หลายคนเชื่อว่ามะ.เ.ร็งปอดเป็นโรคที่พบเฉพาะในผู้สูงอายุหรือผู้ที่สูบบุหรี่จัด แต่ความจริงแล้วโรคนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับคนอายุน้อย รวมถึงผู้ที่ไม่เคยสูบบุหรี่เลย เรื่องราวของหญิงสาววัยเพียง 26 ปีที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะ.เ.ร็งปอดในระยะลุกลาม กลายเป็นอุทาหรณ์สำคัญที่ทำให้หลายคนหันมาใส่ใจสัญญาณเตือนของร่างกายมากขึ้น เพราะอาการในช่วงแรกอาจดูเหมือนโรคทั่วไปจนถูกมองข้าม

แม้เธอจะใช้ชีวิตอย่างปกติ ออกกำลังกาย รับประทานอาหารค่อนข้างดี และไม่มีประวัติสูบบุหรี่ แต่เมื่อเริ่มมีอาการไอเรื้อรัง เธอกลับคิดว่าเป็นเพียงอาการภูมิแพ้หรือหวัดธรรมดา จึงซื้อยารับประทานเอง กระทั่งอาการแย่ลงเรื่อย ๆ และเข้ารับการตรวจอย่างละเอียด จึงพบว่าก้อนมะ.เ.ร็งได้ลุกลามไปแล้ว

แพทย์ระบุว่า มะ.เ.ร็งปอดในระยะเริ่มต้นมักไม่มีอาการชัดเจน แต่หากพบความผิดปกติต่อไปนี้ ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับการตรวจเพิ่มเติม

• ไอเรื้อรังนานเกิน 3 สัปดาห์ โดยเฉพาะอาการที่ไม่ดีขึ้นหลังรับประทานยา
• หายใจลำบากหรือเหนื่อยง่ายผิดปกติ แม้ทำกิจกรรมเพียงเล็กน้อย
• เจ็บหน้าอกหรือไหล่โดยไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะหากเป็นต่อเนื่อง
• น้ำหนักลด เบื่ออาหาร หรืออ่อนเพลียผิดปกติ โดยไม่มีเหตุผลชัดเจน

อาการเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นมะ.เ.ร็งปอดเสมอไป เพราะอาจเกิดจากโรคระบบทางเดินหายใจหรือโรคอื่น ๆ ได้เช่นกัน แต่หากอาการคงอยู่ต่อเนื่องหรือมีหลายอาการร่วมกัน การตรวจโดยแพทย์จะช่วยหาสาเหตุที่แท้จริงและเพิ่มโอกาสในการรักษาได้เร็วขึ้น

ปัจจัยเสี่ยงของมะ.เ.ร็งปอดไม่ได้มีเพียงการสูบบุหรี่เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการได้รับควันบุหรี่มือสอง การสัมผัสฝุ่นละออง มลพิษทางอากาศ สารเคมีบางชนิด รวมถึงปัจจัยทางพันธุกรรมในบางราย ดังนั้น แม้ผู้ที่คิดว่าตัวเองมีสุขภาพแข็งแรงก็ไม่ควรละเลยการดูแลสุขภาพปอด

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า การป้องกันที่ดีที่สุดคือหลีกเลี่ยงควันบุหรี่ รับประทานอาหารที่หลากหลาย เน้นผักและผลไม้ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ นอนหลับให้เพียงพอ และเข้ารับการตรวจสุขภาพเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงหรือมีคนในครอบครัวเคยป่วยด้วยโรคมะ.เ.ร็งปอด

หากพบอาการไอเรื้อรัง ไอมีเลือดปน หายใจติดขัด เจ็บหน้าอก หรือมีน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ไม่ควรรอให้อาการหายเอง ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์โดยเร็ว เพราะการวินิจฉัยตั้งแต่ระยะเริ่มต้นมักช่วยเพิ่มทางเลือกในการรักษาและอาจช่วยให้ผลลัพธ์ของการรักษาดีขึ้นได้อย่างมาก