เปิดตำราแพทย์แผนโบราณ: จริงหรือไม่? กับความเชื่อเรื่อง "อาหารคู่อริ" กินคู่กันเสี่ยงป่วย-เกิดพิษ

แพทย์แผนโบราณ ฮว่าง ซุ่ย ตัน  อดีตรองประธานสมาคมแพทย์แผนโบราณจังหวัดตงไน (ประเทศเวียดนาม) เปิดเผยว่า มีอาหารบางประเภทที่หากรับประทานแยกกันจะไม่ส่งผลเสียใดๆ แต่เมื่อนำมารับประทานร่วมกันตามทฤษฎีการแพทย์แผนตะวันออก อาจก่อให้เกิดความไม่สมดุลในร่างกายและนำไปสู่อาการป่วยได้
ในกระบวนการย่อยและเผาผลาญ วัตถุดิบแต่ละชนิดมีปฏิกิริยาที่ซับซ้อนตามหลักธาตุ (หยิน-หยาง / ร้อน-เย็น) ซึ่งหากรับประทานคู่กันผิดอาจส่งผลให้ระบบย่อยอาหารปรวนแปร โดยแพทย์แผนโบราณได้บันทึกความเชื่อเรื่องอาหารคู่อริและวิธีแก้พิษพื้นบ้านไว้ดังนี้:

1. เนื้อหมู 

สิ่งที่ควรเลี่ยง: ขิงสด 
เหตุผลตามตำราโบราณ: เนื้อหมูมีฤทธิ์เป็น ธาตุน้ำ ส่วนขิงสดมีฤทธิ์เป็น ธาตุไฟ เมื่อทานร่วมกัน ธาตุน้ำและธาตุไฟจะขัดแย้งกันอย่างรุนแรง ก่อให้เกิดอาการลมชื้น หรือเกิดจุดตุ่มสีดำขึ้นบนใบหน้า
วิธีแก้ตามตำรา: หากพลั้งมือรับประทานคู่กัน ให้เก็บใบหม่อนสด 1 กำมือ นำมาต้มเอาน้ำดื่ม
2. เนื้อแพะ 
สิ่งที่ควรเลี่ยง: ลูกพลัม  และ ถั่วเหลือง 
เหตุผลตามตำราโบราณ: เนื้อแพะมีฤทธิ์ร้อนจัด ลูกพลัมมีรสเปรี้ยวและมีฤทธิ์เหนี่ยวรั้ง ส่วนถั่วเหลืองมีฤทธิ์ติดขัดชะงักงัน หากรับประทานร่วมกันอาจส่งผลให้เกิดโรคบิด ท้องอืดแน่น ท้องผูก อาเจียนเป็นน้ำเปรี้ยว หรือเกิดภาวะตัวเหลืองตาเหลือง 
วิธีแก้ตามตำรา: หากรับประทานร่วมกัน ให้ต้มน้ำชะเอมเทศ ดื่ม
3. เนื้อควาย 
สิ่งที่ควรเลี่ยง: กุยช่าย  และ ขิงสด 
เหตุผลตามตำราโบราณ: กุยช่ายและขิงมีรสเผ็ดร้อน ส่วนเนื้อควายมีรสหวาน ฤทธิ์อบอุ่น แต่มีแนวโน้มทำให้เกิดความความเย็นติดขัด  หากทานทั้ง 3 อย่างพร้อมกัน ธาตุร้อนและเย็นจะปะทะกัน ความหวานและความอบอุ่นจะสะสมจนเกิดอาการปวดท้อง อาเจียน ท้องเสียอย่างรุนแรง หรือโรคบิด
วิธีแก้ตามตำรา: หากรับประทานร่วมกัน ให้ต้มน้ำชะเอมเทศดื่ม
4. เนื้อเป็ด
 
สิ่งที่ควรเลี่ยง: วอลนัท 
เหตุผลตามตำราโบราณ: เนื้อเป็ดมีรสหวาน ฤทธิ์เย็น และหล่อลื่น ส่วนวอลนัทมีฤทธิ์อบอุ่นร้อน และมีฤทธิ์ฝาดแห้ง สภาวะหล่อลื่นและฝาดขัดแย้งกันอย่างสิ้นเชิง หากทานคู่กันจะทำให้เกิดโรคบิด
วิธีแก้ตามตำรา: หากรับประทานร่วมกัน ให้ใช้น้ำต้มเนื้อเป็ดนำมาดื่มเพื่อบรรเทาอาการ
5. ก้อยปลา / ปลาดิบ 
สิ่งที่ควรเลี่ยง: เนื้อหมู, น้ำส้มสายชูหมัก และ เนื้อแพะ
เหตุผลตามตำราโบราณ: ก้อยปลาสดมีฤทธิ์เย็น เนื้อหมูก็มีฤทธิ์เย็น น้ำส้มสายชูมีรสเปรี้ยวและฤทธิ์เหนี่ยวรั้ง เมื่อ 3 สิ่งนี้รวมกันจะก่อให้เกิดความร้อนสะสมอย่างรุนแรง ส่วนเนื้อแพะเป็นอาหารความร้อนสูง หากทานเนื้อแพะร่วมกับ 3 สิ่งข้างต้น จะเกิดภาวะ "ความร้อนชนความร้อน" ก่อให้เกิดโรคบิด ท้องเสีย อาเจียน หรืออาการคลุ้มคลั่งจากความร้อนสูง
วิธีแก้ตามตำรา: ให้ต้มน้ำชะเอมเทศดื่ม
6. ปลาไน / ปลาคาร์ป 
สิ่งที่ควรเลี่ยง: ตับหมู, เนื้อสุนัข และ เนื้อไก่
เหตุผลตามตำราโบราณ: ปลาไนมีรสหวาน ฤทธิ์เย็น ส่วนเนื้อสุนัข เนื้อไก่ และตับหมู มีรสหวานแต่ฤทธิ์อุ่น จึงไม่ควรนำมารับประทานร่วมกัน หากทานคู่กันอาจทำให้เกิดภาวะบวมน้ำ ความชื้นและความร้อนสะสม หรือโรคบิด
วิธีแก้ตามตำรา: หากรับประทานร่วมกัน ให้ต้มน้ำใบหม่อนอ่อนดื่มเพื่อบรรเทาอาการ

การกินอาหารตามข้อห้ามในการแพทย์แผนโบราณ เป็นเรื่องที่ให้ความสำคัญและยึดถืออย่างเคร่งครัดตามปรัชญาตะวันออกดั้งเดิม อย่างไรก็ตาม ในทางการแพทย์ปัจจุบัน ควรเน้นย้ำที่ความสะอาด สด ใหม่ และปรุงสุกสม่ำเสมอ เป็นหลักสำคัญที่สุดเพื่อป้องกันโรคทางเดินอาหารครับ