ชายวัย 66 ปีจากกรุงฮานอยเข้ารับการตรวจ หลังสังเกตเห็นว่าบริเวณมุมกรามด้านขวาบวมผิดปกติ ผลการตรวจทำให้เขาตกใจอย่างมาก

พบโรคจากสัญญาณที่ดูเหมือนไม่อันตราย

ผู้ป่วยชาย อายุ 66 ปี จากกรุงฮานอย เข้ารับการตรวจสุขภาพเนื่องจากพบว่าบริเวณมุมกรามด้านขวาบวมอย่างเห็นได้ชัด ก่อนหน้านี้เขาสังเกตเห็นความผิดปกตินี้มาระยะหนึ่งแล้ว แต่เนื่องจากไม่มีอาการเจ็บปวดจึงไม่ได้ใส่ใจ และยังไม่ได้ไปพบแพทย์ จนกระทั่งก้อนใต้ผิวหนังโตขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา จึงตัดสินใจเข้ารับการตรวจ

ผลอัลตราซาวด์เนื้อเยื่ออ่อนพบต่อมน้ำเหลืองหลายต่อมบริเวณมุมกรามด้านขวา มีลักษณะเป็นรูปวงรี สูญเสียโครงสร้างปกติของต่อมน้ำเหลือง และมีการเพิ่มขึ้นของหลอดเลือดจากการตรวจด้วย Doppler

ผลเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) พบความผิดปกติเรื้อรังของปอดหลายอย่าง ได้แก่ พังผืดในปอด ถุงลมโป่งพอง ถุงลมพองเป็นถุง และมีประวัติผ่าตัดตัดปอดกลีบบนด้านขวา การส่องกล้องตรวจหู คอ จมูก พบภาวะกรดไหลย้อน นอกจากนี้ยังพบภาวะไขมันพอกตับระดับ 2 นิ่วในไตซ้าย และถุงน้ำที่ไตขวา

จากความสงสัยว่าต่อมน้ำเหลืองบริเวณมุมกรามมีความผิดปกติ รองศาสตราจารย์ ดร. Hoàng Thị อาจารย์ภาควิชาอายุรศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยแห่งชาติฮานอย) และอดีตหัวหน้าแผนกวัณโรคและโรคปอด สถาบันโรคปอดแห่งชาติ ได้สั่งตรวจด้วยการเจาะดูดเซลล์ด้วยเข็มขนาดเล็ก (Fine Needle Aspiration) และตัดชิ้นเนื้อเพื่อตรวจทางพยาธิวิทยา

ผลตรวจยืนยันว่าก้อนดังกล่าวเป็น Oncocytoma ซึ่งเป็นเนื้องอกชนิดหายากที่เกิดจากต่อมน้ำลาย ทำให้แพทย์วินิจฉัยว่าเป็น เนื้องอกต่อมน้ำลายชนิดไม่ร้ายแรง และสามารถตัดความเป็นไปได้ของโรคต่อมน้ำเหลืองชนิดรุนแรงออกไปได้

เนื้องอกต่อมน้ำลายชนิด Oncocytoma

นพ. Hoàng Bích Lương แพทย์เฉพาะทางด้านพยาธิวิทยา จากศูนย์พยาธิวิทยา Medlatec อธิบายว่า Oncocytoma เป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง คิดเป็นน้อยกว่า 1.5% ของเนื้องอกต่อมน้ำลายทั้งหมด มักพบในผู้สูงอายุช่วงอายุ 60–80 ปี และพบได้ใกล้เคียงกันทั้งในเพศชายและหญิง

มากกว่า 80% ของผู้ป่วยจะเกิดที่ ต่อมน้ำลายพาโรติด (Parotid gland) ซึ่งเป็นต่อมน้ำลายที่ใหญ่ที่สุดของร่างกาย ประมาณ 10% พบที่ต่อมน้ำลายใต้ขากรรไกร ส่วนที่เหลือพบในต่อมน้ำลายขนาดเล็กหรือใต้ลิ้น และในบางกรณีที่พบได้น้อย อาจเกิดหลายตำแหน่งหรือเกิดทั้งสองข้าง

ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่มีงานวิจัยบางส่วนชี้ว่าอาจเกี่ยวข้องกับประวัติการได้รับรังสีรักษาหรือการสัมผัสรังสีเป็นเวลานาน นอกจากนี้ ความผิดปกติของ DNA ในไมโทคอนเดรียอาจมีส่วนทำให้เกิดเซลล์ชนิด oncocytic ซึ่งมีลักษณะเด่นคือมีไมโทคอนเดรียผิดปกติสะสมอยู่จำนวนมาก

อาการของโรคมักเป็นก้อนบวมเพียงข้างเดียว โตช้า และไม่เจ็บปวด ด้วยเหตุนี้ ผู้ป่วยจำนวนมากจึงมักละเลยหรือเข้าใจผิดว่าเป็นเพียงอาการอักเสบทั่วไป

แม้จะเป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรงและโอกาสกลายเป็นมะเร็งมีน้อยมาก แต่ก็ยังควรได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ วิธีรักษาหลักคือการผ่าตัดเอาก้อนออกทั้งหมด เพื่อลดความเสี่ยงต่อการกระทบการทำงานของต่อมน้ำลายและการกลับมาเป็นซ้ำ

ปัจจุบัน หลายคนยังมีพฤติกรรมรอให้มีอาการชัดเจนก่อนจึงไปพบแพทย์ ทำให้โรคลุกลามมากขึ้น กรณีของผู้ป่วยรายนี้เป็นตัวอย่างที่ชัดเจน เพราะแม้จะมีอาการผิดปกติมาระยะหนึ่ง แต่กลับคิดว่าไม่ใช่เรื่องร้ายแรง

แพทย์แนะนำว่า ไม่ควรละเลยอาการผิดปกติของร่างกาย การเข้ารับการตรวจตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยให้วินิจฉัยโรคได้อย่างแม่นยำ และลดโอกาสพลาดโรคแฝงที่อาจเป็นอันตราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งควรตรวจสุขภาพเป็นประจำเพื่อค้นหาความผิดปกติตั้งแต่เนิ่น ๆ

สำหรับผู้ป่วยรายนี้ นอกจากพบเนื้องอกต่อมน้ำลายชนิด Oncocytoma แล้ว ยังมีปัญหาที่ปอด ตับ และไต ซึ่งล้วนต้องได้รับการติดตามและดูแลอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันไม่ให้อาการรุนแรงมากขึ้นในอนาคต.