นาทีชีวิต! วิธีปฐมพยาบาลผู้ป่วย 'สโตรก' ที่บ้านอย่างถูกวิธี ช่วยลดความเสี่ยงอัมพาตและเสียชีวิต

คำแนะนำการปฐมพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (สโตรก/ด่วนฉุกเฉิน) ที่บ้าน
การปฐมพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) อย่างทันท่วงทีและถูกวิธีที่บ้าน จะช่วยลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตและความพิการเรื้อรังได้ เมื่อพบผู้ป่วยที่มีอาการสงสัยว่าจะเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ให้รีบจัดท่านอนโดยยกศีรษะสูง หรือหากผู้ป่วยมีอาการอาเจียน/หมดสติ ให้จับนอนตะแคงข้างเพื่อป้องกันการสำลักเข้าทางเดินหายใจ และที่สำคัญที่สุดคือ ห้ามให้ผู้ป่วยรับประทานอาหาร น้ำ หรือยาใดๆ โดยเด็ดขาด เพื่อป้องกันการติดเชื้อในปอดจากการสำลัก


สัญญาณเตือนและอาการของโรคหลอดเลือดสมอง:
หมดสติหรือซึมลงอย่างกะทันหัน, แขนขาชาหรืออ่อนแรงครึ่งซีก, ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน, สูญเสียการทรงตัว

พูดไม่ชัด พูดไม่ได้ พูดฟังไม่เข้าใจ หรือปากเบี้ยวหน้าเบี้ยวทันทีทันใด

สายตาพร่ามัว หรือมองไม่เห็นไปข้างหนึ่งอย่างเฉียบพลัน

ขั้นตอนการปฐมพยาบาลที่บ้านอย่างถูกวิธี:
โทรเรียกสายด่วนฉุกเฉิน 1669 ทันที (หรือนำส่งโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดโดยเร็วที่สุด)

จัดท่านอน: ในระหว่างรอรถพยาบาล ให้ผู้ป่วยนอนพัก ยกระดับศีรษะและลำตัวส่วนบนสูงขึ้นเล็กน้อย (ประมาณ 30 องศา) หรือหากผู้ป่วยมีอ้วก/เสมหะ ให้ จับนอนตะแคงข้าง เพื่อเปิดทางเดินหายใจให้สะดวกและป้องกันการสำลัก

คลายเสื้อผ้า: สวมใส่เสื้อผ้าที่หลวมสบาย คลายกระดุมคอเสื้อเพื่อตรวจสอบการหายใจของผู้ป่วย หากผู้ป่วย หัวใจหยุดเต้นหรือไม่หายใจ ให้เริ่มทำการปั๊มหัวใจ (CPR) ทันที

ทำความสะอาดช่องปาก: ใช้ผ้าสะอาดพันนิ้วชี้เพื่อเช็ดน้ำลายและเสมหะออกจากปากผู้ป่วยเบาๆ

ข้อควรระวังเรื่องอาการชัก: หากผู้ป่วยมีอาการชัก ห้ามใช้วัตถุใดๆ (เช่น ตะเกียบหรือช้อน) งัดปากเด็ดขาด เพราะอาจทำให้ฟันหักลงไปอุดทางเดินหายใจ ให้จับผู้ป่วยนอนตะแคงอยู่ในพื้นที่ปลอดภัย พ้นจากวัตถุแข็ง

จดบันทึกเวลา: บันทึกเวลาที่ผู้ป่วยเริ่มแสดงอาการแรกเริ่มอย่างแม่นยำ (สำคัญมากต่อการให้ยาละลายลิ่มเลือดของแพทย์)

เตรียมข้อมูลยา: จดบันทึกหรือรวบรวมตัวยา/ซองยาที่ผู้ป่วยรับประทานอยู่เป็นประจำ เพื่อมอบให้แก่แพทย์

⛔ สิ่งที่ "ห้ามทำ" โดยเด็ดขาด:
ห้าม ให้ผู้ป่วยกินน้ำ อาหาร หรือยาใดๆ ทางปาก (รวมถึงยาหอมหรือยาลดความดัน)

ห้าม ใช้เข็มแทงหรือเจาะที่ปลายนิ้วมือหรือนิ้วเท้า

ห้าม ขูดซาวด์ หรือนวดงัดแงะร่างกายผู้ป่วย เพราะจะทำให้การรักษาล่าช้าและอาจทำให้เลือดออกในสมองรุนแรงขึ้น