วมกับไข่ขาว อาจเป็นส่วนหนึ่งของมื้ออาหารที่ดีได้ โดย American Heart Association ระบุว่า การกินไข่ 1 ฟองต่อวัน หรือไข่ขาว 2 ฟองต่อวัน สามารถอยู่ในรูปแบบอาหารสุขภาพได้สำหรับคนที่กินไข่ 

แต่คำว่า “กินได้” ไม่ได้แปลว่า “ควรกินเยอะเท่าไรก็ได้” โดยเฉพาะการกินไข่หลายฟองทุกวันเพื่อแทนโปรตีนทั้งหมด ควรดูสุขภาพพื้นฐาน ผลเลือด วิธีปรุง และอาหารทั้งวันประกอบกัน ไม่ควรตัดสินจากจำนวนฟองเพียงอย่างเดียว

สายลดน้ำหนักควรกินไข่อย่างไรให้ปลอดภัยกว่า?

หากต้องการใช้ไข่ช่วยคุมอาหาร ควรใช้ไข่เป็นหนึ่งในแหล่งโปรตีน ไม่ใช่แหล่งเดียว เช่น กินไข่ต้ม 1-2 ฟองในบางมื้อ ร่วมกับผัก ธัญพืชไม่ขัดสี และโปรตีนอื่น เช่น ปลา ไก่ไม่ติดมัน เต้าหู้ ถั่ว นม หรือโยเกิร์ต เพื่อให้ได้สารอาหารครบและอิ่มนานกว่า

นอกจากนี้ควรเลือกวิธีปรุงที่ไม่เพิ่มไขมันมากเกินไป เช่น ไข่ต้ม ไข่ตุ๋น ไข่คนใช้น้ำมันน้อย หรือไข่เจียวแบบลดน้ำมัน แทนการกินคู่กับเบคอน ไส้กรอก เนย หรืออาหารทอดบ่อย ๆ เพราะไขมันอิ่มตัวจากอาหารเหล่านี้มีผลต่อไขมันในเลือดได้มากกว่าที่หลายคนคิด

อย่าลืมเรื่องความปลอดภัยของไข่

อีกเรื่องที่มองข้ามไม่ได้คือไข่ดิบหรือไข่ไม่สุกอาจมีความเสี่ยงจากเชื้อ Salmonella องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ แนะนำให้เก็บไข่ในตู้เย็น ปรุงไข่จนไข่แดงและไข่ขาวสุก และปรุงอาหารที่มีไข่ให้สุกทั่วถึง โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำควรระวังเป็นพิเศษ 

สรุป กินไข่วันละ 25 ฟองแล้วไม่ป่วย เป็นข้อยกเว้น ไม่ใช่ต้นแบบ

เคสชายวัย 88 ปีที่กินไข่วันละ 25 ฟองแล้วยังมีผลเลือดปกติ เป็นกรณีที่น่าสนใจทางการแพทย์ เพราะสะท้อนว่าร่างกายบางคนอาจมีกลไกปรับตัวต่อคอเลสเตอรอลได้ดี แต่ไม่ควรนำมาใช้เป็นเหตุผลให้กินไข่ปริมาณมาก หรือใช้ไข่เป็นโปรตีนเดียวเพื่อลดน้ำหนัก

สำหรับคนทั่วไป ไข่เป็นอาหารที่ดีและมีประโยชน์เมื่อกินในปริมาณเหมาะสม แต่การกินไข่แทนโปรตีนทุกชนิดติดต่อกันหลายเดือน อาจทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารไม่สมดุล เสี่ยงขาดไฟเบอร์ ขาดความหลากหลาย และอาจกระทบไขมันในเลือดในบางคน ทางที่ปลอดภัยกว่าคือ กินไข่ร่วมกับโปรตีนหลากหลาย ผัก ผลไม้ และธัญพืช เพื่อให้ควบคุมน้ำหนักได้แบบไม่เสียสุขภาพ