ไตเป็นอวัยวะสำคัญที่ทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด ขับของเสียผ่านทางปัสสาวะ ควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่ รวมถึงช่วยควบคุมความดันโลหิตและสร้างฮอร์โมนบางชนิดที่จำเป็นต่อร่างกาย ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า เมื่อการทำงานของไตเริ่มผิดปกติ ร่างกายมักส่งสัญญาณเตือนหลายอย่าง แต่หลายคนอาจเข้าใจผิดว่าเป็นอาการทั่วไป จึงละเลยจนพลาดโอกาสในการตรวจพบโรคตั้งแต่ระยะแรก

ต่อไปนี้คือ 10 สัญญาณที่ควรสังเกต

1. อ่อนเพลีย เหนื่อยล้าง่าย ไม่มีสมาธิ

เมื่อไตทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ ของเสียจะสะสมอยู่ในกระแสเลือด ทำให้รู้สึกเหนื่อย อ่อนเพลีย และไม่มีสมาธิ นอกจากนี้ โรคไตเรื้อรังยังอาจทำให้เกิดภาวะโลหิตจาง เนื่องจากไตผลิตฮอร์โมนอีริโทรพอยอิติน (Erythropoietin) ลดลง ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ช่วยกระตุ้นการสร้างเม็ดเลือดแดง

2. ใบหน้า เท้า หรือข้อเท้าบวม

ไตมีหน้าที่ควบคุมสมดุลของน้ำและโซเดียมในร่างกาย หากไตทำงานผิดปกติ อาจเกิดการคั่งของของเหลว ส่งผลให้มีอาการบวมบริเวณใบหน้า รอบดวงตา เท้า หรือข้อเท้า

3. พฤติกรรมการปัสสาวะเปลี่ยนไป

หากปัสสาวะบ่อยขึ้นในเวลากลางคืน ปัสสาวะน้อยลง ปัสสาวะมีฟองนานผิดปกติ สีเข้ม หรือมีเลือดปน อาจเป็นสัญญาณว่าการทำงานของไตกำลังมีปัญหา และควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม

4. ผิวแห้งและคันเรื้อรัง

ไตที่แข็งแรงช่วยรักษาสมดุลของแร่ธาตุในร่างกาย เมื่อไตทำงานลดลง สมดุลดังกล่าวอาจถูกรบกวน ทำให้ผิวหนังแห้ง คัน และระคายเคืองได้

5. มีกลิ่นปาก หรือรู้สึกมีรสโลหะในปาก

เมื่อของเสียสะสมในเลือดมากขึ้น อาจทำให้เกิดภาวะยูรีเมีย (Uremia) ซึ่งส่งผลให้รับรสเปลี่ยนไป รู้สึกมีรสโลหะในปาก และมีกลิ่นปากได้

6. เบื่ออาหาร คลื่นไส้

การสะสมของของเสียในร่างกายอาจทำให้เกิดอาการเบื่ออาหาร คลื่นไส้ อิ่มง่าย หรือมีน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ

7. เป็นตะคริวบ่อย

ความผิดปกติของสมดุลเกลือแร่ เช่น แคลเซียม โพแทสเซียม และโซเดียม อาจทำให้กล้ามเนื้อหดเกร็งและเป็นตะคริว โดยเฉพาะในเวลากลางคืน

8. หายใจลำบาก

ในบางราย ของเหลวที่คั่งในร่างกายอาจส่งผลต่อปอด ทำให้หายใจลำบาก นอกจากนี้ ภาวะโลหิตจางจากโรคไตยังทำให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอ ส่งผลให้เหนื่อยง่ายเมื่อทำกิจกรรม

9. ความดันโลหิตสูงควบคุมได้ยาก

ไตและระบบหัวใจและหลอดเลือดมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด ไตที่ทำงานผิดปกติอาจทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น ขณะเดียวกัน ความดันโลหิตสูงก็เป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคไตเรื้อรัง

10. สิวที่หลังเรื้อรังร่วมกับอาการผิดปกติอื่น

สิวที่หลังไม่ใช่อาการเฉพาะของโรคไต อย่างไรก็ตาม หากมีสิวที่หลังเป็นเวลานาน รักษาแล้วไม่ดีขึ้น และเกิดร่วมกับอาการอื่น เช่น บวม อ่อนเพลีย ปัสสาวะผิดปกติ หรือผิวหนังคัน ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อหาสาเหตุ

โดยทั่วไป สิวที่หลังมักเกี่ยวข้องกับฮอร์โมน การอุดตันของรูขุมขน หรือการอักเสบของผิวหนัง แต่ในบางกรณี ความผิดปกติของร่างกายโดยรวมก็อาจส่งผลต่อสภาพผิวได้เช่นกัน

ควรพบแพทย์เมื่อใด?

หากมีอาการข้างต้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะปัสสาวะผิดปกติ อาการบวม หรือความดันโลหิตสูง ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินการทำงานของไต

แพทย์อาจพิจารณาตรวจเลือดเพื่อวัดระดับครีเอตินิน (Creatinine) คำนวณค่า eGFR ตรวจปัสสาวะ หรืออัลตราซาวนด์ไต เพื่อช่วยวินิจฉัยสาเหตุ

การตรวจพบโรคไตตั้งแต่ระยะแรกมีความสำคัญอย่างมาก เพราะโรคไตในช่วงเริ่มต้นมักไม่แสดงอาการชัดเจน แต่หากได้รับการวินิจฉัยและดูแลอย่างเหมาะสมตั้งแต่เนิ่น ๆ ก็สามารถชะลอการดำเนินของโรคและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนได้