โรคไตเรื้อรังกำลังกลายเป็นปัญหาสุขภาพที่พบมากขึ้นทั่วโลก โดยผู้ป่วยจำนวนไม่น้อยไม่รู้ตัวว่าการทำงานของไตเสื่อมลง จนกระทั่งเกิดอาการรุนแรงและต้องเข้ารับการฟอกไต แพทย์ชี้ว่า นอกจากโรคประจำตัวอย่างเบาหวานและความดันโลหิตสูงแล้ว พฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มบางประเภทเป็นประจำ ก็อาจเพิ่มภาระให้ไตได้เช่นกัน

แม้คำกล่าวที่ว่า “ยอมกระหายน้ำยังดีกว่าดื่มน้ำ 5 ชนิดนี้” จะเป็นการสื่อสารที่ค่อนข้างแรง แต่ก็สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการเลือกเครื่องดื่มอย่างเหมาะสม เพราะสิ่งที่เราดื่มทุกวันส่งผลต่อสุขภาพไตในระยะยาว

เครื่องดื่มประเภทแรกคือ น้ำอัดลมและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง การดื่มในปริมาณมากเป็นประจำอาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคอ้วน เบาหวาน และความดันโลหิตสูง ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ไตเสื่อมเร็วขึ้น

ประเภทที่สองคือ เครื่องดื่มชูกำลัง ซึ่งมักมีทั้งน้ำตาล คาเฟอีน และสารกระตุ้นในปริมาณสูง หากดื่มต่อเนื่องโดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว อาจส่งผลต่อหัวใจ ความดันโลหิต และเพิ่มภาระต่อไตได้

ประเภทที่สามคือ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การดื่มมากเกินไปทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำ ส่งผลต่อการทำงานของไต อีกทั้งยังเพิ่มความเสี่ยงของโรคตับและโรคเรื้อรังอื่น ๆ

ประเภทที่สี่คือ เครื่องดื่มที่มีโซเดียมสูงหรือผงชงสำเร็จรูปบางชนิด การได้รับโซเดียมมากเกินไปอาจทำให้ความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นอีกสาเหตุสำคัญของโรคไตเรื้อรัง

ประเภทสุดท้ายคือ เครื่องดื่มหวานจัด เช่น ชานมไข่มุกหรือกาแฟปรุงสำเร็จบางชนิด หากดื่มทุกวันโดยไม่ควบคุมปริมาณน้ำตาล อาจเพิ่มความเสี่ยงของโรคเมตาบอลิกที่ส่งผลต่อไตในอนาคต

อย่างไรก็ตาม แพทย์ย้ำว่า สิ่งสำคัญไม่ใช่การงดเครื่องดื่มเหล่านี้โดยสิ้นเชิง แต่คือการดื่มอย่างพอเหมาะ เลือกน้ำเปล่าเป็นหลัก และรักษาสมดุลของอาหารในแต่ละวัน

นอกจากการเลือกเครื่องดื่มแล้ว การดูแลไตยังทำได้ด้วยการดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอตามความเหมาะสมของแต่ละบุคคล ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและความดันโลหิต ลดอาหารเค็ม ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และหลีกเลี่ยงการใช้ยาแก้ปวดบางชนิดติดต่อกันเป็นเวลานานโดยไม่ปรึกษาแพทย์

ผู้ที่มีอาการบวม ปัสสาวะผิดปกติ ปัสสาวะเป็นฟอง ความดันโลหิตสูง หรือมีโรคประจำตัว ควรเข้ารับการตรวจการทำงานของไตเป็นระยะ เพราะโรคไตระยะแรกมักไม่แสดงอาการชัดเจน การตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยชะลอการเสื่อมของไตและลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนในอนาคตได้