น้ำดื่มบรรจุขวดและบรรจุถังเป็นสินค้าที่ผู้บริโภคใช้กันทุกวัน แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา หน่วยงานด้านสาธารณสุขของหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย เคยตรวจพบ โรงงานผลิตน้ำดื่มบางแห่งที่ไม่ได้มาตรฐาน ไม่ว่าจะเป็นการผลิตในสถานที่ไม่ถูกสุขลักษณะ การใช้ภาชนะบรรจุที่ไม่ได้รับการทำความสะอาดอย่างเหมาะสม หรือการตรวจพบเชื้อจุลินทรีย์เกินค่ามาตรฐาน

เหตุการณ์เหล่านี้สะท้อนว่า ผู้บริโภคไม่ควรตัดสินใจเลือกซื้อน้ำดื่มจาก "ราคาถูก" เพียงอย่างเดียว แต่ควรตรวจสอบแหล่งผลิตและมาตรฐานความปลอดภัยด้วย

พบโรงงานบางแห่งไม่ผ่านมาตรฐาน

ที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และ กรมอนามัย เคยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องลงพื้นที่ตรวจสอบโรงงานผลิตน้ำดื่มในหลายจังหวัด และพบว่า บางแห่ง มีข้อบกพร่อง เช่น

• ระบบกรองน้ำไม่ได้มาตรฐาน
• ภาชนะบรรจุมีคราบสกปรก
• พื้นที่ผลิตไม่ถูกสุขลักษณะ
• พนักงานไม่สวมอุปกรณ์ป้องกันตามหลักสุขอนามัย
• ผลตรวจคุณภาพน้ำไม่ผ่านเกณฑ์ด้านจุลชีววิทยา

เมื่อพบการกระทำผิด เจ้าหน้าที่ได้สั่งให้ปรับปรุง หรือระงับการผลิตจนกว่าจะผ่านมาตรฐาน

เปิดเบื้องหลังโรงงานเถื่อน ผลิตน้ำดื่มสุดสกปรก

จากการเข้าตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ในหลายคดีที่ผ่านมา พบว่า โรงงานผลิตน้ำดื่มเถื่อนบางแห่ง มีสภาพที่น่าตกใจ

ภายในโรงงานมีพื้นเปียกชื้น เต็มไปด้วยฝุ่น คราบตะไคร่น้ำ และแมลงวันบินอยู่ทั่วบริเวณ ขวดและถังน้ำจำนวนมากถูกวางกองบนพื้นโดยไม่มีการปิดคลุม บางส่วนมีฝุ่นเกาะและร่องรอยสกปรกอย่างชัดเจน

เจ้าหน้าที่ยังพบว่า ถังน้ำที่ลูกค้านำมาหมุนเวียนใช้ซ้ำ หลายใบมีคราบตะไคร่ คราบดำ และรอยสกปรกติดอยู่ด้านใน แต่กลับถูกล้างเพียงอย่างรวดเร็ว ก่อนนำกลับไปบรรจุน้ำใหม่โดยไม่มีการฆ่าเชื้อที่ได้มาตรฐาน

ในบางแห่ง ระบบกรองน้ำไม่ได้รับการเปลี่ยนไส้กรองเป็นเวลานาน เครื่องกรองมีคราบตะกอนสะสม ขณะที่พนักงานบางรายทำงานโดยไม่สวมถุงมือ หน้ากาก หรือหมวกคลุมผม ทำให้เสี่ยงต่อการปนเปื้อนระหว่างกระบวนการผลิต

นอกจากนี้ ยังมีการตรวจพบการเก็บฝาขวดและภาชนะบรรจุไว้ในพื้นที่เปิดโล่ง ซึ่งเสี่ยงต่อการปนเปื้อนของฝุ่น แมลง และสิ่งสกปรก ก่อนจะถูกนำไปใช้บรรจุน้ำดื่มส่งถึงมือผู้บริโภค

หลังตรวจสอบ เจ้าหน้าที่ได้สั่งระงับการผลิต พร้อมยึดอุปกรณ์และดำเนินคดีกับผู้ประกอบการที่ฝ่าฝืนกฎหมาย

อันตรายที่อาจเกิดขึ้น

หากน้ำดื่มปนเปื้อนเชื้อโรค ผู้บริโภคอาจเสี่ยงต่ออาการ เช่น

• ท้องเสีย
• อาเจียน
• ปวดท้อง
• อาหารเป็นพิษ

โดยเฉพาะเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ อาจมีอาการรุนแรงกว่าคนทั่วไป

วิธีเลือกซื้อน้ำดื่มให้ปลอดภัย

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า ก่อนซื้อควรตรวจสอบ

• มีเครื่องหมาย อย.
• ระบุชื่อผู้ผลิตและสถานที่ผลิตชัดเจน
• ฝาขวดหรือซีลยังสมบูรณ์
• น้ำใส ไม่มีตะกอนหรือสิ่งแปลกปลอม
• ไม่เก็บไว้กลางแดดเป็นเวลานาน

สำหรับน้ำดื่มบรรจุถัง ควรเลือกผู้ให้บริการที่ทำความสะอาดถังและมีการฆ่าเชื้ออย่างสม่ำเสมอ

สรุป

แม้จะมีข่าวการตรวจพบโรงงานผลิตน้ำดื่มที่ไม่ได้มาตรฐานเป็นระยะ แต่ ไม่ได้หมายความว่าน้ำดื่มบรรจุขวดหรือบรรจุถังทุกยี่ห้อจะไม่ปลอดภัย ผู้บริโภคควรเลือกซื้อจากผู้ผลิตที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน และหลีกเลี่ยงการตัดสินใจจากราคาถูกเพียงอย่างเดียว เพื่อความปลอดภัยของตนเองและครอบครัว.