อาการคันเป็นปัญหาที่หลายคนเคยพบและมักคิดว่าเกิดจากผิวแห้ง ภูมิแพ้ หรือแมลงกัดต่อย แต่ในบางกรณี อาการคันที่เป็นต่อเนื่องโดยไม่มีผื่นชัดเจน อาจเป็นสัญญาณของโรคภายในร่างกาย รวมถึงโรคที่เกี่ยวข้องกับตับและระบบทางเดินน้ำดีได้

แพทย์อธิบายว่า เมื่อการทำงานของตับหรือทางเดินน้ำดีผิดปกติ อาจทำให้สารบางชนิด เช่น เกลือน้ำดี สะสมในร่างกายและกระตุ้นปลายประสาท ส่งผลให้เกิดอาการคันทั่วร่างกายหรือเฉพาะบางบริเวณ โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคตับอักเสบ ตับแข็ง หรือภาวะอุดตันของทางเดินน้ำดี อย่างไรก็ตาม อาการนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับผู้ป่วยทุกคน และไม่ได้หมายความว่าเป็นมะ.เร็.งตั.บเสมอไป

หนึ่งในตำแหน่งที่ผู้ป่วยบางรายมักบ่นคือ แขนและขา โดยเฉพาะอาการคันที่เกิดขึ้นเรื้อรังในช่วงกลางคืน แม้จะไม่มีผื่นหรือรอยแดงชัดเจน หากใช้ครีมหรือยาแก้แพ้แล้วไม่ดีขึ้น ก็ควรเข้ารับการตรวจเพิ่มเติม

อีกตำแหน่งหนึ่งคือ ฝ่ามือและฝ่าเท้า ผู้ป่วยบางรายอาจรู้สึกคันลึก ๆ โดยไม่พบสาเหตุจากผิวหนัง ซึ่งอาจสัมพันธ์กับภาวะน้ำดีคั่งในบางโรคของตับ อย่างไรก็ตาม อาการลักษณะนี้สามารถเกิดจากโรคอื่นได้เช่นกัน เช่น ผื่นภูมิแพ้ เชื้อรา หรือโรคระบบประสาท

ตำแหน่งที่สามคือ อาการคันทั่วร่างกายโดยไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะเมื่อไม่มีผื่น ไม่มีแมลงกัด และเป็นอยู่นานหลายสัปดาห์ หากอาการดังกล่าวเกิดร่วมกับตัวเหลือง ตาเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม อุจจาระสีซีด เหนื่อยง่าย เบื่ออาหาร หรือมีน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ ควรรีบพบแพทย์ เพราะอาจเป็นสัญญาณของโรคตับหรือโรคอื่นที่ต้องได้รับการวินิจฉัย

ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่า โรคตับในระยะเริ่มต้นหลายชนิดอาจไม่แสดงอาการชัดเจน การตรวจเลือดเพื่อตรวจการทำงานของตับ และการตรวจอัลตราซาวด์เมื่อมีข้อบ่งชี้ เป็นวิธีสำคัญในการค้นหาความผิดปกติตั้งแต่ระยะต้น

การป้องกันโรคตับสามารถเริ่มได้จากการรับประทานอาหารที่สมดุล ลดการดื่มแอลกอฮอล์ ควบคุมน้ำหนัก ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบีตามคำแนะนำ และหลีกเลี่ยงการใช้ยาหรือสมุนไพรโดยไม่จำเป็น เนื่องจากบางชนิดอาจส่งผลกระทบต่อตับได้

หากมีอาการคันเรื้อรังที่ไม่หายภายใน 2–4 สัปดาห์ หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ไม่ควรซื้อยารับประทานเองต่อเนื่องเป็นเวลานาน แต่ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อค้นหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะอาการคันอาจเกิดได้จากหลายโรค ทั้งโรคผิวหนัง โรคไต โรคไทรอยด์ โรคตับ หรือภาวะอื่น ๆ

สรุปแล้ว อาการคันที่แขน ขา ฝ่ามือ ฝ่าเท้า หรือคันทั่วร่างกาย อาจมีได้หลายสาเหตุ และส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากมะ.เร็.งตั.บโดยตรง แต่หากอาการคันเรื้อรังร่วมกับสัญญาณผิดปกติอื่น ๆ การรีบพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยจะช่วยให้ค้นพบโรคได้เร็ว และได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม