มันสำปะหลังเป็นพืชที่หลายประเทศนิยมรับประทาน ทั้งในรูปแบบต้ม นึ่ง ปิ้ง หรือแปรรูปเป็นแป้งและผลิตภัณฑ์อาหารต่าง ๆ ด้วยรสชาติอร่อยและให้พลังงานสูง อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยอาหารเตือนว่า สิ่งที่ควรระวังคือ การรับประทานมันสำปะหลังดิบหรือปรุงไม่สุก เพราะอาจมีสารธรรมชาติที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

สารดังกล่าวเรียกว่า ไซยาโนเจนิกไกลโคไซด์ (Cyanogenic Glycosides) ซึ่งเมื่อเนื้อเยื่อของมันสำปะหลังถูกบด เคี้ยว หรือย่อย อาจเปลี่ยนเป็นสารไซยาไนด์ได้ โดยเฉพาะในมันสำปะหลังพันธุ์ขม หากได้รับในปริมาณมากอาจทำให้เกิดอาการพิษเฉียบพลัน เช่น คลื่นไส้ อาเจียน เวียนศีรษะ หายใจลำบาก ชัก หรือหมดสติ และในกรณีรุนแรงอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

องค์การด้านสาธารณสุขหลายแห่งระบุว่า ในบางประเทศยังพบผู้ป่วยจากพิษมันสำปะหลังเป็นระยะ โดยมักเกี่ยวข้องกับการขาดแคลนอาหาร การเตรียมอาหารไม่ถูกต้อง หรือการรับประทานมันสำปะหลังพันธุ์ขมโดยไม่ผ่านการกำจัดสารพิษอย่างเหมาะสม

ผู้เชี่ยวชาญแนะนำว่า วิธีลดความเสี่ยงที่ดีที่สุดคือ ปอกเปลือกให้หมด ล้างให้สะอาด และปรุงให้สุกทั่วถึง เพราะสารพิษส่วนใหญ่สามารถลดลงได้ด้วยการแช่น้ำ การต้ม และการเทน้ำต้มทิ้ง โดยเฉพาะในมันสำปะหลังพันธุ์ขมที่ต้องผ่านการเตรียมอย่างถูกวิธี

นอกจากนี้ ไม่ควรรับประทานมันสำปะหลังที่มีรสขมผิดปกติ หรือรับประทานดิบเพราะเชื่อว่าจะได้สารอาหารมากกว่า เนื่องจากความเสี่ยงจากสารพิษมีมากกว่าประโยชน์ที่อาจได้รับ

สำหรับผลิตภัณฑ์แปรรูป เช่น แป้งมันสำปะหลัง เส้น หรือขนมที่ผ่านกระบวนการผลิตตามมาตรฐาน โดยทั่วไปถือว่าปลอดภัยสำหรับการบริโภค เนื่องจากผ่านขั้นตอนที่ช่วยลดสารพิษตามธรรมชาติแล้ว

ผู้ปกครองควรระมัดระวังเป็นพิเศษไม่ให้เด็กเล็กรับประทานมันสำปะหลังดิบ และควรเก็บหัวมันไว้ให้พ้นมือเด็ก เพราะเด็กมีน้ำหนักตัวน้อยและอาจได้รับผลกระทบจากสารพิษได้มากกว่าผู้ใหญ่

หากหลังรับประทานมันสำปะหลังมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ หายใจลำบาก หรือหมดสติ ควรรีบไปโรงพยาบาลทันที และแจ้งแพทย์ว่ารับประทานมันสำปะหลังมาก่อน เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็ว

แม้มันสำปะหลังจะมีความเสี่ยงเมื่อรับประทานผิดวิธี แต่หากเตรียมและปรุงสุกอย่างเหมาะสม ก็ยังเป็นแหล่งคาร์โบไฮเดรตที่ดี ให้พลังงาน และสามารถเป็นส่วนหนึ่งของอาหารที่สมดุลได้

สรุปแล้ว สิ่งที่อันตรายไม่ใช่มันสำปะหลังเอง แต่คือ การรับประทานดิบหรือปรุงไม่สุก การเลือกวัตถุดิบที่ปลอดภัย ปรุงให้สุก และปฏิบัติตามคำแนะนำด้านความปลอดภัยอาหาร จะช่วยให้สามารถรับประทานมันสำปะหลังได้อย่างมั่นใจและปลอดภัย